tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat

PPTX 28 стр. 1,0 МБ Бесплатная загрузка

28 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,0 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 28

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 28

slayd 1 tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat mavzu rejasi: tarix falsafasining tuzilishi, funksiyalari va tarixiy jarayon mazmunini belgilashga oid yondashuvlar. sivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. tarixga formatsion va sivilizatsion yondashuvlar. sivilizatsiya va madaniyat mutanosibligi. madaniyat tushunchasi, uning tuzilishi va ijtimoiy funksiyalari. madaniyatning ichki tuzilishi. madaniyatning sub’ekti. madaniy faoliyat dinamikasi. madaniy predmetlilik va madaniy kommunikatsiyaning ahamiyati. o‘zbek madaniyati va etnomadaniyat dialektikasi. madaniyatlararo kommunikatsiyaning axloqiy tarbiyaga ta’siri. ijtimoiy hayot sferalari: iqtisodiy, ma’naviy, ijtimoiy va siyosiy kichik tizimlar. dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar. ommaviy madaniyatning shakllanish tarixi va uning turlari: aksilmadaniyat,submadaniyat, populyar madaniyat, ekran madaniyati.. xxi asrda an’anaviy va zamonaviy madaniyat uyg’ung’unligini ta’minlashning ahamiyati va ularning axloqiy tarbiyadagi o’rni. tarix falsafasining tuzilishi, funksiyalari va tarixiy jarayon mazmunini belgilashga oid yondashuvlar. tarix falsafasining asosiy vazifalaridan biri – o‘zgaruvchan va murakkab ijtimoiy dunyoda hayot mazmuniga doir mo‘ljallarni topish, insoniyat mavjudligining har bir muayyan davrida uning oldida turgan ustuvor vazifalarni belgilashdir. har bir inson va …

2 / 28

ayonlar, «abadiy ortga qaytish» (f.nitsshe) sifatida tasavvur qilganlar. diniy an'ana tarixning butunlay boshqacha talqinini taklif qildi. o‘rta asrlarda ilohiy taqdir asosiy tarixiy kuch sifatida e'tirof etildi. tarixiy voqyealarning ichki mantiqi alohida mazmun kasb etdi: xudo nafaqat tarixiy jarayonni boshqaradi, balki adashgan insoniyatga gunohlardan forig‘ bo‘lish, jannatdagi boqiy hayotga erishish yo‘lini ko‘rsatadi. avreliy avgustin o‘zining «ilohiy shahar haqida» asarida boqiylik va muvaqqatlik, ilohiylik va dunyoviylikning birligi to‘g‘risida so‘z yuritadi. uning fikricha, iso masih insoniyatga boqiylik sari yo‘l ko‘rsatgan. tarixning mazmuni – boqiylikka eltuvchi yo‘ldan borishda, inson hayotining mazmuni esa – xudoga xizmat qilish, gunohlardan forig‘ bo‘lishdadir. ibn xaldun tarixning mazmuni haqida mulohaza yuritar ekan, uni, inson hayotining mazmuni kabi, tarix tugaganidan keyingina aniqlash mumkinligini qayd etadi. ammo, shunga qaramay, tarixning mazmuni haqida erkinlik, ijod tushunchalariga tayanib so‘z yuritish mumkin, deb hisoblaydi. tarixning harakatida ibn xaldun ob'ektivlashuvning inson ustidan hukmini kamaytiradigan, uning erkinligi va ijodining tantanasini qaror toptiradigan jarayonlarni aniqlashga harakat qiladi. …

3 / 28

soslanadigan mazmun jihatidan bog‘lanishida ko‘radi. mazkur bog‘lanishning mavjudligini tarixning mazmunini aks ettiradigan dunyoviy vaqt o‘qi kafolatlaydi. u sharq va g‘arb madaniyatlarining umumiy asosi hisoblanadi. yaspers jahon tarixida tillarning vujudga kelishi, mehnat qurollari ixtiro qilinishi, olovdan foydalanishga kirishilishi kabi to‘rt bosqichini farqlaydi: vaqt o‘qining boshlanishi hindiston, xitoy, yunoniston, markaziy osiyo, eron buyuk madaniyatlari deyarli bir vaqtda vujudga kelgan miloddan avvalgi 800 va 200 yillar oralig‘idagi davrga mos keladi. yevropada fan-texnika davrining boshlanishi mazkur madaniyatlarning davomi (ma'lum ma'noda esa ularning ziddi) bo‘lgan. to‘rtinchi bosqichda insoniyatning birligi vujudga keladi. bu davrda jamiyat insonga munosib bo‘lgan asoslar va tamoyillarga muvofiq rivojlanadi. tarixiy jarayonlarning falsafiy tahlili bilan tarix falsafasi yoki istoriosofiya shug‘ullanadi. u mustaqil falsafiy fan sifatida o‘zining predmeti, kategoriyalar apparati va metodologik yondashuvlariga ega. ilk bor «tarix falsafasi» tushunchasini volter qo‘llagan. iogann gotfrid gerder (1744-1803) o‘zining «insoniyat tarixi falsafasiga doir g‘oyalar» (1784) asarida ilk bor barcha xalqlarni o‘z ichiga qamrab olgan yagona umuminsoniy kelajakka …

