kimyoviy kinetika va kataliz

DOC 356,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1424274711_60131.doc kimyoviy kinetika va kataliz reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning tezligi 2. reaksiya tezligiga temperaturaning ta’siri 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish 4. reaksiya tezligi doimiysini hisoblash 5. aktivlanish energiyasi 6. murakkab reaksiyalar 7. fotokimyoviy reaksiyalar 8. zanjir reaksiyalar 9. radiatsion-kimyoviy reaksiyalar 10. kataliz to’g’risida umumiy ma’lumot 11. gomogen kataliz 12. geterogen kataliz 13. ferment kataliz kimyoviy reaksiyalar kinetikasi-kimyoviy reaksiyalar tezligiga turli omillarning, ya’ni reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konsentratsiyasiga, reaksiya berayotgan temperaturani, katalizatorning ishtirok etish-etmasligini va boshqa bir qancha omillarning ta’sirini o’rganadi. reaksiya tezligini oshirish va reaksiyaga halal beradigan qo’shimcha reaksiyalarning tezligini kamaytirish sanoatning ishlab chiqarish unumini oshirishga, xom ashyodan to’laroq foydalanishga, kam vaqt ichida ko’p mahsulot ishlab chiqarishga imkon beradi. kimyoviy reaksiyalarning o’zgarmas temperaturada reaksiya tezligi bilan reagentlarning konsentratsiyasi orasidagi bog’lanishni tekshiradigan sohasi rasmiy (formal) kinetika deyiladi. reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasining vaqt birligi ichida o’zgarishi reaksiya tezligi deb ataladi. reaksiyaga kirishayotgan moddalar miqdori (mol hisobida) vaqt o’tishi bilan …
2
mumkin bo’lishi uchun tezlik hajm birligida hisoblanadi. lekin statik (reaksiya berk idishda o’zgarmas hajmda sodir bo’lganda) tajribalarda odatda hajm ifodasi tushirib qoldiriladi. moddalar ekvivalent miqdorda reaksiyaga kirishgani uchun reaksiya tezligini reaksiyaga kirishuvchi moddalardan yoki reaksiya natijasida hosil bo’layotgan mahsulotlardan birortasining konsentratsiyasini vaqtga qarab o’zgarishi bilan ifodalash mumkin. odatda qaysi moddaning miqdorini aniq o’lchash (tahlil qilish) oson bo’lsa, reaksiya tezligi ayni modda konsentratsiyasining o’zgarishi bilan o’lchanadi. lekin reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasi vaqt o’tishi bilan kamayib boradi, reaksiya natijasida hosil bo’layotgan moddalarning konsentratsiyasi esa aksincha ortib boradi. reaksiya tezligi ikkala holda o’lchanganda ham musbat qiymatli bo’lishi uchun, dastlabki moddalar konsentratsiyasining o’zgarishini o’lchaganda [image: image4.wmf]dt dc / oldiga (-), reaksiya mahsulotlari konsentratsiyasining o’zgarishi o’lchanganda esa musbat (() ishora qo’yiladi. shunday qilib, [image: image5.wmf]dt dc â± = j (47.2) massalar ta’siri qonuniga muvofiq quyidagi reaksiya borayotgan bo’lsa: aa(bb( dd(gg reaksiyaning tezligi quyidagicha qayd etiladi: [image: image6.wmf] embed equation.3 [image: image7.wmf][ ] b a b …
3
g kuzatilgan tezlikka, ya’ni reaksiyaga kirishuvchi moddalarni hohlagan konsentratsiyada (miqdorda) olib o’tkazilgandagi reaksiya tezligining qiymati bilan emas, balki reaksiya tezlik doimiysining qiymati bilan solishtiriladi. ð¢ezlik doimiysining qiymati reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, temperaturaga va katalizatorga bog’liq bo’lib, reaksiyaga kirishuvchi moddalarning konsentratsiyasiga (yoki parsial bosimga) bog’liq emas. 2. reaksiya tezligiga temperaturaning ta’siri ð¢ajribalar ko’rsatishicha temperatura ortishi bilan reaksiya tezligi ortadi. reaksiyaning tezligi: [image: image9.wmf]2 1 ð¡ ðºð¡ 㗠= j (48.1) bo’lsa, temperatura ortganda k kattalashadi, binobarin k o’zgaradi. vant-goff tajriba asosida quyidagi qoidani topdi: gomogen reaksiyaning tezligi temperatura 100s ga ko’tarilganda 2-4 marta ortadi. masalan, 00c da reaksiyaning tezlik doimiysi birga teng bo’lsa, 100c da 2 ga teng bo’ladi; 200c da 4 ga, 300c da 8 ga 400c da 16 ga, 500c da 32 ga, 600c da 64 ga, 700c da 128 ga, 800c da 256 ga, 900c da 512 ga, 1000c da esa 1024 ga teng bo’ladi. demak, reaksiya tezligi …
