mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot

PPTX 13 pages 5.6 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mikroorganizmlar ishtirokida lipidlar ishlab chiqarish mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot reja: lipid bu … lipid ishlab chiqarish jarayoni yog’ mahsulotlari yog’ mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonlari lipidlar (yunoncha:lipos — yogʻ) — barcha tirik hujayralar tarkibida boʻladigan yogʻsimon moddalar. tirik organizm hayot faoliyatida lipidlar muhim ahamiyatga ega. lipidlar biologik membrananing asosiy komponentlaridan biri boʻlib, hujayralarning oʻtkazuvchanligiga, koʻpgina fermentlarning faolligiga taʼsir koʻrsatadi, nerv impulsini uzatishda, muskullar qisqarishida, hujayralararo kontaktlarni yuzaga keltirishda va immunokimyoviy jarayonlarda qatnashadi. lipidlarning yana bir funksiyasi energiya rezervi, hayvon va oʻsimliklarda suv qochiruvchi himoya va termoizolyasiya qoplamasi hosil qilish, shuningdek, turli organlarni mexanik taʼsirlardan saqlashdan iborat yog’larning ahamiyati yogʻlar ba’zan juda zararli deb aytiladi va bu qisman toʻgʻri. chunki juda koʻp miqdorda qovurilgan va boshqa “yogʻli” taomlarni tanovul qilish ortiqcha vazn paydo boʻlishiga va sogʻligʻimiz bilan bogʻliq muammolarga sabab boʻladi. shu bilan birga, yogʻlar tana uchun kerakli va bir qancha muhim vazifalarni ham bajaradi. misol uchun, bir qancha vitaminlar yogʻda …

2 / 13

ri 20% dan ortiq bo'lganlar "yog’li” mikroorganizmlar deb tasniflanadi. lipidlar suvo’tlar tana massasini 15-75 foizini tashkil qiladi, bakteryalarning 25-40 foizini, achitqilarning 558-72 foizini tashkil qiladi. oʻsimlik moylari — moyli xom ashyolardan ajratib olinadigan mahsulot, oʻsimlik yogʻlari "moylar" deb ataladi. moylar, asosan, yuqori molekulali yogʻ kislotalarining uch atomli spirtlar (glitserin) bilan hosil qilgan murakkab efirlari — triglitseridlardan (95—97%) tashkil topgan. triglitseridlar — rangsiz, hidsiz va taʼmsiz moddalar. oʻsimlik moylari tarkibiga oz miqdorda fosfolipidlar, karotinoidlar, mumlar, vitaminlar, erkin yogʻ kislotalari ham kiradi. oʻsimlik moylarining hidi, taʼmi, rangi ana shu moddalarga bogʻliq. oʻsimlik moylariga bodom, yer yongʻoq, zigʻir, zaytun, indov (raps), kanakunjut, kakao, kashnich, kanop, kedr, kokos, kunjut, koʻknor, kungaboqar, lavr, makkajoʻxori, masxar, olcha, olxoʻri, palma, pomidor, gʻoʻza, pista, soya, toʻng, tarvuz, tamaki, uzum, oʻrik, sholi, shaftoli, xantal (gorchitsa), qovun, qoraqayin, qovoq va boshqalar oʻsimliklar moylari kiradi. moylar oʻsimliklarning hamma qismida uchraydi, lekin vegetativ organlarda meva va urugʻlarga nisbatan birmuncha kam boʻladi. moylar …

