moliyaviy bozor va uning moliyaviy resruslaridan samarali foydalanishni taminlashdagi ahamiyati

PPTX 16 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

moliyaviy bozor stavkalari moliyaviy bozor va uning moliyaviy resruslaridan samarali foydalanishni taminlashdagi ahamiyati foiz stavkalari olin(ayot)gan mablag‘lar bo‘yicha va’da qilin(ayot)gan (promised) daromadlik stavkasiga (yoki daromad stavkasi) foiz stavkasi deb ataladi. olin(ayot)gan mablag‘larning turiga qarab, turli xil foiz stavkalari mavjud. masalan, uy sotib olish uchun qarz oluvchi kishi ushbu qarzni garov bo‘yicha foiz stavkasi (mortgage rate) deb nomlanuvchi foiz stavkasi bo‘yicha to‘laydi. bank tomonidan firmalardan undiriladigan stavka esa tijorat krediti bo‘yicha foiz stavkasi (commercial loan rate) deb ataladi. kreditning har qanday turi yoki qayd qilingan daromadga ega vosita bo‘yicha foiz stavkasi miqdori bir qator omillarga bog‘liq. bulardan eng muhimlari hisob-kitob pul birligi (unit of account), to‘lov muddati (maturity) va kredit kelishuvi shartlarining qarz oluvchi tomonidan bajarilmaslik riski, yoki defolt riskidir (default risk). hisob-kitob pul birligi to‘lovlar amalga oshiriluvchi pul birligini o‘z ichiga oladi. hisob-kitob birligi bo‘lib, qoidaga ko‘ra, u yoki bu mamlakatning valyutasi hisoblanadi: dollar, yevro, frank, funt, rubl, so‘m, peso …

2 / 16

ik bildirishlari uchun shunchalik yuqori foiz stavkasini va’da qilishi lozim. foiz stavkasiga hisob-kitob pul birligining ta’siri. qayd qilingan daromadga ega bo‘lgan instrument (vosita) faqatgina aniq hisob-kitob pul birligiga muvofiq risksiz, ishonchli hisoblanadi. uning o‘zgarishi bilan foiz stavkasi ham nihoyatda jiddiy ravishda o‘zgarib ketishi mumkin. keling, bu hodisani aniqroq tushuntirish uchun, nominallari turli xil valyutalarda ko‘rsatilgan obligatsiyalarni ko‘rib chiqamiz. faraz qilaylik, britaniya qo‘shma qirolliklarining davlat obliga-tsiyalari bo‘yicha foiz stavkalari yaponiyaning davlat obligatsiyalariga qaraganda ancha yuqori va ular taxminan bir xil qoplash muddatiga ega. mazkur toifa obligatsiyalari to‘lanmay qolish riskidan ozod ekanligi inobatga olingan holda, mazkur shartlar barcha investorlar qo‘shma qirolliklarning obligatsiyalarini afzalroq ko‘rishiga olib kelmaydimi? mazkur holatda javob salbiy bo‘ladi. chunki ushbu obligatsiyalarning nominallari turli valyutalarda: qo‘shma qirollik obligatsiyalari – funt sterlingda, yaponiyaniki esa – iyenda aks ettirilgan. ikki mamlakatning mazkur toifa (klass) obligatsiyalari ishonchli daromadlilik stavkasini ushbu mamlakatlar valyutasida taklif etishiga qaramasdan, daromadlilik stavkasi har qanday boshqa valyutada noaniq bo‘ladi, …

3 / 16

matli qog‘ozlarga, misol uchun oddiy aksiyalarga mablag‘ingizni investitsiya qilgan bo‘lsangiz, sizning qo‘ygan kapitalingizga daromad (return) ikki manbadan tushadi. birinchisi — mazkur qimmatli qog‘ozlar emitent-firmasi aksionerlarga pul ko‘rinishida to‘laydigan dividendlar. mazkur dividend to‘lovlari shartnomada kelti-rilmaydi va shunga ko‘ra, ularni foizli to‘lovlar deb bo‘lmaydi. divi-dendlar firma direktorlar kengashining ixtiyoriga ko‘ra to‘lanadi. aksiyador aksiyalarga egalik qilgan vaqt mobaynida aksiya bozor kur-sining o‘sishi aksiya egasi tomonidan kiritilgan kapitalning ikkinchi daromad manbai hisoblanadi. mazkur turdagi daromadni kapitalning o‘sishi deb aytiladi (capital gain). agar aksiya egasi kursning tushishi tufayli zarar ko‘rayotgan bo‘lsa, bu narsa kapitalning yo‘qotilishi (capital loss) deyiladi. qo‘yilgan kapital daromadini aniqlash uchun aksiyalarga egalik qilish davomiyligi bir kundan bir necha o‘n yillikkacha bo‘lishi mumkin. investitsiya qilingan kapitalning daromadlilik darajasini hisoblab ko‘rish uchun, faraz qilaylik, siz aksiyalarni (bir donasini 10,0 ming so‘mdan) sotib oldingiz. bir kundan keyin mazkur aksiyalarning kursi 10,1 ming so‘mga o‘sdi va siz ularni sotdingiz. bir kunda sizning qo‘yilgan kapital daromadlilik stavkangiz …

