j.m.keynsning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi»

DOCX 14 pages 43.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.0 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: j.m.keynsning «bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» asaridagi iqtisodiy g’oyalar reja: 1 j.m.keynsning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» asari. 2 yangi keynschilik. 3 keyns g‘oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati. 4 keynschilik onsepsiyasining monetarizmdan farqi. 5 j.m.keyns ta’limoti. jon meynard keyns (1883-1946) – hozirgi zamonning buyuk olimi-iqtisodchisi. uning dunyoqarashi o‘zi oldin bilim olgan, keyin o‘qituvchilik qilgan kembridj universitetida shakllandi. u a.marshall qo‘lida ta’lim oldi. ammo uning izidan bormadi, o‘ziga xos yo‘nalishda nazariya yaratdi. j.m.keyns o‘z tadqiqotlari asosida bir qator asarlarni nashr etdi. ular «ehtimollar to‘g‘risida traktat» (1921), «erkin tadbirkorlikning tugatilishi» (1926), «pul to‘g‘risida traktat» (1930) va b. uning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» nomli asosiy asari 1936 yili chop etildi. bu asarlardagi bosh masala kapitalizmni oqlash, uning inqirozlarsiz rivojini ta’minlashning abadiyligini isbotlashga urinishdir. keyns ta’limotining asosiy va yangi g‘oyasi shuki, bozor iqtisodiy munosabatlari tizimi mukammal va o‘z-o‘zini avtomatik ravishda tartibga sola olmaydi. shu sababli maksimal …

2 / 14

iste’mol buyumlariga talabning kamligi bahoning pasayishini va taklifning qisqarishini keltirib chiqaradi, bu esa ish joylarining kamayishiga olib keladi. keyns asarning boshidayoq klassik maktab ta’limotiga qarshi ekanligini bayon etdi. j.m.keyns fikriga ko‘ra, inqiroz paytida davlat yalpi talabni pul-kredit va byudjet siyosati vositasi yordamida tartiblab turishi kerak. u, eng avvalo, xususiy investitsiyalarni rag‘batlantirishga asosiy e’tiborni qaratdi. yalpi talabni rag‘batlantiruvchi vositalardan biri kambag‘allar, ya’ni jamg‘armaydiganlar uchun soliqlarni kamaytirish, boylar uchun esa soliq stavkasini oshirish (bu jamg‘armani kamaytiradi) taklif qilindi. j.m.keyns insonning psixologik moyilligini o‘rganib, uni daromad o‘zgarishi bilan bog‘laydi. iste’mol o‘zgarishi bilan daromad o‘zgarishi o‘rtasidagi nisbatni iste’molga bo‘lgan me’yorli moyillik, deb ataydi va uni qo‘yidagi formula bilan ifodalaydi: mrs = delta s / delta y agar daromad o‘zgarsa, iste’mol ham shu yo‘nalishda o‘zgaradi, lekin iste’mol o‘zgarishi daromad o‘zgarishi darajasidan past bo‘ladi. iste’mol va umumiy daromad o‘rtasidagi nisbatni u iste’molga bo‘lgan o‘rtacha moyillik deb atadi: ars = s / y shu bilan birga j.m.keyns …

3 / 14

b berdi. agar investitsiyalar jamg‘armalardan kam bo‘lsa, u holda yalpi talab taklifdan kam va milliy daromad kamaya boradi. agar investitsiyalar jamg‘armalarga teng bo‘lsa, yalpi talab taklifga teng va milliy daromad darajasi o‘zgarmay qoladi. multiplikator j.m.keyns investitsiyalarning ko‘payishi bilan milliy daromadning ko‘payishi o‘rtasidagi bog‘liqlikni tahlil qildi. investitsiyalarning ko‘payishi milliy daromadning o‘sishiga olib keladi va u qo‘yidagi formula ko‘rinishida ifodalanadi: d. y = d. i investitsiyalarning ko‘payishi va uning natijasida milliy daromad va aholining ish bilan bandligining o‘sishi maqsadga muvofiq iqtisodiy samara sifatida ko‘riladi. iqtisodiy samara multiplikator deb ataladi. multiplikator – bu son koeffitsiyenti bo‘lib, daromad o‘sishi bilan ushbu o‘sishni yuzaga keltirgan investitsiyalar o‘simi o‘rtasidagi nisbatni ifodalab beradi. multiplikator atamasini birinchi marta ingliz iqtisodchisi r.kan 1931 yili ishlatgan (ish bilan bandlik sohasidagi multiplikator). m = dy / d i, yoki m = 1/mrs multiplikator nazariyasiga ko‘ra, kishilarning jamg‘armaga bo‘lgan moyilligi qancha ko‘p bo‘lsa, multiplikatorning ahamiyati shuncha kam bo‘ladi. to‘la ish bilan bandlik …

