qadimgi mesapotamiya tarixi

DOCX 25 pages 45.2 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.2 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: qadimgi mesapotamiya millodan avvalgi 4-2 ming yillikda reja: 1. qadimgi misapotamiya 2. qadimgi bobil davlatining vujudga kelishi 3. millodan avvalgi iv-ii ming yillikda jahon sivilizatsisining markazlaridan hisoblangan mesopotamiya tarixi old osiyodagi kishilik jamiyatining paydo bo`lishidagi ta`sir doirasini o`rganib chiqish asosiy muammolardan biri hisoblanadi chunki shumer, akkad davlatining tarixi unga misold bo`lishi tahlil qilib chiqiladi. mesopotamiya manbashunosligi. ikkidaryo oraligi xalqlari tarixini o`rganishda manbalar ahamiyatini tushuntirish. 1. antik dunyo mabalarini tushunib etadi. 2. dastlabki davlatlarni yuzaga kelish moxiyatini biladi. mesopotamiya xalqi voha va tog` oldi rayonlarida yashashgan bo`lib, neolit davriga kelib, o`lka rivojlandi. bu davr tarixini ochib beradigan yozuv paydo bulgunga qadar mavjud madaniyat o`choqlari, xassun va xalaf manzilgoxlarini ayti o`tish lozim, bu xalqlar tarixini ochib berishga 5 ming yillik oxiri, 4 ming yillikda anchya rivojlangan el-ubayda manzilgoxi mumkin shummerliklar davri manzilgoxi bo`lishi mumkin. chunki shummerliklarni kelib chiqishi xozirgacha muloxazalarga boy. mesopotamiyaning shimoliy kismiga sharkiy semit qabilalari urnashdilar hamda ular 3 …

2 / 25

rtasidagi shartnoma nusxalari mavjud. mesopotamiya tarixini o`rganishda ingliz olimi g. leyyard, 4)rantso`z a. parro va sobik ittifok olimlari v. shleyko, v. struve. b. turaevlarning ilmiy ishlarini aytib o`tish lozim. shummer shahar davlatlarini yuzaga kelishi. manbalar asosida shummer shahar davlatlarining siyosiyg`-iktisodiy va ijtimoiy jarayonlarini ochib berish. 1. 7 ming yillikka oid manbalar moxiyatini biladi. 2. dastlabki shahar davlatlarini sabablarini biladi. neolit davridan ayniqsa 7 ming yillikdai keyin axolinnng joylashuvi tarixini ochib berishda jarmo madaniyati muxim rol o`ynaydi. 6 ming yilliknish oxiri 5 ming yillikning boshlarida mesopotamiya ga turli xalqlarning kelishi kuzatiladi. ular asosan chorvachilik dexkonchilik oilan shugullanishgan. buni oiz xassun, tel-xalaf manzilgoxlaridan bilib olamiz. bu manzilgoxlar qishloq xujaligi, dastlabki dinlarning paydo bo`lishi to`g`risida muxim ma`lumotlarni beradi-bu erdan har-xil ayol xaykalchalari topilgan. mesopotamiyaning eng qadimgi shahar-davlatlariga asosan ered, ur, urug` shaharlarini misol keltirishimiz mumkip. shu vaktdan boshlab sugorma dexkonchilik, xunarmandchilik ayniqsa sopolchilik rang-barang bo`lganligi bunga misol bo`ladi. axoli punktlarining kegayishi ma`muriy boshqaruv, …

3 / 25

er-shahar davlatlar tarixini uch davrga bo`lamiz: 1. - xxush-xxui davrlar (kish davlatining yuzaga kelishi). 2. - xxun-xxuiasrlar (gilgamesh xalq og`zaki ijodi). 3. - xxu-xx1u asrlar (1-ur dinastiyasi davri). shummer - g`kkad podsholigi. akkad podsholigini kuchayishi natijasida yuzaga kelgai siyosiy jarasnlar umumlashtirib shumer-akkad podsholigi tarixini yoritish kerak. akkad podsholigi asoschilaridan biri xisoblangan sargon faoliyatiyati kizikarli malu.motlr rkali ayniqsa uning kish podshosi lugalzagesni istilo qiladi, natijada akkad xukmronligi urnatiladi. u ko`pgina shumer davlatlari jumladan. ur, umma, pagashni zo`r kiyinchiliklr bilan engib o`ziiing 55 yillik xukmronlik davrida old osiyoning kudratli davlatiga asos soladi. kudratli davlat bunsd `lilgan schi mamlakat iktisodiyotini rivojlantirish uchun ibratli ishlar ayniqsa qishloq xujaligidagi sohasida, xunarmandchilik hamda savdo sotikda edi. akkadning siyosiy rivojlanishi 24-23 asrlarda ancha murakkablashdi jumladan kudratli podsholik sharrum vujudga keltirildi. ammo sargon faoliyati tugagaidan sung knyazliklar o`rtasida oqsoqollar o`rtasida jang ketib podsholik bir qancha viloyaglarida bo`linib ketdi. shumerliklar asta-sekin sargondan keyin ayniqsa ramush davrida ochiqdan-ochiq kurashga o`tdilar. …