4 / 16

kapital daromadlilik dinamikasini ma’lum bir birja (fond) indeksiga bog‘lash maqsadiga asoslangan investitsiya strate-giyasiga indeksatsiyalash deyiladi. uning asosida quyidagi oddiy haqiqat yotadi: birgalashib o‘z kapitalini qimmatli qog‘ozlarga qo‘ygan barcha inve-storlar butun fond birjasi daromadliligidan ko‘proq rentabellikka erisha olmaydilar investorning xarajatlar darajasi nuqtai nazaridan indekslash-tirish strategiyasining ustunligi (afzalligi). 1926 yildan buyon aqsh fond bozori investorlar uchun investitsiya qilingan kapitalga yillik o‘rtacha daromadlilikni 12% miqdorida ta’minlab kelmoqda. biroq bu raqamlar quyidagi ko‘rinishda namoyon bo‘ladigan xarajatlarni hisobga olmaydi fond xarajatlari (fond boshqaruvchisiga to‘lov, fond to‘g‘risida axborot tarqatish uchun yig‘imlar va joriy xarajatlar); qimmatli qog‘ozlar portfeli bilan operatsiyalar bo‘yicha xarajatlar (amalga oshirilgan bitim uchun broker xizmatlari to‘lovi va boshqa tijoriy xarajatlar). aynan kam xarajatlar indekslashtirish strategiyasiga asoslangan fondlarning asosiy afzalliklaridan biri hisoblanadi. bunday fondlarda boshqaruv uchun minimal komission to‘lovlar olinadi. joriy xarajatlar unchalik katta bo‘lmay, portfel operatsiyalari bo‘yicha xarajatlar minimal bo‘lishi mumkin. bundan tashqari, aktiv boshqaruvli fondlardagiga qara-ganda indekslashtirish strategiyali fond portfelida aksiyalar aylanishi ancha-muncha …

5 / 16

tsiya darajasini hisobga olgan holda to‘g‘rilanishi yoki o‘zgartirilishi (korrektirovka qilinishi) lozim. shu bois, iqtisodchilar nominal57 narx (baho) (nominal prices) nomini, ya’ni tovar va xizmatlarning price listda ko‘rsatilgan narxi (bahosi)ni va pulning sotib olish qobiliyatini aks ettiruvchi real narx (baho) (real prices)larni alohida farqlashadi (ajratishadi). real va nominal narx (baho)lar farqlangani kabi, real va nominal foiz stavkalari ham farqlanadi. obligatsiya bo‘yicha nominal foiz stavkasi (nominal interest rate) qarz oluvchi tomonidan va’da qilingan va siz bergan pulingiz evaziga olinadigan summadir. real daromadlilik stavkasi (real rate of return) – bu kreditor tomonidan ishlab topilgan hamda pulning sotib olish qobiliyati o‘zgarishi hisobga olingan holda to‘g‘rilangan yoki o‘zgar-tirilgan (korrektirovka qilingan) nominal foiz stavkasidir. misol uchun, agar hisoblangan nominal foiz stavkasi yillik 8%ni tashkil etsa-yu, inflyatsiya darajasi ham 8%ga teng bo‘lsa, bu holda daromadlilikning real stavkasi nolga teng bo‘ladi. agar nominal foiz stavkasi yillik 8%ni tashkil etsa, iste’mol narx (baho)lari indeksi o‘zgarishiga proporsional tarzda o‘zgaruvchi inflyatsiya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moliyaviy bozor va uning moliyaviy resruslaridan samarali foydalanishni taminlashdagi ahamiyati"

moliyaviy bozor stavkalari moliyaviy bozor va uning moliyaviy resruslaridan samarali foydalanishni taminlashdagi ahamiyati foiz stavkalari olin(ayot)gan mablag‘lar bo‘yicha va’da qilin(ayot)gan (promised) daromadlik stavkasiga (yoki daromad stavkasi) foiz stavkasi deb ataladi. olin(ayot)gan mablag‘larning turiga qarab, turli xil foiz stavkalari mavjud. masalan, uy sotib olish uchun qarz oluvchi kishi ushbu qarzni garov bo‘yicha foiz stavkasi (mortgage rate) deb nomlanuvchi foiz stavkasi bo‘yicha to‘laydi. bank tomonidan firmalardan undiriladigan stavka esa tijorat krediti bo‘yicha foiz stavkasi (commercial loan rate) deb ataladi. kreditning har qanday turi yoki qayd qilingan daromadga ega vosita bo‘yicha foiz stavkasi miqdori bir qator omillarga bog‘liq. bulardan eng muhimlari hisob-kitob ...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (1,7 МБ). Чтобы скачать "moliyaviy bozor va uning moliyaviy resruslaridan samarali foydalanishni taminlashdagi ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moliyaviy bozor va uning moliya… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram