bozor va uning tuzilishi

DOC 34 pages 1.6 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type DOC

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

bozor iqtisodiyoti. bozor va uning tuzilishi m u n d a r i j a : kirish.......................................................................................................... 4 1-bob. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati. 1.1. bozor iqtisodiyoti …....……………………………….5 1.2. bozor iqtisodiyotining taraqqiyot bosqichlari va turlari......…..10 2-bob. bozor munosabatlari va iqtisodiy raqobat. 2.1. bozor munosabatlari …………………………………………………..17 2.2. bozor iqtisodiyotining asosiy tamoyillari.………………………......21 xulosa..............................................................................................29 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati............................................................30 kirish bozor va uning tuzilishi, bozor iqtisodiyotining mazmuni, belgilari, uning afzallik va kamchilik tomonlarini o'rgangandan keyin endi bozor iqtisodiyotiga o'tish kerakmi yo'qmi, degan savol turadi. hozirgi vaqtda ko'pchilik mamlakatlar boshqa iqtisodiy tizimlarga qaraganda bozor iqtisodi- yoti tizimi afzal deb, unga o'tmoqdalar. bozor iqtisodiyotiga o'tish uchun maxsus o'tish davri zarur bo'lib, bu davrning mazmuni va asosiy belgilarini ko'rib chiqish maqsadga mu-vofiq hisoblanadi. o'tish davri nazariyasi, xususan bozor iqtisodiyotiga o'tish yo'llari bayon qilinadi. shuningdek, o'zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o'tishning tamoyillari va xususiyatlari, respublikada bozor islohotlarini amalga oshirish- ning mazmuni, maqsadi va asosiy yo'nalishlari ko'rsatib beriladi. bu kurs ishi …

2 / 34

oslangan iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o'tish davri deganda ma'muriy-buyruqbozlik tizimini bartaraf etish yoki tubdan o'zgartirish hamda bozor tizimining asoslarini shakllantirish jarayonlari amalga oshiriluvchi tarixiy davr tushuniladi. 1980-1990 yillarga kelib dunyoda ro'y bergan muhim o'zgarishlar iqtisodiy taraqqiyot istiqbollari to'g'risidagi nazariyalarni qaytadan ko'rib chiqish va ularga jiddiy o'zgartirishlar kiritishni zarur qilib qo'ydi. chunki bu vaqtga kelib g'arbiy mamlakatlarda uzoq vaqtdan beri (a.smit davridan boshlab) hukm surib kelgan erkin iqtisodiy tartibga solish, ya'ni iqtisodi- yotning o'zini-o'zi tartibga solish g'oyasi ham, iqtisodiyotni markazlashtirilgan tarzda tartibga solish va boshqarish g'oyasi ham inqirozga uchradi. bunday sharoitda iqtisodiy taraqqiyot-ning sifat jihatdan yangi yo'llarini qidirib topish zarur bo'lib qoldi. bu vaqtga kelib ko'pgina rivojlangan mamlakatlarning tajribalari umumlashtirilib, iqtisodiyotning yangi taraqqiyot yo'li-ongli ravishda boshqariladigan va tartibga solinadigan bozor iqtisodiyoti deb tan olindi va aksariyat davlatlar shu yo'lni tanladilar. 1-bob. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati. 1.1 bozor iqtisodiyoti tovarlar va xizmatlarga talab uzluksiz bo`lgani tufayli ularni ishlab chiqarish ham uzluksiz …

3 / 34

slar, tovar va xizmatlar hamda daromadlarning xususiy mulkka asoslangan iqtisodiy tizimdagi doiraviy aylanishi ko`rinib turibdiki, resurslar, tovarlar, xizmatlar va daromadlarning doiraviy aylanishida faqat ikki tomon: bir tomonda korxona va firmalar, ikkinchi tomonda uy xo`jaligi qatnashadi. barcha moddiy, mehnat va pul oqimlari harakati davlat tomonidan qat`iy rejalashtirilmaydi, ya`ni korxona va firmalar iqtisodiy resurslarni qancha miqdorda, qaysi baholarda sotib olishni va ishlab chiqargan tovarlar va xizmatlarni qanday baholarda sotishni o`zi erkin belgilaydi. bu, ya`ni erkinlik, bozor iqtisodiyoti tizimining asosiy va eng muhim belgisidir. iqtisodiy faoliyat erkinligining asosi - ishlab chiqarish omillari yoki yaratilgan tovarlarning tasarruf etilish ixtiyoriyligi va mulkdorlarning mustaqillikka egaligidir. ishlab chiqaruvchi yoki iste`molchi o`z tovarini yoki pulini o`zi bilganicha ishlatadi, o`z ixtiyoriga ko`ra o`ziga ma`qul bo`lgan ish bilan shug`ullanadi. xo`jalik yurituvchilar faoliyati bir-biridan ajragan bo`ladi. chunki ular, birinchidan, mustaqil mulk egalaridir, ikkinchidan, mehnat taqsimoti asosida ixtisoslashib, har xil ish bilan shug`ullanadilar. bozor iqtisodiyoti tizimida xo`jalik yuritish shakllaridan qaysi birini tanlash, …

