ochiq urug’lilar va qarag’ay toifalilar bo’limining klassifikatsiyasi

DOCX 36 pages 307.0 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 307.0 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

ochiq urug’lilar qarag’ay bòlimining o’ziga xos belgilari ko’payishi va tarqalishi mundarija kirish ………………………………………………………………………………2 i bob ochiq urug’lilar yoki qarag’ay toifalilar bo’limi klassifikatsiyasi………………………………………………………..…8 1.1. ochiq urug’lilar va ularning umumiy tasnifi…………………………….........8 1.2. ochiq urug’lilar klassifikatsiyasi…………..…………………………...…...13 ii bob qarag‘ay toifa o’simliklarga umumiy tavsif…..…19 2.1 qarag‘ay toifalar pinophita……………………………………………………19 2.2 qarag‘aytoifa o’simliklarning kelib chiqishi va klassifikastiyasi……………..24 xulosa…………………………………………………………………………….33 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………………35 kirish kurs ishining dolzarbligi: hozirgi kunda planetamizda 1 mln. ga yaqin hayvon va 500 mingga yaqin turli o‘simliklar borligi aniqlangan. yer sharini umumiy maydoni 510 mln km2 bo‘lib, shundan 149 mln km2 ni quruqlik va 361 mln km2 ni okean va dengizlar tashkil yetadi. ana shu quruqlikda va suvda o‘suvchi o‘simliklarni tuzilishini, ularni tashqi muhit bilan o‘zaro munosabatlarini, o‘simliklarning o‘sishi va rivojlanishida bo‘ladigan hayotiy jarayonlar jumladan oziqlanish, nafas olish, ko‘payish, transpirastiya, fotosintez va hokozolarni. ularning kelib chiqishini, yer yuzida tarqalish qonuniyatlarini hamda o‘simliklar dunyosini ularning yaqin va uzoq belgilariga asoslanib ma’lum bir sistemaga (filogenetik sistema) solishni …

2 / 36

o‘lib, asosan o‘rmon zonasida tarqalgan. ular kuchli tanasi, uzoq umr ko‘rishi va turli iqlim sharoitlariga moslashuvchanligi bilan ajralib turadi. ochiq urug‘lilarning asosiy xususiyatlaridan biri – urug‘larning mevasiz, ochiq holda joylashganligidir. bu esa ularning qattiq sharoitlarda ham ko‘payib, yashab qolishiga imkon yaratadi. mazkur kurs ishida qarag‘ay bo‘limiga mansub o‘simliklarning morfologik, anatomik va fiziologik tuzilishi, ko‘payish usullari, shuningdek, tabiiy tarqalishi va ekologik ahamiyati keng yoritiladi. shu bilan birga, ularning iqtisodiy foydaliligi, o‘rmon xo‘jaligidagi roli ham ko‘rib chiqiladi. bugungi kunda global ekologik muammolar, iqlim o‘zgarishlari va inson faoliyatining tabiatga ta’siri fonida ochiq urug‘lilarni, ayniqsa qarag‘ay turlarini o‘rganish, ularni muhofaza qilish va ko‘paytirish masalalari dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. kurs ishining ushbu mavzuga bag‘ishlanishi, bir tomondan, o‘simliklarning evolyutsion taraqqiyot bosqichlarini tushunishga, ikkinchi tomondan esa tabiatni muhofaza qilishga ilmiy asos yaratishga xizmat qiladi. hozirda botanika fanining oldida turgan muhim vazifalardan biri tabiiy sharoitda uchraydigan o‘simlik guruhlarini; cho‘l dasht, o‘rmon, o‘tloq va shu kabilar bo‘yicha o‘rganib, ulardan …

3 / 36

i bakteriyalar bo‘lib, o‘zlari uchun kerakli organik moddalarni sintez qiladi. ammo bu jarayonda quyosh nuridan emas, balki oksidlanish natijasida ajralib chiqadigan kimiyoviy energiyadan foydalaniladi. shuning uchun bunday usulda organik moddalarni hosil bo‘lishini xemosintez deyiladi s.v. vinogradskiy (1856- 1953). geterotroflar - bular tayyor organik moddalar hisobiga yashaydigan organizmlardir. geterotroflarning bir qismi tirik organizm hisobiga oziqlanadi va ular parazitlar deyiladi. masalan: inson, hayvon va o‘simliklar organizmlarida yashaydigan bakteriyalar va zamburug‘lar. geterotroflarning yana bir qismi saporfitlar deyiladi. ular o‘simlik va hayvon qoldiqlari yoki chirindilar hisobiga hayot kechiradi. masalan: bakteriyalar va zamburug‘lar. saprofitlar tabiatda va kishilar hayotida muhim ahamiyatga ega, chunki ular ishtirokida oqsilli organik moddalarni chirishi, ya’ni parchalanib mineral moddalarga aylanishi, sut kislotali, yog‘ kislotali achish va spirtli bijg‘ish jarayonlari bo‘lib turadi. saprofitlarning bunday xususiyatlaridan yog‘i olingan qatiq, pishloq, sariyog‘, terilarni oshlashda, silos, non, vino, pivo tayyorlashda keng foydalaniladi. aftotrof o‘simliklar anorganik moddalardan organik moddalarni sintez qilsalar, geterotrof o‘simliklar esa uning aksini, ya’ni …

