didaktika kitobi

DOC 12 pages 130.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

17-mavzu: o‘quv faoliyatini tashkil qilish shakllari. didaktika reja: 1. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari xaqida tushuncha. 2. didaktika faniga asos solgan olimlar. 3. didaktikaning fan sifatida rivojlanishiga xissa qo‘shgan olimlar. yan amos komenskiyning ―buyuk didaktika‖ asari xaqida. 4. didaktikaning asosiy kategoriyalari. didaktikaning qonuniyatlari va tamoyillari tayanch so‘z va iboralar: didaktika, tamoyil, didaktikaning maqsadi, didaktikaning vazifalari, didaktik materiallar, nazariy bilim, idrok, sezgi. 1. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari xaqida tushuncha. didaktika pedagogika fanining ta‘lim jarayonining umumiy qonunlarini o‘rganuvchi qismidir. «didaktika» grekcha so‘z bo‘lib, «didasko» — «o‘qitish», «didachol»-«o‘rganish», degan ma‘nolarni anglatadi. «didaktika» so‘zining ma‘naviy tarjimasi«ta‘lim nazariyasi» demakdir. ta‘lim nazariyasi — ta‘lim jarayoni tushunchasi va moxiyatini, ta‘lim tamoyillarini, ta‘lim mazmunini, ta‘lim metodlari, shakllari va vositalari mazmunini aks ettiradi. ta‘lim nazariyasinnig asosiy moxiyati ta‘limni tashkil etishdan iborat. ta‘limni tashkil etishdan asosiy maqsad yosh avlodniilmiy bilimlar, ko‘nikma va malakalar tizimi bilan qurollantirishdir. didaktikaning tadqiqot predmeti ta‘lim-tarbiya jarayonini tashkil qiluvchi funksional bog‘lanishdir. didaktikaning tadqiqot olib borishdan …

2 / 12

i jarayonida tashkil etuvchi munosabatlar, shuningdek, tabiat xodisalari sirini bilib oladi. bilish murakkab dialektik jarayon bo‘lib, jonli mushoxadadan abstrakt tafakkurga, so‘ngra amaliyotga o‘tish yo‘lidir. bilish shaxs uchun mavxum, o‘zlashtirilmagan narsa, voqea va xodisalar moxiyatining ong yordamida anglash jarayonidir. ob‘ektiv borliqni bilish uni sezishdan boshlanadi. sezish ongning tashqi olam bilan bo‘ladigan chinakam aloqasidir. sezish tevarak-atrofdagi voqelik, narsa va xodisalarning sezgi organlari (bizga ma‘lumki, ular beshta)ga ta‘sir etuvchi ayrim sifat, belgilarning ongda aks etishidir. bunda xar bir organ, xar bir analizator, i.p.pavlov ta‘kidlab o‘tganidek, narsalarning ayrim, eng muxim sifatlarini xis etadi. sezish muayyan narsa, voqea-xodisalar mazmunining ongda idrok etilishiga olib keladi. idrok - sezgi a‘zolari orqali ongga ta‘sir etib turilgan narsa va xodisalarning unda (ongda) yaxlitligicha aks etish jarayonidir. sezishlar, sezish singariidrok qilish xam tashqi buyumlar, ularning maktablari yo‘qolishi bilan to‘xtaydi. sezish va idrok qilish yordamida bilish jarayonida tasavvur ro‘y beradi. tasavvur inson ongida uzoq muddat saqlanib qoladigan sezishlar va idrokning izidir. …

3 / 12

erishadi. tafakkur, i.p.pavlov ta‘limotiga ko‘ra, asab tolalari baxolanishlari yoki assotsiatsiyalar (assotsiatsiya - birikma, to‘dag‘, uyushma)ning xosil bo‘lishidan iborat. jonli mushoxada uchun birinchi signal tizimi, abstrakt (abstrakt-mavxum) tafakkur uchun ikkinchi signal tizimi asosiy axamiyatga ega. abstrakt tafakkur voqelik bilan o‘zaro aloqada bo‘lgan taqdirdagina inson bilimlari chuqurlashib boradi. jonli mushoxada va abstrakt tafakkur birligigina bilimlarni xaqiqiy va chuqur bilimlarga aylantiradi. jonli mushoxada va tafakkur doimo odamning amaliy faoliyatiga asoslanishi kerak. odam tabiat va ijtimoiy jamiyat qonuniyatlarini ochib, o‘z faoliyatida ulardan foydalanishiga intiladi. xar qanday nazariy bilimning qiymati uning amaliyotga qanchalik xizmat qilishi bilan belgilanadi. nazariya amaliy faoliyat moxiyatidan kelib chiqib asoslanadi xamda amaliy faoliyatning yaxshiroq yo‘lga qo‘yilishiga xizmat qiladi. biroq, amaliyot ayni vaqtda bilimning to‘g‘riligini tekshirish vositasi xamdir. nazariy g‘oya, fikr amaliyotda tekshirilgan va u orqali tasdiqlangandagina u inson bilimlarining muxim tarkibiy qismiga aylanadi. demak, bizga bilimning amaliyotdan sezgi, idrok, tasavvur va tafakkur asosida xosil bo‘lishi va yana amaliyotga qaytib borishidan bo‘ladi. …

