didaktika

PDF 6 pages 103.2 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 103.2 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

4-mavzu: “didaktika” atamasi, didaktika metodika orasidagi o‘zaro bog‘liqlik reja: 1. didaktikaning vazifalari va ahamiyati, asosiy tushunchalari 2. didaktika metodika orasidagi o‘zaro bog‘liqlik 3. didaktik sakkiz burchak. tayanch tushuncha va iboralar: didaktika, fan, texnika, fikrlash operatsiyalari, ta’lim-tarbiya, bilim, ko‘nikma va malaka hosil qilish, dunyoqarashni, ishonch, e’tiqod, tarbiyalash, ichki imkoniyat, qobiliyat, rag‘batlantirish, qiziqtirish, savol, topshiriq, muammo. “didaktika” so‘zi grekcha “didasko” so‘zidan olingan bo‘lib, “o‘qitish, o‘rgatish” degan ma’noni bildiradi. didaktikaning o‘rganish ob’ekti o‘quv jarayoni, o‘quv jarayonining rivojlanish qonuniyatlari, o‘qitish tamoyillari, metodlari va shakllaridir. ta’lim jarayonining asosiy mohiyati tarixan to‘plangan ijtimoiy bilim va tajribani yosh avlodga etkazish, avlodlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ma’lum tizim orqali amalga oshirish bo‘lib hisoblanadi. didaktikaning predmeti va vazifalari. didaktikaning tashkil topishi va rivojlanishi. insonning faoliyatida o‘qitish har doim juda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. ta’lim tasodifiy, intuitiv xususiyatga ega bo‘lganda ham va asosan tasodifan axborotlarni berish hamda taqlid qilishdan iborat bo‘lganda ham shunday bo‘lgan; keyinchalik ham, ta’lim maqsadga muvofiq muntazam va …

2 / 6

italari, natijasi, ta’lim jarayonini takomillashtirish yo‘llari va hokazo muammolar)ni o‘rganuvchi fan. bu so‘z 1613 yili germaniyada nemis pedagogi volg‘fgang ratke (1571-1635 yillar) tomonidan kiritildi. bu tushunchani shunga o‘xshash usulda buyuk chex pedagogi yan amos komenskiy (1592-1670 yillar) “buyuk didaktika” nomli mashhur asarida tilga oladi. lekin komenskiy “didaktika bu faqat ta’limgina emas, balki tarbiyalash ham”, deb ta’kidlaydi. mazkur asarda olim ta’lim nazariyasining muhim masalalari: ta’lim mazmuni, ta’limning ko‘rgazmaliligi, ketma-ketligi kabi tamoyillari, sinf-dars tizimi borasida so‘z yuritadi.didaktikaning predmeti, funksiyalari va vazifasi. pedagogika fani ta’lim va tarbiya jarayonini ularning yaxlitligi va birligi asosida o‘rganadi. ikki faoliyatning har birining mohiyatini aniq bayon etish uchun didaktika (ta’lim nazariyasi) va tarbiya nazariyasini ajratib ko‘rsatadilar. xozirgi davrda didaktika o‘qitishning mazmuni, metodlari va tashkiliy shakllarini ilmiy asoslab beruvchi pedagogika qsi sifatida tushuniladi. umumiy didaktikadan tashqari xususiy didaktikalar yoki alohida fanlar bo‘yicha ta’lim metodikasi deb ataluvchi didaktikalar ham mavjud. ularning mazmuni ta’limning ma’lum bosqichlarida u yoki bu fanlarni o‘rganish …

3 / 6

quvchilar o‘rtasidagi munosabatlar yuzaga keladi. pedagogik adabiyotlarda ulardan qaysi biri didaktika uchun asosiy hisoblanishi kerakligi borasida ham turli fikrlar keltiriladi hamda o‘quvchining o‘quv materialiga bo‘lgan munosabati, yahni, bilimlarni o‘rganish munosabatini asosiy deb ehtirof etuvchi qarashlar soni nisbatan ko‘p. darhaqiqat, o‘qish, o‘rganishi ta’lim jarayonining ajralmas xususiyatidir. ta’limga psixologiya nuqtai nazaridan yondashilsa, ushbu munosabatning ustuvorligiga shubha qolmaydi. biroq, ta’limga pedagogik, yahni, ijtimoiy tajribani berish, o‘rgatish nuqtai nazaridan qaralsa faoliyat uchun asosiy sanaluvchi munosabat – ikki shaxs (o‘quvchi va o‘qituvchi) o‘rtasidagi munosabatlar etakchi o‘rin egallashi lozim ekanligi anglanadi. didaktika predmetini mohiyatini ochishga xizmat qiluvchi yana bir qarash ta’lim-tarbiya jarayonini yaxlit o‘rganish zarurligini ilgari suradi. ta’limning tarbiyaviy vazifalari o‘quvchining bilimni o‘zlashtirishlarini tahminlabgina qolmay, shaxs xususiyati, uning rivojlanishi, ma’lum ma’naviy-axloqiy sifatlarni o‘zlashtirishi, fe’l-atvori, xulqini tarbiyalash uchun zarur shart-sharoitni yaratishdan iborat. didaktikaning vazifalari.quyidagilardan iborat ta’lim jarayonlari va ularni amalga oshirish shartlarini ta’riflash va tushuntirish; ta’lim jarayonini yanada mukammal tashkil etish, yahni, ta’lim tizimlari va texnologiyalarini ishlab …

