jon meynard keynsning ta'limoti

DOCX 13 pages 109.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 109.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: keyns ta`limotining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. neolibiralizm va keynschilik. 2. keyns g’oyalarining vujudga kelishi 3. keyns ta’limotlarining xususiyatlari hozirgi davrdagi axamiyati neolibiralizm va keynschilik. jon meynard keyns (1883-1946) – hozirgi zamonning buyuk olimi- iqtisodchisi. uning dunyoqarashi o’zi oldin bilim olgan, keyin o’qituvchilik qilgan kembridj universitetida shakllandi. u a.marshall qo’lida ta‘lim oldi. ammo uning izidan bormadi, o’ziga xos yo’nalishda nazariya yaratdi. j.m.keyns o’z tadqiqotlari asosida bir qator asarlarni nashr etdi. ular ars = s/ y agar umumiy daromad oshsa, unda kishilar ushbu oshgan daromadning bir qismini iste‘molga sarflasalar, ikkinchi qismini jamg’aradilar, ya‘ni delta s q delta s = delta y. j.m.keynsning asosiy psixologik qonuniga muvofiq, daromadlarning o’sib borishi bilan jamg’armaga bo’lgan moyillik oshib boradi, ya‘ni milliy daromadning jamg’ariladigan qismi ko’payadi. milliy daromad 0 100 200 300 400 500 iste‘mol (s) 50 100 150 200 250 300 jamg’arma (s) -50 0 50 100 150 200 keyns jamg’arma va investitsiya o’rtasida …

2 / 13

tor deb ataladi. multiplikator – bu son koeffitsiyenti bo’lib, daromad o’sishi bilan ushbu o’sishni yuzaga keltirgan investitsiyalar o’simi o’rtasidagi nisbatni ifodalab beradi. multiplikator atamasini birinchi marta ingliz iqtisodchisi r.kan 1931 yili ishlatgan (ish bilan bandlik sohasidagi multiplikator). m = dy / d i, yoki m = 1/mrs multiplikator nazariyasiga ko’ra, kishilarning jamg’armaga bo’lgan moyilligi qancha ko’p bo’lsa, multiplikatorning ahamiyati shuncha kam bo’ladi. to’la ish bilan bandlik sharoitida multiplikator amal qilmaydi, negaki bo’sh turgan resurslarning bo’lmaganligi sababli ishlab chiqarishni ortiqcha kengaytirib bo’lmaydi. keyns bir qancha hisob-kitoblarga asoslanib, aqshning multiplikatorini aniqladi, u 2,5 ga teng ekan. bu daromadlar o’sishi investitsiyalar ortishidan 2,5 marta ortiq degani, ya‘ni 1 dollar investitsiya 2,5 dollar daromad keltiradi (ish bilan bandlikni o’stirish – asosiy maqsad). likvidlik ustunligi nazariyasi d.m.keyns «likvidlik usutnligi» (odam o’zida naqd pul bo’lishini xohlash) tushunchasini kiritdi. o’z ishlarining yurishib ketishidan xavotirlanish, kelajakka ishonmaslik kishilarni naqd pul saqlashga undaydi. kishilarning o’z uylarida naqd pul zaxiralarini …

3 / 13

llaydi. j.m.keyns fikriga ko’ra, iqtisodiy jarayonlarning davlat tomonidan tartiblanishining samaradorligi davlat investitsiyalari yordamida vositalarni qidirishga, aholining to’la ish bilan bandligiga erishishga, foiz normasini pasaytirish va belgilashga bog’liq. boshqacha aytganda, j.m.keyns konsepsiyasi bo’yicha, ssuda foizi qancha past bo’lsa, investitsiyalarga bo’lgan qiziqish shuncha yuqori bo’ladi, bu o’z navbatida ish bilan bandlikni oshiradi, ishsizlikni tugatishga olib keladi. 20 asrning ikkinchi yarmida j.m.keyns nazariyasi asosida yangi keynschilik shakllandi. 50-yillarda keynschilik g’oyalari rivojlantirilib, yangi g’oyalar ilgar surildi. ularning asosiy mohiyati iqtisodiy o’sish sur‘atlari doimligini ta‘minlovchi mexanizmlarni aniqpash va isbotlashdan iboratdir. oqibatda «multiplika-tor-akselerator» tizimini hisoblashga asoslangan va o’ziga xos keynschilikning o’sish nazariyalari, jamg’arish qamda iste‘mol o’rtasidagi o’zoro bog’lanish harakteristikalaridan foydala-nib iqtisodiy dinamikani modellashtirish yuzaga keldi. uning ancha ko’zga ko’ringan vakillari amerikalik e.xansen (1887-1975), p.samuelson (1915), yevsey domar (1914), s.harris (1897-1974), r.solou (1924), ingliz robert harrod (1900-1978)lar hisoblanadi. yangi keynschilikning asosiy tadqiqot ob‘ekti makroiqtisodiy miqdorlarning (yalpi talab, yalpi taklif, jamg’arma) o’zaro ta‘siri hisoblanadi. ular iqtisodiy o’sish nazariyasini …

