estetika asoslari

PPTX 43 pages 4.4 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

estetika asoslari. estetika asoslari san’at estetikasi san’at estetikasi. “san’at-mo`jizadir. yurak va miyaning shunday xilvat joylari borki, unga faqat san’at vositasidagina kirish mumkin”. ibn sino. san’at- ijtimoiy ong shakllaridan biri bo’lib,insoniyat ma’naviy madaniyatining tarkibiy qismi, dunyoni ma’naviy anglashning maxsus turidir. san’atning turli ko’rinishlari voqelikni, undagi hodisa, narsa va holatlarni o’zlariga xos usullar yordamida aks ettiradi (masalan, musiqada-tovushlar, ularning o’zaro bog’lanishi, uyg’unligi orqali, badiiy adabiyotda-so’z, obrazlar orqali). lekin shu bilan birga, ular o’rtasida ma’lum umumiylik mavjud. bu umumiylik shundan iboratki, ularning hammasida voqelik badiiy-obrazli tarzda aks ettiriladi. san’atda go’zallik kategoriyasi muhim ahamiyat kasb etadi. estetika fani-go’zallik san’atning zarur sharti ekanligini, go’zalliksiz san’atning yo’qligi va bo’lishi mumkin emasligini uqtiradi. san’atda mazmun va shaklni bir-biridan ajratib bo’lmaydi. san’atning o’ziga xos xususiyati uning voqelikni ilg’or g’oyaviy nuqtai nazardan turib badiiy obrazlarda aks ettirishdir. san’atning badiiy shakli til,uslub,obraz kabilar bo’lib, ular mazmunni ifodalash uchun xizmat qiladi. san’atshunoslik- keng ma’noda jamiyatning badiiy madaniyatini, umuman, san’atni o’rganish, tadqiq …

2 / 43

chalari orqali yorqinroq anglashiladi. san’at mazmuni va shakli masalasi estetik nazariyada muhim o’rin tutadi. san’atda mazmun va shakl asarni badiiy idrok etish xususiyatlari, mahorat masalalari kabi badiiy madaniyat nazariyasi hamda amaliyotining asosiy masalalari bilan chambarchas bog’lanib ketgandir. san’atda mazmun va shakl bir-birini izohlaydi, shakl muayyan bir mazmunni ifodalasa, mazmun ham muayyan shaklda namoyon bo’ladi. san’at turlari. san’at turlari obrazlarning vaqt va makonda rivojlanishiga qarab quyidagicha tasniflanadi. makon san’ati vaqt-makon san’ati vaqt san’ati makon san’ati. me’morchilik; tasviriy san’at; haykaltaroshlik; amaliy bezak; naqqoshlik; xattotlik; notiqlik; ganjkorlik; me’morchilik “qudratimizga shak- shubhangiz bo`lsa, biz qurdirgan binolarga boqing”. amir temur. me’morchilik keng ma’noda inson mehnatining muayyan sohasi sidfatida juda qadim zamonlarda paydo bo’lib, kishilarning eng zarur turmush ehtiyojlari-uy-joyga bo’lgan ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan edi. bundan 2000 yil avval qadimgi rim me’mori vitruviy ifodalab bergan “triada” yoki uchlik qoidasi shu kungacha o’z ahamiyatini saqlab qolmoqda. u me’morchilikda uchta asosiy element bo’lishi, ya’ni har qanday inshoot 1) foydali; …

3 / 43

ma’lumot qimmatiga ega. ijodning bu turi bilan shug’ullanuvchi san’atkor-rassom ranglar vositasida tabiatni, muhitni (uning ma’lum bir qismini, ma’lum bir daqiqadagi holatini) gavdalantirish bilan birga ro’y berayotgan voqea, hodisa mohiyati, kishilarning ichki dunyosini va ma’lum bir g’oyani aks ettiradi. tasviriy san’at rivojiga uyg’onish davrida katta hissa qo’shildi. velaskes, murilbo, pero della francheska, bottichelli, leonardo da vinchi, mikelanjelo, rafael, titsian kabi buyuk rassomlar estetik jihatdan bebaho asarlari bilan tasviriy san’at tarixida unutilmas obrazlar yaratdilar. haykaltaroshlik. haykaltaroshlik - tasviriy san’atning turi bo’lib, tasvirlanadigan narsani hajmli, uch o’lchovli (uzunlik, kenglik, balandlikka ega) qilib aks ettirish tamoiliga asoslangan san’at turi. asosan, inson, qisman hayvon va qushlar, tabiat (manzara), narsalar (natyurmort) ifodalanadi. haykaltaroshlik asarlari, asosan, 2 turga: hamma tomonidan ko’rish imkoni bo’lgani, mukammal shaklli haykalga va bir tomondangina ko’riladigan relyefga bo`linadi. amaliy bezak san’ati. “ xalq amaliy bezak san’ati kishilarning ma’naviy olamini boyitadi, badiiy didini shakllantiradi, ruhiyatini tarbiyalaydi”. s.bulatov. xalqimizning amaliy san’ati boy an’analarga va uzoq …

4 / 43

r kimki rasmdagi har bir chiziqqa jon bag`ishlay olar ekan, u san’at kalitini egallagan bo`ladi”. naqqosh maoniy. naqsh- arabcha tasvir, gul degan ma’noni anglatadi. shuningdek, qush, hayvon, o’simlik, geometrik shakllar va boshqa elementlarni ma’lum tartibda takrorlanishdan hosil qilingan bezakdir. o’zbekiston hududidagi arxeologik qazilmalardan xorazm, so’g’d, baqtriya viloyatlarida naqsh san’atining rivojlanganligi ma’lum. o’zbek naqqoshlari, asosan, ko’k, zangori, yashil, sariq, qizil, oq, qora ranglar bilan naqsh ishlaydilar. naqqoshlik san’ati “nizomi”ning yozilishi va bizgacha yetib kelishi bu san’at turining uzoq tarixini, unga izchil amal qilinganini, binolar va kitoblarni badiiy bezashda, o’ymakorlikda keng o’rin egallaganini ko’rsatib turibdi. xattotlik san’ati. go’zallik qonunlariga rioya qilib ishlangan qo’lyozma kitoblar “nafis kitob” va xattotlik san’ati deb yuritilgan. mashhur xattot ali tabriziy (1330-1404-y.) nasta’liq xatini kashf qildi. mashhur xattot, naqqosh, shoir bo’lgan sulton ali mashhadiy ko’chirgan nizomiy, attor, sa’diy, jomiy, navoiyning nafis kitoblari jahon kutubxonalarida hozir ham nodir san’at asarlari sifatida e’zozlab saqlanadi. notiqlik san`ati. “ nutq- qudratli kuch, …

5 / 43

ham o’zining estetik zavq beruvchi, nafosatga boy va serqirra asarlari bilan muhim o’rin tutadi. o’rta osiyo va sharq xalqlarining estetik didi naqadar yuksak darajada rivojlanganligidan guvohlik beruvchi buxoro, samarqand, toshkent, xiva, farg’ona va boshqa shaharlardagi ganchdan ishlangan san’at asari namunalarini ko’rib ajdodlarimizning iste’dodlariga tasannolar aytamiz. ganch 2 xil: tabiiy va sun’iy. ganch o’ymakorligi bilan shug’ullangan ustalar ganchkorlar deb ataladi. vaqt san`ati musiqa san`ati; maqom san`ati; qo`shiqchilik va raqs san`ati; badiiy adabiyot; musiqa san’ati. “musiqa- tafakkurning qudratli manbai. musiqiy tarbiyasiz tom ma`nodagi aqliy kamolot bo`lishi mumkin emas”. v.a.suxomlinskiy. yana bir qadimiy san’at turi- musiqadir. bu san’at turi barcha davr daholari e’tiborini o’ziga jalb qilib keldi. arastu: “musiqa ko’ngilga axloqan muayyan ta’sir ko’rsatuvchi quvvatga ega. musiqa shunday hislatga ega ekan, u yoshlarni tarbiyalash vositalari qatoriga qo’shilmog’i lozim”, deb ta’kidlaydi. musiqa san’ati sharqning buyuk allomalari beruniy, forobiy, ibn sinolarni ham qiziqtirib kelgan. mirzo ulug’bek “bulujiy”, “shodiyona”, “axloqiy”, “tabriziy”, “usuli ravon” va “usuli otlig’” …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetika asoslari"

estetika asoslari. estetika asoslari san’at estetikasi san’at estetikasi. “san’at-mo`jizadir. yurak va miyaning shunday xilvat joylari borki, unga faqat san’at vositasidagina kirish mumkin”. ibn sino. san’at- ijtimoiy ong shakllaridan biri bo’lib,insoniyat ma’naviy madaniyatining tarkibiy qismi, dunyoni ma’naviy anglashning maxsus turidir. san’atning turli ko’rinishlari voqelikni, undagi hodisa, narsa va holatlarni o’zlariga xos usullar yordamida aks ettiradi (masalan, musiqada-tovushlar, ularning o’zaro bog’lanishi, uyg’unligi orqali, badiiy adabiyotda-so’z, obrazlar orqali). lekin shu bilan birga, ular o’rtasida ma’lum umumiylik mavjud. bu umumiylik shundan iboratki, ularning hammasida voqelik badiiy-obrazli tarzda aks ettiriladi. san’atda go’zallik kategoriyasi muhim ahamiyat kasb etadi...

This file contains 43 pages in PPTX format (4.4 MB). To download "estetika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: estetika asoslari PPTX 43 pages Free download Telegram