4 / 28

ismi hisoblanadi. tarix falsafasining predmeti esa tarixiy jarayon va tarixiy bilishni talqin qilish, ularning mazmunini yoritib berishdan iborat. ammo bu tarix falsafasini tavsiflashga nisbatan birdan-bir yondashuv emas, chunki tarixiy rivojlanish jarayonida tarix falsafasining predmeti va muammolari sezilarli darajada o‘zgargan va hozirgi vaqtda tarix falsafasining turli yo‘nalishlari tomonidan har xil talqin qilinadi. tarix falsafasining asosiy tarkibiy qismlari: tarix falsafasi ontologiyasi – bu tarix falsafasining tarixiy borliq muammolari, chunonchi: tarixning mazmuni va yo‘nalishi, ijtimoiy taraqqiyot, ijtimoiy determinizm, yagona tarixiy makonning vujudga kelishi, jahon tarixining yagonaligi asoslarini, insonning koinotdagi o‘rnini aniqlash, tarixiy vaqt masalasi va hokazolarni o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi tarkibiy qismi. tarix falsafasi gnoseologiyasi asosiy e’tiborni tarixiy bilish muammolariga, aniqroq aytganda, tarixiy faktlar va voqealarni o‘rganish, tahlil qilish va tushuntirish, tarixiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash, shuningdek tarixiy bilishda haqiqatning tagiga yetishga qaratadi. tarix falsafasi tarixi tarix falsafasining vujudga kelishi va rivojlanishi, tarix falsafasi predmetining shakllanishi muammolarini, tarix falsafasining turli yo‘nalishlar va oqimlar …

5 / 28

fanlar doirasida o‘rganiluvchi ayrim hodisalari va voqealarini o‘rganish jarayonida amalga tatbiq etish imkoniyatidan iborat. tarix falsafasining prognostik funksiyasi shundan iboratki, tarixiy jarayon qonuniyatlarini bilish jamiyat, uning ayrim kichik tizimlarining rivojlanish tendensiyalarini, tarix voqealari, kishilar faoliyatining yaqin va uzoq kelajakdagi oqibatlarini bashorat qilishga yordam beradi. tarix falsafasining rivojlanishi jarayonida tarixiy bilishga bir qator metodologik yondoshuvlar vujudga keldi. ularning ichida monistik va plyuralistik; chiziqli va davriy; formatsion va sivilizatsion konsepsiyalar kabi dixotomik qarashlarni keltirish mumkin. monistik yondoshuv doirasiga marksistik ta’limot va postindustrial jamiyat nazariyalarini kiritish mumkin. marksistik ta’limot insoniyat tarixi rivojini muqarrar, birining o‘rnini boshqasi egallaydigan besh asosiy formatsiyalarga ajratadi: ibtidoiy jamoa tuzumi quldorlik feodalizm, kapitalizm kommunizm ikkinchi ta’limot – postindustrial jamiyat konsepsiyasi texnikani insoniyat tarixining asosiy omili, deb hisoblaydi va jamiyat tarixini birining o‘rnini keyingisi egallaydigan 3 ta bosqichga bo‘ladi. bular: an’anaviy (sanoatlashgungacha), sanoatlashgan postsanoatlashgan (informatsion) jamiyatlar. plyuralistik yondoshuv insoniyat tarixining birligini inkor etib, o‘zaro bog‘liq bo‘lmagan yoki kam bog‘liq bo‘lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat"

slayd 1 tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat mavzu rejasi: tarix falsafasining tuzilishi, funksiyalari va tarixiy jarayon mazmunini belgilashga oid yondashuvlar. sivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. tarixga formatsion va sivilizatsion yondashuvlar. sivilizatsiya va madaniyat mutanosibligi. madaniyat tushunchasi, uning tuzilishi va ijtimoiy funksiyalari. madaniyatning ichki tuzilishi. madaniyatning sub’ekti. madaniy faoliyat dinamikasi. madaniy predmetlilik va madaniy kommunikatsiyaning ahamiyati. o‘zbek madaniyati va etnomadaniyat dialektikasi. madaniyatlararo kommunikatsiyaning axloqiy tarbiyaga ta’siri. ijtimoiy hayot sferalari: iqtisodiy, ma’naviy, ijtimoiy va siyosiy kichik tizimlar. dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar. ommaviy madaniyatning shakllanish tar...

Этот файл содержит 28 стр. в формате PPTX (1,0 МБ). Чтобы скачать "tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tarix falsafasi, sivilizatsiya … PPTX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram

tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "tarix falsafasi, sivilizatsiya va madaniyat"

Похожие файлы