kimyoviy kinetika va kataliz

DOC 356.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1424274711_60131.doc kimyoviy kinetika va kataliz reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning tezligi 2. reaksiya tezligiga temperaturaning taâsiri 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish 4. reaksiya tezligi doimiysini hisoblash 5. aktivlanish energiyasi 6. murakkab reaksiyalar 7. fotokimyoviy reaksiyalar 8. zanjir reaksiyalar 9. radiatsion-kimyoviy reaksiyalar 10. kataliz toâgârisida umumiy maâlumot 11. gomogen kataliz 12. geterogen kataliz 13. ferment kataliz kimyoviy reaksiyalar kinetikasi-kimyoviy reaksiyalar tezligiga turli omillarning, yaâni reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konsentratsiyasiga, reaksiya berayotgan temperaturani, katalizatorning ishtirok etish-etmasligini va boshqa bir qancha omillarning taâsirini oârganadi. reaksiya tezligini oshirish va reaksiyaga halal beradigan qoâshimcha reaksiyalarning tezligini kamaytirish sanoatning ishlab chiqarish unumini oshirishga, xom ashyodan toâlaroq foydalanishga, kam vaqt ichida koâp mahsulot ishlab chiqarishga imkon beradi. kimyoviy reaksiyalarning oâzgarmas temperaturada reaksiya tezligi bilan reagentlarning konsentratsiyasi orasidagi bogâlanishni tekshiradigan sohasi rasmiy (formal) kinetika deyiladi. reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasining vaqt birligi ichida oâzgarishi reaksiya tezligi deb ataladi. reaksiyaga kirishayotgan moddalar miqdori (mol hisobida) vaqt oâtishi bilan …

mumkin boâlishi uchun tezlik hajm birligida hisoblanadi. lekin statik (reaksiya berk idishda oâzgarmas hajmda sodir boâlganda) tajribalarda odatda hajm ifodasi tushirib qoldiriladi. moddalar ekvivalent miqdorda reaksiyaga kirishgani uchun reaksiya tezligini reaksiyaga kirishuvchi moddalardan yoki reaksiya natijasida hosil boâlayotgan mahsulotlardan birortasining konsentratsiyasini vaqtga qarab oâzgarishi bilan ifodalash mumkin. odatda qaysi moddaning miqdorini aniq oâlchash (tahlil qilish) oson boâlsa, reaksiya tezligi ayni modda konsentratsiyasining oâzgarishi bilan oâlchanadi. lekin reaksiyaga kirishuvchi moddalar konsentratsiyasi vaqt oâtishi bilan kamayib boradi, reaksiya natijasida hosil boâlayotgan moddalarning konsentratsiyasi esa aksincha ortib boradi. reaksiya tezligi ikkala holda oâlchanganda ham musbat qiymatli boâlishi uchun, dastlabki moddalar konsentratsiyasining oâzgarishini oâlchaganda [image: image4.wmf]dt dc / oldiga (-), reaksiya mahsulotlari konsentratsiyasining oâzgarishi oâlchanganda esa musbat (() ishora qoâyiladi. shunday qilib, [image: image5.wmf]dt dc â± = j (47.2) massalar taâsiri qonuniga muvofiq quyidagi reaksiya borayotgan boâlsa: aa(bb( dd(gg reaksiyaning tezligi quyidagicha qayd etiladi: [image: image6.wmf] embed equation.3 [image: image7.wmf][ ] b a b …

g kuzatilgan tezlikka, yaâni reaksiyaga kirishuvchi moddalarni hohlagan konsentratsiyada (miqdorda) olib oâtkazilgandagi reaksiya tezligining qiymati bilan emas, balki reaksiya tezlik doimiysining qiymati bilan solishtiriladi. ð¢ezlik doimiysining qiymati reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, temperaturaga va katalizatorga bogâliq boâlib, reaksiyaga kirishuvchi moddalarning konsentratsiyasiga (yoki parsial bosimga) bogâliq emas. 2. reaksiya tezligiga temperaturaning taâsiri ð¢ajribalar koârsatishicha temperatura ortishi bilan reaksiya tezligi ortadi. reaksiyaning tezligi: [image: image9.wmf]2 1 ð¡ ðºð¡ ã = j (48.1) boâlsa, temperatura ortganda k kattalashadi, binobarin k oâzgaradi. vant-goff tajriba asosida quyidagi qoidani topdi: gomogen reaksiyaning tezligi temperatura 100s ga koâtarilganda 2-4 marta ortadi. masalan, 00c da reaksiyaning tezlik doimiysi birga teng boâlsa, 100c da 2 ga teng boâladi; 200c da 4 ga, 300c da 8 ga 400c da 16 ga, 500c da 32 ga, 600c da 64 ga, 700c da 128 ga, 800c da 256 ga, 900c da 512 ga, 1000c da esa 1024 ga teng boâladi. demak, reaksiya tezligi …

