markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni

PPTX 17 pages 3.4 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu:ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyai. markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni reja: ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyasi. markaziy osiyolik olimlarning sivilizatsiyaga tutgan oʻrni ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyasi. fanda “uyg‘onish davri” deb ataladigan davr g‘arbiy va markaziy yevropa mamlakatlarda xiv-xvi asrlardagi rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalash uchun ishlatilgan. birinchi marotaba “uyg‘onish” atamasini xvi asr italyan rassomi va tarixchisi j.vazari o‘z asarlarida ishlatadi. “uyg‘onish”, “uyg‘onish davri” atamalari xiv-xvi asr ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish mohiyatini ochib bermasdan, ko‘proq antik davr merosini, ya’ni antik madaniyatga o‘xshash madaniyatni qaytadan “tirilishi”, “uyg‘onishi” ma’nosida ishlatila boshlandi. keyinchalik fanda bu atama keng qo‘llanila boshlandi. shu ma’noda ko‘pchilik tadqiqotchilar ix-xii asrlar o‘rta osiyo xalqlari tarixida madaniyatning rivojlanishini o‘ziga xos xususiyatlarni ham “uyg‘onish” davri deb atalishi yuqorida qayd qilinganidek, shartlidir deb hisoblaydilar. ix-xii asrlar o’rta osiyo xalqlari tarixida moddiy va ma’naviy hayotning rivojlanishida oldingi davrlarga nisbatan keskin yuksalish yillari bo’ldi. ix-xii asrlar o’rta osiyo xalqlari tarixida moddiy va ma’naviy …

2 / 17

o’rnak olib xorazmda ham x asrda ma’mun akademiyasi vujudga keldi va uning a’zolari bo’lmish o’z davrining olimu-donishmandlari o’z ijodlari bilan movaraunnahrni donishi olamga yoydilar. shuningdek o’lkamiz hududidan islom dunyosining eng mo’’tabar shaxslari, hadisshunoslari etishib chiqdilarki, ularning nomi hozirgi kungacha ham dunyoviy, ham tasavvuf ilmining yuqori pog’onalarida turibdi. xorazmda ma’mun akademiyasi. ma’lumki, uzoq o’tmishga ega bo’lgan o’rta osiyo xalqlari taraqqiyoti tarixi o’z boshidan turli voqealarni, yuksalish va orqaga ketish davrlarini boshdan kechirdi. shubhasiz, bu davrlarning barchasi tarixda o’zining ma’lum izini qoldirdi. xususan ilm-fan madaniyatimiz taraqqiyotida ix—xii asrlar davrining o’rni beqiyosdir. shuni alohida ta’kidlash joizki, shax ma’mun ibn muhammad x asr oxirlarida janubiy va shimoliy qismlarga bo’lingan xorazmni yagona bir markazga birlashtirdi. ma’mun ayniqsa poytaxt gurganchni sharqning eng yirik ilmiy-madaniy markazlaridan biriga aylantirdi. ma’mun gurganchda «baytul xikma» (donishmandlar uyini) tashkil qildi. u ma’mun akademiyasi deb ham ataldi. bu maskanda ulug’ mutafakkirlar al-xorazmiy, beruniy, ibn sino, ibn al-hammar, abu saxl masixiy, ibn irok, …

3 / 17

k jadvallari» astronomiyaga oid bo’lib, ular muallifning nomini jahonga yoydi. shuningdek, «kuyosh soatlari to’g’risida risola», «tarix risolasi», «usturlab haqida risola», «musiqa risolasi» singari ajoyib asarlari olimga katta shuxrat keltirdi, uning nomini abadiylashtirdi. al-xorazmiyning «al-jabr val muqobala» asari keyinchalik evropada «algebra» deb yuritila boshlandi. uning astronomiyaga oid asari esa faqat sharqda emas, balki g’arbda ham asronomiya fani rivojida katta rol o’ynadi. abu rayxon beruniy (973-1048) abu rayxon beruniy (973-1048 yy). xorazmda tavallud topgan bu mutafakkir, serqirra olim astronomiya, tarix, tibbiyot, riyoziyot, jug’rofiya, geodeziya, meteorologiya, etnografiya, falsafa, filologiyaga oid 150 ga yaqin asarlar yaratgan. bu asarlar beruniy nomini jahonga taratdi. shuningdek, uning xikoyalar, she’rlar bitganligi xam ma’lum. beruniy o’rta asrda birinchi bo’lib globus yaratdi. abu nasr al-forobiy (873-950) abu nasr al-forobiy (873-950 yy). o’trorda tug’ilgan, boshlangich ma’lumotni shosh, buxoro, samarqandda olgan so’ng bag’dodda uzoq yashab, zamonasining olimlari bilan ilmiy muloqotda bo’lgan. ilmning turli sohalariga oid 160 dan ortiq risolalar yozgan. musiqa nazariyasiga …

4 / 17

boyitdi. imom ismoil al-buxoriy (810-869) buyuk hadisshunos olim imom buxoriy hayoti davomida 600 ming hadis to’plab, ulardan 7275 hadisni o’zining 4 jildlik «ishonarli to’plam»iga kiritdi. islom dunyosining yirik olimi, hadisshunoslikda eng yuqori pog’onaga chiqqan imom ismoil al-buxoriyning 1205 yilligi 1998 yil xalqaro miqyosda tantanali nishonlandi va u vafot etgan samarqand atrofidagi chelak shahrida nihoyatda xashamatli ziyoratgoh qurildi. bu erga jahonning turli joylaridan minglab odamlar ziyoratga kelmoqdalar. abu iso muhammad at-termiziy (824-894) abu iso muhammad at-termiziy (824-894yy) islom dunyosida mashhur bo’lgan hadischi olim imom at-termiziy termiz yaqinidagi bug qishlog’ida tug’ilgan. 26 yoshidan boshlab samarqand, buxoro, xijoz, iroq, nishopur shaharlarida mashhur muxaddis olimlar bilan uchrasha boshladi. uning buyuk hadischi olim bo’lib, etishishida imom ismoil al-buxoriy ustozligi katta o’rin tutadi. umrini hadislar to’plashga bag’ishlagan at-termiziydan katta ilmiy meros, jumladan: «kitobi al-jom’e as-saxix», «kitob ul ilm», «kitobi at-tamoyili an-nabaviy», «kitobi az-zuxl», «kitobul ismi val xuna» kabi asarlar qolgan. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.jfif …

5 / 17

markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni"

mavzu:ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyai. markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni reja: ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyasi. markaziy osiyolik olimlarning sivilizatsiyaga tutgan oʻrni ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyasi. fanda “uyg‘onish davri” deb ataladigan davr g‘arbiy va markaziy yevropa mamlakatlarda xiv-xvi asrlardagi rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalash uchun ishlatilgan. birinchi marotaba “uyg‘onish” atamasini xvi asr italyan rassomi va tarixchisi j.vazari o‘z asarlarida ishlatadi. “uyg‘onish”, “uyg‘onish davri” atamalari xiv-xvi asr ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish mohiyatini ochib bermasdan, ko‘proq antik davr merosini, ya’ni antik madaniyatga o‘xshash madaniyatni qaytadan “tirilishi”, “uyg‘onishi” ma...

This file contains 17 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "markaziy osiyolik qomusiy mutafakkirlarning dunyo sivilizatsiyasida tutgan oʻrni", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyolik qomusiy mutaf… PPTX 17 pages Free download Telegram