estetika fanining ma’lumoti

PDF 47 pages 3.3 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PDF

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

6-mavzu: mantiq 1 10-mavzu: estetika. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: ―falsafa‖ ma‟ruzachi: m.l.sharipov reja 1. estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. estetika fanining asosiy kategoriyalari: go‘zallik, ulug‘vorlik, fojiaviylik, kulgililik. 3. san’atning turlari va ularning vazifalari. 4. estetik tarbiyaning asosiy vazifalari, vositalari va omillari. 5. “ommaviy madaniyat”ning yoshlar estetik tarbiyasiga salbiy ta’siri. 10-mavzu: estetika. 1. estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. estetika eng qadimgi falsafiy fanlardan biri hisoblanadi. ―estetika‖ (yunon. aisthetikos - his qilinadigan) iborasi dastlab germaniyadagi volf maktabining faylasufi aleksandr baumgartenning 1750-1758 yillarda yozgan ―estetika‖ («aesthetica»)‖ nomli ikki tomlik asarida muomalaga kiritgan. baumgarten estetikani bilishning yuksak darajasi hisoblangan mantiqdan farqli o‗laroq, hissiy bilishning quyi darajasidagi fan sohasiga tegishli deydi. uning fikricha, mantiqiy mushohada aniq tasavvurlarga, estetik mushohada esa noaniq va mavhum tasavvurlarga asoslanadi. buning birinchisi - aql muhokamasiga, ikkinchisi - did muhokamasiga tegishlidir. biroq, insonning universum bilan munosabati avval estetik mushohada orqali ro‗y beradi, so‗ngra …

2 / 47

an ijtimoiy hodisa adabiyot so‘zga munosabat, so‘zni qadrlash va obrazli ifodalarni o‘rinli ishlatish realistik tasvirning kuchayishi va mumtoz adabiyotda qadimiy an’analarga murojaat hayot hissiyot va kechinmalarning ijobiy bo‘lishi hayot go‘zalligini ta’minlaydi hayotga estetik munosab individual xarakterga ega san’atshunoslik va adabiyotshunoslik fanlari erishgan yutuqlardan umumiy xulosalar chiqaradi xulosalar asosida insonni go‘zallik orqali haqiqatga yetishtirishga xizmat qiladi falsafa – estetika + san’atshunoslik + badiiy adabiyot + haqiqat tadqiqot ob’ektiga yondoshuv nazariy jihatdan amalga oshiriladi, bunda tarix ham, tanqid ham nazariyaga bo‘ysundiriladi san’at asarining mavjudlik shartlarini muayyan tizim sifatida tadqiq etadi falsafiy mohiyati fanlararo bog‘liqligi etika insonning hatti-harakati axloqiylik va nafosatga tegishli psixologiya go‘zallikni yaratish va idrok etish hissiyotlar bilan bog‘liq sotsiologiya san’at asari ijtimoiy munosabatlar tizimini sifatida badiiy tadqiq qiladi dinshunoslik diniy g‘oyalar badiiyat orqali ifoda topgan pedagogika estetika tarbiyaning strategiyasi amaliy ahamiyati tarbiya jarayonlarini takomillashtirishda go‘zallikka munosabatni to‘g‘ri yo‘naltirishda chinakam san’at asarini saviyasi past asarlardan ajrata olishda san’at va go‘zallik targ‘ibotchilarining …

3 / 47

ko‘rinishlarini ijtimoiy taraqqiyotga salbiy ta’sirini ochib berish yoshlarda estetik boy dunyoqarashni hosil qilish, ularning estetik madaniyatini va ijodiy fikrlashlarini shakllantirish estetika fan sifatida ilmiy, ma‟rifiy, badiiy taraqqiyotning o„ziga xos muammolari doirasida bahs yuritadi, tahlil qiladi, o„rganadi va o„rgatadi. estetikaning eng asosiy funksiyalari dunyoqarashni shakllantirish funksiyasi bilish funksiyasi metodologik funksiyasi yaratuvchanlik funksiyasi estetika tamoyillari uyg‘unlik yaxlitlik ifodalilik maqsadga muvofiqlik estetika qonunlari estetik faoliyat qonuni badiiy ijod qonuni badiiy jarayon qonuni badiiy idrok qonuni estetik idrok qonuni estetikaning boshqa fanlar bilan o`zaro aloqalari etika dinshunoslik pedagogika psixologiya sotsiologiya semioteka estetik ong turlari estetik his- tuyg‘u estetik did estetik baho estetik ideal yoki estetik orzu estetik nazariya (qаrаshlаr, tа`limоtlаr vа konsepsiyalar) estetik his-tuyg‘u. estetik his-tuyg‘u — insonning voqelikka, kishilarga, o‘z faoliyatiga nisbatan munosabatdir. bu tuyg‘u bizni o‘rab turgan voqelikni estetik jihatdan his etish qobiliyatidir, uning go‘zalligini, uyg‘unligini sezishdir. estetik did. estetik did voqea- hodisalarning estetik sifatlarini inson tomonidan idrok etmoq va baholamoq jarayonida …

