patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha

PPTX 21 pages 1.6 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

3- §. hayotning hujayrasiz shakllari mavzu: hayvon va inson uchun kasallik keltiruvchi potogen mikroorganizmlar reja: 1. patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha 2. immunitet to'g'risidagi ta'limot 3.antibiotiklar va fitonsidlar patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha patogen bakteriyalar odamlarda, hayvonlarda turli-tuman kasalliklar vujudga keltiradi. bularga stafilokokklar, streptokokklar, pnevmokokklar, meningokokklar, gonokokklar va boshqalar kiradi. bular odamlarda turli-tuman yallig'lanishlarni vujudga keltiradi. patogen anaerob bakteriyalar qoqshol (stolbnyak), botulizm, gazli gangrena (qorason), to'qimalarning yemirilishi va boshqa kasalliklarning sababchilari hisoblanadi. patogen korine bakteriyalar difteriya kasalhgining, patogen mikobakteriyalar sil kasalhgining, patogen rikketsiyalar qizilchali tif (sipnoy tif) kasashgining chaqi-ruvchilari hisoblanadi. o'simliklarda turli kasalliklarni vujudga keltiruvchi bakte-riyalarni fitopatologiya fani o'rganadi. fitopatologiya fani xix asrning 30-yillarida tashkil topa boshlagan. kasal o'simliklami birinchi bo'ub d.kandol tasvirlagan. berrilya (1882—1883-y.) birinchi bo'lib bakterioz kasalliklarini o'rganadi. hozirgi vaqtda 300 dan ortiq turga mansub bo'lgano'simliklarda turli kasalliklarni qo'zg'atuvchi spora hosil qiluvchi va spora hosil qilmaydigan bakteriyalar, mikobakteriyalar, pscvdo-monadalar va boshqa mikroorganizmlar ma'lum. kasal tug'di-ruvchilar orasida monofaglar (faqat …

2 / 21

ga keltiradi. bu kasallik zararlangan don orqali tarqaiadi. u kanada, aqsh, meksika, avstraliyada va rossiyaning yevropa qismida keng tarqalgan. bug'doy o'simligining hamma organlarini zararlaydi, hatto arpa, javdar va sulini ham zararlaydi. ps. malvacelarium g'o'zada gommoz kasalligini qo'zg'atadi. kasallangan o'simlikning bargida to'q yashil, yumaloq yoki uch-burchak shakldagi yog'li dogiar paydo qiladi, o'simlikning poyasi ham zararlanadi. keyin ko'saklarda oldiniga to'q yashil, keyinchalik qora rangli dog'lar hosil qiladi. poyasi tez sinadigan bo'lib qoladi. ps. beticolalavlagi o'simligida sil kasalligini qo'zg'atadi. asosan, qand lavlagi va xashaki lavlagini zararlaydi. bunday kasallangan lavlagining ildiz tugunaklarida turli o'smalar hosil bo'ladi. u asosan zararlangan urug', tuproq va o'simliklarning qoldig'i orqali tarqaiadi. fitopatogen batsillalar. bular ham turli-tuman bo'lib, o'simliklarda kasallik qo'zg'atadi. vas. mesentericus, makkajo'xori so'ta-sida bakterioz kasalligini qo'zg'atadi. hatto o'rik va shaftoli meva-larini ham zararlaydi, barglari zararlansa, yemirilib ketadi. bu kasallik birinchi marta armanistonda aniqlangan. fitopatogen zamburag'lar. turli mamlakatlarda 150 yil mobay-nida 187 turga mansub verticilliim zamburug'i topilganligi to'g'-risida ma'lumotlar …

3 / 21

qari, bakterioz kasalliklari zararlangan qalamchalar, tugunaklar orqali ham boshqa joylarga tarqahshi mumkin. bakterioz kasalliklariga qarshi kurash olib borish uchun bakte-riyalar biologiyasini, ular uchraydigan joylarni yaxshi bilish zarar. bakteriozlarga qarshi, asosan, kimyoviy, agrotexnikaviy va biologik usullarda kurash olib boriladi. kimyoviy usulda kurashishda urug'ni ekishdan oldin dorilash, qalamcha va tugunaklarni dezinfeksiyalash zarur. agrotexnikaviy usulda tuproqni dezinfeksiyalash, yerga yaxshi ishlov berish, zararlangan o'simliklarni darhol daladan olib chiqib ketib, kuydirish zarur. biologik usulda tuproqda antogonist bakteriyalarning rivoj-lanishi uchun qulay sharoit yaratib berish zarur. nihoyat, bakterioz kasalliklariga chidamli o'simliklar navini yaratish ham muhim ahamiyatga ega bo'igan choralardan biridir. immunitet to'g'risidagi ta'limot yuqumli kasalliklarning ba'zi xili bilan kasallanib, tuzalgan odam shu kasalliklarga berilmaydigan bo'lib qolishi aliaqachon ma'lum. masalan, bir marta qizamiq bilan og'rigan bola ikkinchi martabu kasallik bilan kasallanmaydi. odam organizmining kasallik tug'diruvchi mikroblarga berilmasligi immunitet deyiladi. immunitet fiziologik himoya reaksiyalarining murakkab kompleksidan iborat. tabiiy immunitet. bu immunitetnnng tug'ma turi, kasallikka beriimaslikni vujudga keltiradi. u organizmning …