4 / 25

siyosiy yutuqlarga erishdi. ayniqsa sh-ur dinastiyasi davrida shulgi boshqaruvi mamlakatning obru e`tiboridan tashkari ruxoniylik podshoga buysunadigan darajaga etdi. podsho cheklanmagan xokimiyat egasi bo`ldi. ammo amorey kabnlalarining kirib kelishi bilan bu kudratli davlat tanazzul ga yuz tuta boshlaydi va ayrim podsholiklarga bo`linib kstadi. jahon sivilizatsiyasining markazlaridan xisoblangan mesopotamiya o`zok vakt xtto asrimizning boshlarida ham o`z ahamiyatini yo`qotgan emas. ayniqsa mesopotamiya madaniyatida muxim o`rin tutgan saxo 4-3 mingyillikda paydo bo`lgan yozuvlardir. shumer giktorga fin yozuvi bo`lib, uning tarixi taxminan. 3200 yillikka ega lskin piktog`rafiya xali yozuv emas fakat u ma`lumot berish va eslashga yordam beradigan belgilar edi xolos. piktog`rafiyadan zuvga o`tish davrida rasmlar bor edi. masalan so`zlarni nfodolovchi "udu" chorva ma`nosini bergan. fakatgina 24 asrga kelib bizga ma`lum oddiy shumer yozuvlari paydo bo`ldi. shunday qilib shumer yozuvi elamliklar-xurritlar, xettlar sungrok urartu yozuvining paydo bo`lishiga o`z ta`sirini kursachdi. mesopotomiya tarixida kutubxonalar ham muxim o`rin tutgan. ayniks;` ashshurbanpalning arxividagi ma`lumoglar ahamiyati jixatidan muxim masalan …

5 / 25

yaratilgan birinchi qamariy kalendarning vatani deb bobil hisoblanadi. bobil kalendari yaratilishi eramizdan avvalgi uch minginchi yillarning o‘rtalariga to‘gri keladi. mesopatamiya – dajla va frot oraligining janubiga joylashgan shumer mamlakatidagi shahar o‘z kalendariga ega edi. bobil podshosi hammurapi (er.av. 1792-1750 yillar) ikki daryo oraligidagi uruk, kish, ur, lagosh va boshqa shahar-davlatlarni o‘z ko‘l ostiga olib, yirik bobil davlatini tuzdi. bobil o‘sha vaqtda dunyodagi eng kuchli va boy mamlakatlardan biriga, ilm-fan, madaniyat, san’at hamda dengizchilikning markaziga aylangan edi. bu yerda astronomiya fani ham keng rivoj topdi. hammurapi podsholigi vaqtida ur shaxrining kalendari bobilning rasmiy kalendariga aylanadi. aslida bu yerning ob-xavosi kuruk va jazirama issik bo‘lib, axolining xayoti bevosita baxorda to‘lib okuvchi ikki daryo bilan bog’langan. kishlok xo‘jaligi suv okimiga alokador edi. buning uchun oldindan kakrab yotgan yerlarga suv chikarish kabi ogir ishlarni bajarishda kalendar kerak bo‘ldi. kunduz kunlari jazirama quyosh nurlari ostida ishlab bo‘lmas, buning uchun kechkurun ishlab, oy chikishi, oy fazalari …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi mesapotamiya tarixi"

mavzu: qadimgi mesapotamiya millodan avvalgi 4-2 ming yillikda reja: 1. qadimgi misapotamiya 2. qadimgi bobil davlatining vujudga kelishi 3. millodan avvalgi iv-ii ming yillikda jahon sivilizatsisining markazlaridan hisoblangan mesopotamiya tarixi old osiyodagi kishilik jamiyatining paydo bo`lishidagi ta`sir doirasini o`rganib chiqish asosiy muammolardan biri hisoblanadi chunki shumer, akkad davlatining tarixi unga misold bo`lishi tahlil qilib chiqiladi. mesopotamiya manbashunosligi. ikkidaryo oraligi xalqlari tarixini o`rganishda manbalar ahamiyatini tushuntirish. 1. antik dunyo mabalarini tushunib etadi. 2. dastlabki davlatlarni yuzaga kelish moxiyatini biladi. mesopotamiya xalqi voha va tog` oldi rayonlarida yashashgan bo`lib, neolit davriga kelib, o`lka rivojlandi. bu davr tarixini och...

This file contains 25 pages in DOCX format (45.2 KB). To download "qadimgi mesapotamiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi mesapotamiya tarixi DOCX 25 pages Free download Telegram