3 / 13

yod soni moy tarkibidagi yogʻ kislotalarining toʻyinmaslik darajasini belgilaydi. yod soni qancha katta boʻlsa, moy shuncha suyuq boʻladi. oʻsimlik moylarining biologik qiymati ular tarkibida koʻp miqdorda uchraydigan toʻyinmagan yogʻ kislotalari, fosfolipidlar va tokoferollar bilan aniqlanadi. fosfolipidlar soya (3000 mg%), paxta (2500 mg%), kungaboqar (1400 mg%) moylarida, tokoferollar makkajoʻxori moyida (100 mg%) koʻp boʻladi. tokoferollarning vitaminlik qiymati ular miqdoriga emas, balki xiliga (makkajoʻxori moyi vitaminlik qiymatining yuqori boʻlishi uning tarkibidagi alfa tokoferolga) bogʻliq. oʻsimlik moylari, asosan, siqish (ezish) va ekstratsiya usulida ajratib olinadi. har ikkala usulning dastlabki bosqichlari urugʻlarni (chigit va pistani) tozalash va magʻizni qobigʻidan ajratish (parchalash)dan iborat. soʻngra magʻiz maydalanadi (yanchiladi). yanchilgan magʻiz maxsus qozonlarda aralashtirilib, namlangan holda 100—110° da qizdiriladi. hosil boʻlgan yanchmani maxsus presslarda siqish (ezish) orqali moy ajratib olinadi. ular tozalik darajasiga qarab, filtrlangan, rafinatsiya qilinmagan va rafinatsiya qilingan navlarga ajratiladi. oʻzbekistonda foydalaniladigan oʻsimlik moylarining 80% paxta moyiga, qolganlari esa soya, kungaboqar, masxar, kunjut va boshqalar …

4 / 13

dan ustun turadi, inson organizmida yengil (95% gacha) hazm boʻladi. tarkibida sut yogʻi kamida 72—82,5% (eritilgan sariyog’da 98—99%) ni tashkil etadi, yogʻ kislotalari majmui, fosfatidlar va yogʻda eriydigan vitaminlar, sutda boʻlgan oqsil, uglevodlar, ayrim suvda eriydigan vitaminlar, mineral moddalar va suv bor. 18—23° da qotadi, 27—36° da eriydi. sariyog’ eritilmagan va eritilgan xillarga boʻlinadi. ilgari sariyog’ quvda pishib olingan. sanoatda eritilmagan sariyog’, asosan, 2 usulda: 30—45% li qaymoqni quvlab va seryogʻ qaymoqni qayta ishlab tayyorlanadi. quvlab olinadigan sariyog’ qaymogʻi 85—90° da pasterlanadi, soʻngra 4— 8° gacha tez sovitiladi. natijada sut yogʻi diametri 1–3 mm li donalarga ajraladi, ulardan yogʻsiz qismi ajratilgach, tayyor sariyog’ presslanadi. sariyog’ ishlab chiqarishda pasterlangan qaymoq bosim ostida moy ajratkichga uzatiladi, unda jadal aralashtirib turiladi va 12— 14° gacha tez sovitiladi. pasterlangan qaymoqqa qand, kakao va vanilin kabi xushboʻy moddalar (shokoladli sariyog’), tabiiy meva sharbati va shakar (mevali sariyog’), asal (asalli sariyog’) qoʻshib, aralashmali sariyog’ tayyorlanadi. eritilgan …

5 / 13

mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot"

mikroorganizmlar ishtirokida lipidlar ishlab chiqarish mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot reja: lipid bu … lipid ishlab chiqarish jarayoni yog’ mahsulotlari yog’ mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayonlari lipidlar (yunoncha:lipos — yogʻ) — barcha tirik hujayralar tarkibida boʻladigan yogʻsimon moddalar. tirik organizm hayot faoliyatida lipidlar muhim ahamiyatga ega. lipidlar biologik membrananing asosiy komponentlaridan biri boʻlib, hujayralarning oʻtkazuvchanligiga, koʻpgina fermentlarning faolligiga taʼsir koʻrsatadi, nerv impulsini uzatishda, muskullar qisqarishida, hujayralararo kontaktlarni yuzaga keltirishda va immunokimyoviy jarayonlarda qatnashadi. lipidlarning yana bir funksiyasi energiya rezervi, hayvon va oʻsimliklarda suv qochiruvchi himoya va termoizol...

This file contains 13 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "mikroorganizmlar asosida olinadigan biotexnologik mahsulot", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar asosida olinad… PPTX 13 pages Free download Telegram