4 / 13

sad). yangi keynschilar iqtisodiyotni bilvosita va bevosita tartiblash chora-tadbirlarini ishlab chiqdilar. bilvosita ta‘sir o’tqazish usuliga soliq siyosati, byudjet orqali moliyalashtirish, kredit siyosati va b. kiritdilar. ularning naza-riyasi (modeli) iqtisodiyotning doim (mo’‘tadil) sur‘atlarda o’sishi dinamik barqarorlik (ilgarilab borish)ning asosiy sharti sifatida maqsadga muvofiq ekanligining umumiy xu-losalarini birlashtiradi. ularning fikricha, shundagina ishlab chiqarish quvvatlari va mehnat resurslaridan to’la foydalanishga erishish mumkin. harrod- domar modelining boshqa bir qoidasi bo’yicha ayrim parametrlar, chunonchi daromadlar-dagi jamg’arma hissasi va kapital quyilmalarning o’rtacha sa-maradorligi uzoq davr mobaynida doim deb tan olinishi hisoblanadi. mualliflar dinomik barqarorlik va doimiy o’sishga erishish avtomatik ravishda bo’lmasligi, balki davlat-ning shunga muvofiq siyosati natijasida, ya‘ni davlatning iqtisodiyotga faol ishtiroki tufayli ro’y berish mumkinli-gini ta‘kidlaydilar. domar va harrod modellaridagi farq-boshlang’ich pozitsiya-lardagi ayrim ko’rsatkichlardir. masalan, harrod medelida in-vestitsiya va jamg’armalar tengligi g’oyasi, domarda esa pul daro-madlari (talab) va ishlab chiqarish quvvatlari (taklif) teng deb qabul qilinadi. ikkala olim shunga ishonchlari komilki, daro-mad o’sishini ta‘minlashda investitsiyalar …

5 / 13

ozirgi davrdagi ahamiyati. keyns ta‘limoti inqirozlar, urushlar va urushdan keyingi davrlar uchun samarali bo’ldi, chunki favqulotta holatlar davrida davlatning roli kuchli bo’lishi kerak. amalda esa ayniqsa, 2-jahon urushidan so’ng g’arb mamlakatlarini sotsialistik orentatsiyasi kuchaydi (davlat mulki oshib bordi), davlat byudjeti qarzlari ko’payib, ishsizlik ham o’sgan, inflyatsiya kuchli. bu ijtimoiy ishlarni ko’paytirishga qaratilgan tadbirlar oqibatidir deb tan olinmoqsa. ishsizlikning ish haqini pasaytirish yo’li bilan hal etish tarafdorlari ham mavjud, ammo pul massasini ko’paytirish (inflyatsiyaga olib keladi), ya‘ni emissiya yo’li ko’pchilikka oson ko’rinadi. bu konsepsiya ma‘lum davr mobayniyaa inflyatsiya bo’lmagan holda minimal ishsizlik darajasini isbotlashga imkon beradi. 70-yillardan boshlab keyns ta‘limotiga nisbatan davlatning iqtisodiyotga aralashuvi bo’yicha neoliberalizm g’oyalari asosiy bo’lib qoldi, chunki bu davrda jahoning ko’pgina mam-lakatlarida inqiroz holatlari doim voqeaga aylanib qoldi. inflyatsiya, davlat byudjetining kamomadi, ishsizlik toboro kuchaydi. neoliberallar keynschilarni tanqid qilar ekanlar, iqgisodiyotda davlat sektorining oshuvi, erkin raqobatning kamayishi, iqtisodiyotning muhim tarmoqlariga investitsiya-lar kamayganligi ular g’oyalarining sayozligidan dalolat bera-di, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jon meynard keynsning ta'limoti"

mavzu: keyns ta`limotining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. neolibiralizm va keynschilik. 2. keyns g’oyalarining vujudga kelishi 3. keyns ta’limotlarining xususiyatlari hozirgi davrdagi axamiyati neolibiralizm va keynschilik. jon meynard keyns (1883-1946) – hozirgi zamonning buyuk olimi- iqtisodchisi. uning dunyoqarashi o’zi oldin bilim olgan, keyin o’qituvchilik qilgan kembridj universitetida shakllandi. u a.marshall qo’lida ta‘lim oldi. ammo uning izidan bormadi, o’ziga xos yo’nalishda nazariya yaratdi. j.m.keyns o’z tadqiqotlari asosida bir qator asarlarni nashr etdi. ular ars = s/ y agar umumiy daromad oshsa, unda kishilar ushbu oshgan daromadning bir qismini iste‘molga sarflasalar, ikkinchi qismini jamg’aradilar, ya‘ni delta s q delta s = delta y. j.m.keynsning asosiy psixologik qo...

This file contains 13 pages in DOCX format (109.8 KB). To download "jon meynard keynsning ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: jon meynard keynsning ta'limoti DOCX 13 pages Free download Telegram