4 / 36

rganadigan bakteriologiya, suv o‘tlari bilan shug‘ullanadigan algologiya, zamburug‘lar haqidagi mikologiya. daraxt va butalarni o‘rganadigan dendrologiya shular jumlasidandir. o‘simliklar insonlar hayotida muhim rol o‘ynaydi. yashil o‘simliklar barcha tirik organizmlarni kislorod bilan ta’minlaydi. ular anorganik moddalarni organik moddalarga aylantiradi. o‘simliklar va hayvonlar o‘rtasidagi asosiy farq ularning oziqlanishidadir. ma’lumki, hayvonlar (geterotrof o‘simliklar singari) tayyor organik modda hisobiga oziqlanadi. o‘simliklar esa yuqorida aytilganidek fotosintez jarayonida organik moddalar hosil qiladi. deyarli hamma o‘simliklar ko‘payishida sporalar hosil qiladi. hayvonlarda esa bu xususiyat juda kamdan- kam uchraydi. tuban o‘simliklarni hayvonlardan keskin ajratuvchi boshqa belgilari deyarli yo‘q. ayniqsa, dastlabki paydo bo‘lgan tuban o‘simliklarni hayvonlardan ajratish ancha mushkul. 4. o‘simliklarning sezuvchanligi. ayrim o‘simliklarda sezish xususiyatlari juda ham yuqori bo‘ladi. masalan: mimoza o‘simligida, hashoratxo‘r o‘simliklardan muxolovkada (dionaea), rosyanka (drosera), nepentesda (wepenthes), puzirchatkada (utriculata). mimoza o‘simligining yashnab turgan bargiga tegishingiz bilan barglari shalpayadi va butun o‘simlik so‘ligan ko‘rinishga ega bo‘ladi. biroz vaqt o‘tgach barglar yana o‘z holiga qaytadi. mdhning yevropa qismidagi …

5 / 36

mma vaqt ham hayvonlardagidek ko‘zga tashlanmaydi. o‘simliklarda sezuvchanlik sitoplazma orqali bir hujayradan ikkinchi hujayraga zudlik bilan o‘tadi. mimozada bu tezlik sekundiga 20 mm tashkil qiladi. o‘simliklarda harakatdan tashqari hayvonlar arteriyasidagi pulsga o‘xshash avtomatik puls mavjudligini ham boz aniqladi. u (desmodium gurans) o‘simliklardagi hatti- harakatni tekshirib shunday xulosaga keldi: o‘simlikning murakkab bargidagi bargchalar doimo harakatda ekan, ana shu harakat maxsus asboblar orqali yozib olinganda u insonning yurak urishiga o‘xshashligi ma’lum bo‘ladi. yashil o‘simliklardagi xloroplastlar tuzilishiga ko‘ra hayvonlar qonidagi eritrosidlarga o‘xshash bo‘lar ekan. kimiyoviyviy tarkibi jihatidan xlorofill gemoglobinga juda yaqin turadi. azot to‘plovchi bakteriyalar bilan simbioz hayot kechiradigan ba’zi o‘simliklarninig tuganagida gemoglobin sintezi vujudga kelishi aniqlangan. o‘simliklarda zahira oziq modda sifatida to‘planadigan kraxmal, hayvonlardagi glikogen moddasiga juda yaqin turadi. bakteriya va zamburug‘ hujayralarida zahira moddalar kraxmal emas, balki glikogen sifatida to‘planadi. odatda o‘simliklar hujayrasi qattiq hujayra po‘sti bilan o‘ralgan bo‘ladi. lekin o‘simliklar orasida shunday hujayralar, ba’zan butun organizmlar borki, ularda hujayra po‘sti …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ochiq urug’lilar va qarag’ay toifalilar bo’limining klassifikatsiyasi"

ochiq urug’lilar qarag’ay bòlimining o’ziga xos belgilari ko’payishi va tarqalishi mundarija kirish ………………………………………………………………………………2 i bob ochiq urug’lilar yoki qarag’ay toifalilar bo’limi klassifikatsiyasi………………………………………………………..…8 1.1. ochiq urug’lilar va ularning umumiy tasnifi…………………………….........8 1.2. ochiq urug’lilar klassifikatsiyasi…………..…………………………...…...13 ii bob qarag‘ay toifa o’simliklarga umumiy tavsif…..…19 2.1 qarag‘ay toifalar pinophita……………………………………………………19 2.2 qarag‘aytoifa o’simliklarning kelib chiqishi va klassifikastiyasi……………..24 xulosa…………………………………………………………………………….33 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………………………35 kirish kurs ishining dolzarbligi: hozirgi kunda planetamizda 1 mln. ga yaqin hayvon va 500 mingga yaqin turli o‘simliklar borligi aniqlangan. yer sharini umu...

This file contains 36 pages in DOCX format (307.0 KB). To download "ochiq urug’lilar va qarag’ay toifalilar bo’limining klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ochiq urug’lilar va qarag’ay to… DOCX 36 pages Free download Telegram