4 / 21

qilinadi. immunitet omillari va mexanizmlari. odamni kasalliklarga berilmaydigan qilib qo'yadigan himoya omillari spetsifik, ya'ni ma'lum bir qo'zg'atuvchiga qaratilgan va nospetsifik, ya'ni odam va ko'pgina hayvonlarga xos bo'lishi rnumkin. nospetsifik omillar xilma-xil mikroorganizmlarga qarshi himoyani amalga oshiradi. agglyutinatsiya reaksiyasi. agglyutinatsiya reaksiyasi antitelalar (agglyutininlar)ning yaxlit mikrob hujayralari yoki boshqa hujay-ralar bilan spetsifik ravishda o'zaro ta'sir etishiga asoslangan. shunday o'zaro ta'sir natijasida cho'kmaga tushadigan aglomerat zarralar hosil bo'ladi (agglyutinat). bu reaksiya ikki fazada o'tadi: birinchi faza — antigen bilan antitelaning spetsifik tarzda birikishi, ikkinchisi faza — nospetsifik fazabo'lib, ya'ni ko'zga ko'rinadigan agglyutinat hosil bo'lishi bilan bog'liq. pretsipitarsiya reaksiyasi. bu reaksiyalarda ishtirok etadigan antitelalar pretsipitatlardir. organizmda hosil bo'ladigan mayda dispersli antigen — antitela kompleksi oddiy metodlarda qo'yilgan pretsipitatsiya reaksiyasida ma'lum bo'ladi. masalan, kuydirgi, toun, tulyaremiya, meningit kasalliklarininl'diagnostikasida halqa-simon pretsipitatsiya reaksiyasidan foydalaniladi. buning uchun ingichka probirkalarga maxsus immun zardob quyiladi va unga juda ehtiyotlik bilan qoplam qilib antigen tushiriladi. ikki suyuqlik chegarasida halqa, ya'ni pretsipitat …

5 / 21

ardan ajratib olingan va mikroblarga qarshi ishlatiladigan moddalarga fitonsid nomini bergan. fitonsidlar juda ko'p o'simliklarda hosil bo'iadi, jumladan. aloeda, dukkakdoshlar dukkagida, turli g'ailadoshlarda, xantal (gor-chitsa), pomidor, xren, evkalipt, cheryomuxa, qayin shirasida uch-raydi. ayniqsa, piyoz va sarimsoqda fitonsidlar ko'p bo'iadi. ular bakteriyalar, aktinomitsctlar, zamburug'lar, sodda hayvonlar, ha-sharotlar va bakteriofaglarga salbiy ta'sir etadi. osyotr baiig'idan ckmolin deb nomlangan modda ajratib olingan va grippga qarshi ishlatilgan. tuxum oqida, so'lakda, ko'z yoshida, balg'amda lizotsim bo'lib, saprofit bakteriyalarni eritish xususiyatiga ega. image3.jpeg image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha"

3- §. hayotning hujayrasiz shakllari mavzu: hayvon va inson uchun kasallik keltiruvchi potogen mikroorganizmlar reja: 1. patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha 2. immunitet to'g'risidagi ta'limot 3.antibiotiklar va fitonsidlar patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha patogen bakteriyalar odamlarda, hayvonlarda turli-tuman kasalliklar vujudga keltiradi. bularga stafilokokklar, streptokokklar, pnevmokokklar, meningokokklar, gonokokklar va boshqalar kiradi. bular odamlarda turli-tuman yallig'lanishlarni vujudga keltiradi. patogen anaerob bakteriyalar qoqshol (stolbnyak), botulizm, gazli gangrena (qorason), to'qimalarning yemirilishi va boshqa kasalliklarning sababchilari hisoblanadi. patogen korine bakteriyalar difteriya kasalhgining, patogen mikobakteriyalar sil kasalhginin...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "patogen mikroorganizmlar haqida umumiy tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: patogen mikroorganizmlar haqida… PPTX 21 pages Free download Telegram