) bu tenglamadan koârinib turibdiki, reaksiya tezligi doimiysining logarifmi absolyut temperaturaning teskari qiymatiga bogâliq; agar absissalar oâqiga 1/ð¢ ni, ordinatalar oâqiga ink ni qoâyib, diagramma chizsak, albatta toâgâri chiziqdan iborat grafikka ega boâlamiz (48.1 rasm). bunday grafik asosida a va v larning qiymatlarini topish mumkin. grafik toâgâri chizigâi ordinata oâqini qayerdan kesib oâtsa, oâsha uzunlik v ning qiymatiga teng boâladi. ikkinchi koeffitsiyent [image: image13.wmf]. . a tg ð = (48.3) tenglamadagi a doimiy kimyoviy jarayonning aktivlanish energiyasi e ekanligini eslatib oâtamiz. 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish kimyoviy reaksiyalar kinetik jihatdan molekulyarligi va tartibiga koâra sinflarga ajratiladi. reaksiyaning molekulyarligi bir vaqtda xaqiqatdan toâqnashib kimyoviy reaksiyaga kirishgan molekulalar soni bilan belgilanadi (reaksiyaning molekulyarligi tushunchasi fanga ya. vant-goff tomonidan kiritilgan). reaksiya molekulyarligi jihatidan bir molekulyar (monomolekulyar), ikki molekulyar (bimolekulyar), uch molekulyar (trimolekulyar) va shu kabi sinflarga boâlinadi. uchdan ortiq molekulaning bir vaqtda reaksiyaga kirishishi ehtimoldan uzoq boâlgani uchun tajribada uch molekulyardan …

lchami bilan ifodalanadi. bimolekulyar reaksiyalar deb, bir turdagi moddaning bir molekulasi bir vaqtning oâzida, ikkinchi tur moddaning bir molekulasi bilan toâqnashuvi yoki bir tur moddaning ikki molekulasi oâzaro toâqnashishi natijasida sodir boâladigan reaksiyalarga aytiladi. bimolekulyar reaksiyaning sxemasi: a(b(c(d yoki a(a(b(c(â¦ (49.3) shaklida yoziladi. vodorod yodidnnig ajralishi: 2hj(h2(j2 yoki eterifikatsiya reaksiyasi: [image: image16.wmf]o h h cooc ch oh h c cooh ch 2 5 2 3 5 2 3 + â® + bimolekulyar reaksiyaga misol boâla oladi. agar dastlabki moddalarning konsentratsiyalarini c1 va c2 bilan belgilasak, oddiy bimolekulyar reaksiyalarning tezligi: [image: image17.wmf]2 1 c kc dt ds = = j (49.4) agar [image: image18.wmf]2 1 = c c boâlsa, [image: image19.wmf]2 kc = j (49.5) bimolekulyar reaksiyalarda [image: image20.wmf]ñ ð¼ð¾ð»ñ ð» k ã / bilan ifodalanadi. ð¢rimolekulyar reaksiyalar bir vaqtda bir moddaning uch molekulasi toâqnashishi natijasida sodir boâladi. bu reaksiyalarning sxemasi: [image: image21.wmf]... 3 ... + + + â® + + …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy kinetika va kataliz"

1424274711_60131.doc kimyoviy kinetika va kataliz reja: 1. kimyoviy reaksiyalarning tezligi 2. reaksiya tezligiga temperaturaning taâsiri 3. kimyoviy reaksiyalarni kinetik jihatdan sinflarga ajratish 4. reaksiya tezligi doimiysini hisoblash 5. aktivlanish energiyasi 6. murakkab reaksiyalar 7. fotokimyoviy reaksiyalar 8. zanjir reaksiyalar 9. radiatsion-kimyoviy reaksiyalar 10. kataliz toâgârisida umumiy maâlumot 11. gomogen kataliz 12. geterogen kataliz 13. ferment kataliz kimyoviy reaksiyalar kinetikasi-kimyoviy reaksiyalar tezligiga turli omillarning, yaâni reaksiyaga kirishuvchi moddalarning tabiatiga, ularning konsentratsiyasiga, reaksiya berayotgan temperaturani, katalizatorning ishtirok etish-etmasligini va boshqa bir qancha omillarning taâsirini oârganadi. reaksiya tez...

DOC format, 356.5 KB. To download "kimyoviy kinetika va kataliz", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy kinetika va kataliz DOC Free download Telegram