4
) bu tenglamadan ko’rinib turibdiki, reaksiya tezligi doimiysining logarifmi absolyut temperaturaning teskari qiymatiga bog’liq; agar absissalar o’qiga 1/ð¢ ni, ordinatalar o’qiga ink ni qo’yib, diagramma chizsak, albatta to’g’ri chiziqdan iborat grafikka ega bo’lamiz (48.1 rasm). bunday grafik asosida a va v larning qiymatlarini topish mumkin. grafik to’g’ri chizig’i ordinata o’qini qayerdan kesib o’tsa, o’sha uzunlik v ning qiymatiga teng bo’ladi. ikkinchi koeffitsiyent [image: image13.wmf]. . a tg ð = (48.3) tenglamadagi a doimiy kimyoviy jarayonning aktivlanish energiyasi e ekanligini eslatib o’tamiz. 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish kimyoviy reaksiyalar kinetik jihatdan molekulyarligi va tartibiga ko’ra sinflarga ajratiladi. reaksiyaning molekulyarligi bir vaqtda xaqiqatdan to’qnashib kimyoviy reaksiyaga kirishgan molekulalar soni bilan belgilanadi (reaksiyaning molekulyarligi tushunchasi fanga ya. vant-goff tomonidan kiritilgan). reaksiya molekulyarligi jihatidan bir molekulyar (monomolekulyar), ikki molekulyar (bimolekulyar), uch molekulyar (trimolekulyar) va shu kabi sinflarga bo’linadi. uchdan ortiq molekulaning bir vaqtda reaksiyaga kirishishi ehtimoldan uzoq bo’lgani uchun tajribada uch molekulyardan …
5
€™lchami bilan ifodalanadi. bimolekulyar reaksiyalar deb, bir turdagi moddaning bir molekulasi bir vaqtning o’zida, ikkinchi tur moddaning bir molekulasi bilan to’qnashuvi yoki bir tur moddaning ikki molekulasi o’zaro to’qnashishi natijasida sodir bo’ladigan reaksiyalarga aytiladi. bimolekulyar reaksiyaning sxemasi: a(b(c(d yoki a(a(b(c(… (49.3) shaklida yoziladi. vodorod yodidnnig ajralishi: 2hj(h2(j2 yoki eterifikatsiya reaksiyasi: [image: image16.wmf]o h h cooc ch oh h c cooh ch 2 5 2 3 5 2 3 + â® + bimolekulyar reaksiyaga misol bo’la oladi. agar dastlabki moddalarning konsentratsiyalarini c1 va c2 bilan belgilasak, oddiy bimolekulyar reaksiyalarning tezligi: [image: image17.wmf]2 1 c kc dt ds = = j (49.4) agar [image: image18.wmf]2 1 = c c bo’lsa, [image: image19.wmf]2 kc = j (49.5) bimolekulyar reaksiyalarda [image: image20.wmf]ñ ð¼ð¾ð»ñŒ ð» k 㗠/ bilan ifodalanadi. ð¢rimolekulyar reaksiyalar bir vaqtda bir moddaning uch molekulasi to’qnashishi natijasida sodir bo’ladi. bu reaksiyalarning sxemasi: [image: image21.wmf]... 3 ... + + + â® + + …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"kimyoviy kinetika va kataliz" haqida

1424274711_60131.doc kimyoviy kinetika va kataliz reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning tezligi 2. reaksiya tezligiga temperaturaning ta’siri 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish 4. reaksiya tezligi doimiysini hisoblash 5. aktivlanish energiyasi 6. murakkab reaksiyalar 7. fotokimyoviy reaksiyalar 8. zanjir reaksiyalar 9. radiatsion-kimyoviy reaksiyalar 10. kataliz to’g’risida umumiy ma’lumot 11. gomogen kataliz 12. geterogen kataliz 13. ferment kataliz kimyoviy reaksiyalar kinetikasi-kimyoviy reaksiyalar tezligiga turli omillarning, ya’ni reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konsentratsiyasiga, reaksiya berayotgan temperaturani, katalizatorning ishtirok etish-etmasligini va boshqa bir qancha omillarning ta’sirini o’rganadi. reaksiya tez...

DOC format, 356,5 KB. "kimyoviy kinetika va kataliz"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: kimyoviy kinetika va kataliz DOC Bepul yuklash Telegram