4 / 34

oʻzgartirilib, davlat mulki monopoliyasi tugatiladi, uning hisobidan boshqa mulklar, xususan jamoa mulki, hissadorlik mulki va xususiy mulk rivojlanadi; agrar islohotlar. yerga egalikqilish, xoʻjalik yuritish usullarini oʻzgartirish, yerni turli mulk obʼyektiga aylantirish, qishloqni fermerlashtirish, tomorqa xoʻjaligini kengaytirish, ijara munosabatini rivojlantirish choratadbirlari oʻtkaziladi. agrar islohotlar pirovardida bozor iqtisodiyoti talablariga moye keladigan agrar tuzilmani yuzaga keltiradi. moliya-kredit islohotlari. moliya-kredit tizimini bozor talablariga binoan qayta qurish, byudjet tuzilmasini oʻzgartirish, pul islohotini oʻtkazish, tijorat banklari va mayda kredit tashkilotlari ochilishini, shuningdek yangicha valyuta munosabatlariga oʻtish maqsadlarini koʻzlaydi. infratuzilma islohotlari. bozor munosabatlariga xizmat qiluvchi intlar (muassasa, tashkilot, idoralar)ni tashkil etishni bildiradi, bular jumlasiga birjalar, brokerlik idoralari, trast kompaniyalari, banklar, sugʻurta kompaniyalari, auditorlik firmalari kabilar kiradi.tashqi iqtisodiy aloqalar islohotlari. ularga mamlakat milliy iqtisodiyotini jahon iktisodiyotiga qoʻshilishini taʼminlaydigan choratadbirlar, jumladan eksport va import, bojxona siyosati, chetdan qarz olish, xorijiy moliya tashkilotlari bilan aloqa oʻrnatish, chetga kapital, ish kuchi chiqarish va boshqalarga oid choratadbirlar kiradi. sotsial (ijtimoiy) islohotlar. daromadlarni …

5 / 34

o`ladi. masalan, yakka tartibda, jamoaga birikkan holda, sherikchilik yoxud hissadorlik asosida, o`z mablag`iga yoki qarzga olingan mablag`ga tayanib xo`jalik yuritish, er va boshqa vositalarni ijaraga olish va ishlatish kabilar. bozor iqtisodiyotini tashkil etuvchi tadbirkorlar ko`pchilikdan iborat bo`lib, tarqoq holda foyda-zararni o`z zimmasiga olib ish yuritadi. lekin ularning faoliyati qanchalik tarqoq bo`lmasin, baribir bozor orqali bir-biriga bog`lanadi. bozor iqtisodiyoti erkin bo`lganligidan har qanday iqtisodiy monopolizmni, ya`ni korxona, tashkilot yoxud davlatning, umuman iqtisodiyotda yoki uning biror sohasida tanho hukmronlik qilishini inkor etadi. bu ham bozor iqtisodiyotining belgilaridan biridir. bozor iqtisodiyotining yana bir belgisi narxlarning liberallashuvi, ya`ni narx-navoning erkin tashkil topishidir. tovarlar narxini davlat yuqoridan belgilamaydi. narx ayrim ishlab chiqaruvchi yoki iste`molchi taziyqi ostida shakllanmaydi. u bozordagi talab va taklifga qarab, xaridor bilan sotuvchining savdolashuvi va kelishuviga asosan yuzaga keladi. shu tarzda shakllangan narxlar bozor munosabatlarining asosini tashkil qiladi. narx pul bilan o`lchanadi. bozor iqtisodiyoti pulsiz bo`lishi mumkin emas. pul iqtisodiy munosabatlarning asosiy …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor va uning tuzilishi"

bozor iqtisodiyoti. bozor va uning tuzilishi m u n d a r i j a : kirish.......................................................................................................... 4 1-bob. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati. 1.1. bozor iqtisodiyoti …....……………………………….5 1.2. bozor iqtisodiyotining taraqqiyot bosqichlari va turlari......…..10 2-bob. bozor munosabatlari va iqtisodiy raqobat. 2.1. bozor munosabatlari …………………………………………………..17 2.2. bozor iqtisodiyotining asosiy tamoyillari.………………………......21 xulosa..............................................................................................29 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati............................................................30 kirish bozor va uning tuzilishi, bozor iqtisodiyotining mazmuni, belgilari, uning a...

This file contains 34 pages in DOC format (1.6 MB). To download "bozor va uning tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor va uning tuzilishi DOC 34 pages Free download Telegram