4 / 47

ililik. • go‗zallik – ma‘naviy va moddiy xususiyatga ega bo‗lgan, ijtimoiy hayotda favqulodda ahamiyat kasb etuvchi tushuncha bo‗lib, narsa- hodisalarning inson tafakkurida lazzatning uyg‗unlik, me‘yor, hamohanglik, mutanosiblik, maqsadga muvofiqlik asosida namoyon bo‗lishidir. go„zallik go„zallik go„zallik elementlari me’yor maqsadga muvofiqlik tartiblilik uyg‘unlik hamohanglik moslik yaxlitlik birlik mutanosiblik tenglik go„zaliik sifatlari tug‘yoniylik maftunkorlik foydalilik mo‘jizaviylik go„zallik go„zallik xususiyatlari qulaylik manfaatdorlik yoqimlilik chiroylilik namoyon bo`lishi tabiatning go‘zalligi ma’naviy qadriyatlarning go‘zalligi moddiy qadriyatlarning go‘zalligi insonning go‘zalligi ulug„vorlik ingliz nafosatshunosi e.byork go‘zallikni ulug‘vorlik bilan qiyoslaydi va ularni bir-biriga qarama-qarshi tushunchalar sifatida tadqiq etadi. olmon faylasufi i.kant esa go‘zallik va ulug‘vorlikni uyg‘unlikda rivojlanuvchi tushunchalar deb hisoblaydi. ulardan farqli o‘laroq, faylasuf gegel ulug‘vorlikni go‘zallikning bir ko‘rinishi bo‘lib, ulug‘vorlik - zohiriy go‘zallikning botiniy go‘zallikka aylanishidir, deb tushuntiradi. mazkur fikrlardan ulug‘vorlik - insonning narsa hodislarga estetik va axloqiy mezonlar bilan yondashishi va ulardan yuksak hayratlanish tuyg‘usini hosil qiluvchi estetik hissiyot majmui, degan fikr kelib chiqadi. tubanlik tubanlik - insonda …

5 / 47

i har doim falsafiy va estetik tafakkurning muhim tadqiqot obyekti bo‘lib kelgan. har qanday fojea zamirida alohida fojiali to‘qnashuv yotadi, uning eng muhim jihati ko‘lamlilik va ijtimoiy ahamiyatga tegishligidadir. fojeaviylik real hayot va inson amolidagi kuchlar to‘qnashuvining natijasi bo‘lib, bu to‘qnashuvlar kurashining qanday tugallanishi pirovardida insoniyat istiqboli, taqdiri bilan bog‘lanib ketadi. kulgililik kulgililik kategoriyasiga doir tadqiqotlar kulgining predmetini bir tomondan - obyektiv xususiyat sifatida, ikkinchi tomondan - shaxsning subyektiv imkoniyatlari natijasi sifatida, uchinchi tomondan - subyekt va obyekt o‘zaro aloqadorligining natijasi sifatida o‘rganadi. bu o‘z navbatida, kulgililik kategoriyasini turli rakursda o‘rganishga olib keldi. kulgining asosiy elementlari hazil hajviya masxara parodiya piching kinoya karikatura latifa askiya istehzo 3. san‟atning turlari va ularning vazifalari. san‘at — ijtimoiy ong shakllaridan biri bo`lib, insoniyat ma‘naviy madaniyatining tarkibiy qismi, dunyoni ma‘naviy anglashning maxsus turidir. san‘atning turli ko`rinishlari voqelikni, undagi hodisa, narsa va holatlarni o`zlariga xos usullar yordamida aks ettiradi san‘atda go`zallik kategoriyasi muhim ahamiyat kasb …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetika fanining ma’lumoti"

6-mavzu: mantiq 1 10-mavzu: estetika. texnologiya, menejment va kommunikatsiya instituti “tillar va ijtimoiy-gumanitar fanlar” kafedrasi fan: ―falsafa‖ ma‟ruzachi: m.l.sharipov reja 1. estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. 2. estetika fanining asosiy kategoriyalari: go‘zallik, ulug‘vorlik, fojiaviylik, kulgililik. 3. san’atning turlari va ularning vazifalari. 4. estetik tarbiyaning asosiy vazifalari, vositalari va omillari. 5. “ommaviy madaniyat”ning yoshlar estetik tarbiyasiga salbiy ta’siri. 10-mavzu: estetika. 1. estetikaning predmeti, maqsadi va vazifalari. estetika eng qadimgi falsafiy fanlardan biri hisoblanadi. ―estetika‖ (yunon. aisthetikos - his qilinadigan) iborasi dastlab germaniyadagi volf maktabining faylasufi aleksandr baumgartenning 1750-1758 yillarda yozgan ―estetik...

This file contains 47 pages in PDF format (3.3 MB). To download "estetika fanining ma’lumoti", click the Telegram button on the left.

Tags: estetika fanining ma’lumoti PDF 47 pages Free download Telegram