4 / 6

b olish, ta’lim tamoyillari, ta’lim metod va vositalarini qo‘llash mehyorlarini aniqlash asosida didaktika amaliy-mehyoriy hamda tashkiliy-texnologik vazifani bajaradi. didaktikaning asosiy kategoriyalari va didaktik tushunchalar tizimi. muayyan fanga xos bo‘lgan tushunchalarda insoniyat tomonidan ijtimoiy taraqqiyot jarayonida to‘plangan bilimlar aks etadi. mavjud ilmiy tushunchalar ikki asosiy guruhga ajratiladi: 1) falsafiy tushunchalar; 2) xususiy ilmiy, yahni, muayyan fangagina xos bo‘lgan tushunchalar. didaktika uchun “umumiy va alohida”, “mohiyati va hodisa”, “qaramaqarshilik”, “bog‘liqlik” kabi falsafiy tushunchalar ham muhim ahamiyatga ega. didaktikada qo‘llaniladigan umumiy-ilmiy tushunchalar orasida “tizim”, “tuzilma”, “vazifa”, “element” kabilar alohida o‘rin tutadi. pedagogikaga xos didaktik tushunchalar sirasiga quyidagilar kiradi: 1) ta’lim - o‘quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko‘nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o‘stirish va dunyoqarashlarini tarbiyalashga yo‘naltirilgan jarayon; 2) dars – bevosita o‘qituvchi rahbarligida muayyan o‘quvchilar guruhi bilan olib boriladigan ta’lim jarayonining asosiy shakli; 3) bilim olish – idrok etish, o‘rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat …

5 / 6

“boshqarish”, “qayta aloqa” (kibernetika) kabi turdosh fanlarga xos bo‘lgan tushunchalar ham qo‘llaniladi. didaktikaning tushunchali-terminologik tizimi muntazam yangilanib va to‘ldirilib borilmoqda. didaktikaning asosiy kategoriyalari quyidagilardan iborat: dars, bilim olish, ta’lim, bilim, ko‘nikma, malaka, ta’lim maqsadi, ta’lim mazmuni, ta’lim jarayoni, ta’lim jarayonini tashkil etish, ta’lim turlari, shakllari, metodlari va vositalari, ta’lim natijasi. so‘nggi paytlarda asosiy didaktik kategoriyalar sirasiga ta’limning didaktik tizimi va ta’lim texnologiyasi kabi tushunchalarni ham kiritish taklifi ilgari surilmoqda. 1) bilim – shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma’lum obrazlar ko‘rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui; 2) bilim olish – idrok etish, o‘rganish, mashq qilish va muayyan tajriba asosida xulq-atvor hamda faoliyat ko‘nikma, malakalarining mustahkamlanib, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borish jarayoni; 3) ko‘nikma – shaxsning muayyan faoliyatni tashkil eta olish qobiliyati; 4) malaka – muayyan harakat yoki faoliyatni bajarishning avtomatlashtirilgan shakli; 5) ta’lim – o‘quvchilarga nazariy bilimlarni berish asosida ularda amaliy ko‘nikma va malakalarni shakllantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o‘stirish …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "didaktika"

4-mavzu: “didaktika” atamasi, didaktika metodika orasidagi o‘zaro bog‘liqlik reja: 1. didaktikaning vazifalari va ahamiyati, asosiy tushunchalari 2. didaktika metodika orasidagi o‘zaro bog‘liqlik 3. didaktik sakkiz burchak. tayanch tushuncha va iboralar: didaktika, fan, texnika, fikrlash operatsiyalari, ta’lim-tarbiya, bilim, ko‘nikma va malaka hosil qilish, dunyoqarashni, ishonch, e’tiqod, tarbiyalash, ichki imkoniyat, qobiliyat, rag‘batlantirish, qiziqtirish, savol, topshiriq, muammo. “didaktika” so‘zi grekcha “didasko” so‘zidan olingan bo‘lib, “o‘qitish, o‘rgatish” degan ma’noni bildiradi. didaktikaning o‘rganish ob’ekti o‘quv jarayoni, o‘quv jarayonining rivojlanish qonuniyatlari, o‘qitish tamoyillari, metodlari va shakllaridir. ta’lim jarayonining asosiy mohiyati tarixan to‘plangan ij...

This file contains 6 pages in PDF format (103.2 KB). To download "didaktika", click the Telegram button on the left.

Tags: didaktika PDF 6 pages Free download Telegram