4 / 12

lar xam bor. xususan, o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilgan ko‘nikma va malakalar xar xil xarakterda bo‘ladi. yuqorida aytib o‘tilgandek, bilim, ko‘nikma va malakalar ta‘lim jarayonida tarkib topadi. ta‘lim – dialektik (dialektik-moxir munozarachi) tarzda taraqqiy etib boradigan ichki ziddiyatli jarayon bo‘lib, unda ikki tomon – o‘qituvchi va o‘quvchiishtirok etadi. ta‘lim berish o‘quvchilarga bilimlar berish, ularda ko‘nikma va malakalar xosil qilish, yangixaqiqatlarni ochishga yo‘naltirilgan ijodiy, mantiiqiy tafakkurni tarbiyalashdir. o‘qish esa o‘quvchilarning o‘zlashtirish, o‘qish qobiliyati, fikrlash xamda muayyan xarakatlarnixosil qilish jarayoni sanaladi. o‘qish jarayonida o‘quvchilar ma‘lum bo‘lmagan, anglanmagan ma‘lumotlarnio‘zlashtira boradilar. o‘tish jarayoni to‘rtta asosiy bosqichdan tashkil topadi: 1) o‘zlashtirilishi lozim bo‘lgan materialniidrok etish; 2) unifaxmlab olish, tushunchalar xosil bo‘lishi; 3) bilimlarni mustaxkamlash va takomillashtirish, ko‘nikma va malakalarning xosil bo‘lishi; 4) xosil qilingan ko‘nikma va malakalarni amalda qo‘llash; xar bir bosqich uchun o‘quvchilarning muayyan xarakterdagi bilish faoliyati xarakterlidir. bu faoliyat o‘qituvchi tomonidan aloxida raxbarlikni talab etadi. ta‘lim jarayonining boshlang‘ich bosqichida o‘zlashtirilayotgan bilimlar moxiyati analiz va sintez …

5 / 12

eduktiv tafakkur o‘quv materialini tushunib olishda muxim axamiyatga ega. induktiv tafakkur (lot "indektio" - keltirib chiqarish) - juz‘iy yoki yakka xollardan umumiyga, ayrim dalillardan umumlashmalarga qarab boradigan, xulosa chiqarishga asoslangan mantiiqiy bilish metodi, tafakkur shakllaridan biridir. deduktiv xulosa (lot. "deductio" - ikkiga ajratish, keltirib chiqarish) - umumiy xukmlardan yakka xukmlarga qarab borish orqalimantiiqiy xulosa chiqarishdan iborat metoddir. tafakkur va deduktiv xulosa metodlaridan foydalanish asosida o‘quvchilarda tushunchalar xosil bo‘ladi. tushuncha – voqelikdagi narsa va xodisalarning muxim belgi va xususiyatlarini bir so‘z yoki so‘zlar birikmasi bilan ifodalashdan iborat tafakkur shakli. ta‘lim jarayonining dialektik xarakterga egaligi bois tushunchalar asta-sekin chuqurlashib va murakkablashib boradi. ma‘lumotlarning o‘zlashtirilishi, tushunchalarning tarkib topishi bilimlarnio‘zlashtirib olishning umumiy jarayonidagi muxim vaziyat xisoblanadi. o‘rganilgan materialni muloxaza qila olmaslik, uni ta‘lim va mexnat faoliyatida mustaqil qo‘llay bilmaslik, ularga nisbatan ijodiy yondashmaslik bilimlarining yuzakio‘zlashtirilishiga olib keladi. 2. didaktika faniga asos solgan olimlar. yaqin va o‘rta sharqda xorazmiy, kindiy, forobiy, beruniy, ibn sino, umar …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika kitobi"

17-mavzu: o‘quv faoliyatini tashkil qilish shakllari. didaktika reja: 1. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari xaqida tushuncha. 2. didaktika faniga asos solgan olimlar. 3. didaktikaning fan sifatida rivojlanishiga xissa qo‘shgan olimlar. yan amos komenskiyning ―buyuk didaktika‖ asari xaqida. 4. didaktikaning asosiy kategoriyalari. didaktikaning qonuniyatlari va tamoyillari tayanch so‘z va iboralar: didaktika, tamoyil, didaktikaning maqsadi, didaktikaning vazifalari, didaktik materiallar, nazariy bilim, idrok, sezgi. 1. didaktika. didaktikaning predmeti va vazifalari xaqida tushuncha. didaktika pedagogika fanining ta‘lim jarayonining umumiy qonunlarini o‘rganuvchi qismidir. «didaktika» grekcha so‘z bo‘lib, «didasko» — «o‘qitish», «didachol»-«o‘rganish», degan ma‘nolarni anglatadi...

This file contains 12 pages in DOC format (130.5 KB). To download "didaktika kitobi", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika kitobi DOC 12 pages Free download Telegram