4 / 14

rid qilish zarurligi (transaksion motiv); • kutilmagan vaziyat uchun (ehtiyot shartdan); • olib sotarlik sababi. likvidlikka bo‘lgan talab bilan foiz stavkasi o‘rtasida teskari bog‘liqlik mavjud: foiz stavkasi qancha yuqori bo‘lsa, odamlarda o‘z aktivlarini naqd shaklda saqlashga bo‘lgan xohish shuncha kam bo‘ladi va aksincha. iqtisodiyotni davlat tomonidan tartiblashning chora-tadbirlari j.m.keyns ta’limotidagi asosiy yutuqlardan biri shundan iboratki, unda iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solib turishning zarurligi ko‘rsatib berildi. keynsni hozirgi davrda hammaga yaxshi tanish ibora bo‘lgan «aralash iqtisodiyot»ning otasi deyish mumkin, bu iqtisodiyotda hukumat hal qiluvchi o‘rinni egallaydi. j.m.keyns fikriga ko‘ra, iqtisodiy jarayonlarning davlat tomonidan tartiblanishining samaradorligi davlat investitsiyalarordamida vositalarni qidirishga, aholining to‘la ish bilan bandligiga erishishga, foiz normasini pasaytirish va belgilashga bog‘liq. boshqacha aytganda, j.m.keyns konsepsiyasi bo‘yicha, ssuda foizi qancha past bo‘lsa, investitsiyalarga bo‘lgan qiziqish shuncha yuqori bo‘ladi, bu o‘z navbatida ish bilan bandlikni oshiradi, ishsizlikni tugatishga olib keladi. 20 asrning ikkinchi yarmida j.m.keyns nazariyasi asosida yangi keynschilik shakllandi. 50-yillarda keynschilik g‘oyalari …

5 / 14

oiqtisodiy miqdorlarning (yalpi talab, yalpi taklif, jamg‘arma) o‘zaro ta’siri hisoblanadi. ular iqtisodiy o‘sish nazariyasini ishlab chiqdilar. iqtisodiy o‘sishning asosiy omillari investitsiya hisoblanadi. yangi keynschilar multiplikator tamoyilini akseleratsiya tamoyili bilan to‘ldirdilar. akselerator prinsipiga ko‘ra daromadlarning o‘sishi konkret sharoitda investitsiyaning ko‘payishiga olib kelishi ham mumkin. buning ma’nosi shundan iboratki, daromadlarning ko‘payishi yalpi talabning oshishiga olib keladi, yalpi talabning oshishi esa, ishlab chiqarishning kengaytirilishini taqozo etadi va yangi investitsiyalarga bo‘lgan talab kelib chiqadi (yangi investitsiyalarni ko‘payishi – asosiy maqsad). yangi keynschilar iqtisodiyotni bilvosita va bevosita tartiblash chora-tadbirlarini ishlab chiqdilar. bilvosita ta’sir o‘tqazish usuliga soliq siyosati, byudjet orqali moliyalashtirish, kredit siyosati va b. kiritdilar. ularning naza-riyasi (modeli) iqtisodiyotning doim (mo‘’tadil) sur’atlarda o‘sishi dinamik barqarorlik (ilgarilab borish)ning asosiy sharti sifatida maqsadga muvofiq ekanligining umumiy xu-losalarini birlashtiradi. ularning fikricha, shundagina ishlab chiqarish quvvatlari va mehnat resurslaridan to‘la foydalanishga erishish mumkin. harrod- domar modelining boshqa bir qoidasi bo‘yicha ayrim parametrlar, chunonchi daromadlar-dagi jamg‘arma hissasi va kapital quyilmalarning …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "j.m.keynsning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi»"

mavzu: j.m.keynsning «bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» asaridagi iqtisodiy g’oyalar reja: 1 j.m.keynsning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» asari. 2 yangi keynschilik. 3 keyns g‘oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati. 4 keynschilik onsepsiyasining monetarizmdan farqi. 5 j.m.keyns ta’limoti. jon meynard keyns (1883-1946) – hozirgi zamonning buyuk olimi-iqtisodchisi. uning dunyoqarashi o‘zi oldin bilim olgan, keyin o‘qituvchilik qilgan kembridj universitetida shakllandi. u a.marshall qo‘lida ta’lim oldi. ammo uning izidan bormadi, o‘ziga xos yo‘nalishda nazariya yaratdi. j.m.keyns o‘z tadqiqotlari asosida bir qator asarlarni nashr etdi. ular «ehtimollar to‘g‘risida traktat» (1921), «erkin tadbirkorlikning tugatilishi» (1926), «pul to‘g‘risida traktat» (1930) v...

This file contains 14 pages in DOCX format (43.0 KB). To download "j.m.keynsning «ish bilan bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi»", click the Telegram button on the left.

Tags: j.m.keynsning «ish bilan bandli… DOCX 14 pages Free download Telegram