rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari

DOCX 15 pages 53.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari. reja: kirish 1. dialektikaning asosiy tushunchalari 2.qonun, qonuniyat, bilish 3. rivojlanishning umumiy qonunlari 4. shaxsning rivojlanishi 5. falsafa kotegoriyalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish rivojlanish — tabiat va jamiyatdagi qonuniyatli oʻzgarish; bir sifat holatidan boshqasiga, eskidan yangiga oʻtish. rivojlanish natijasida obyektning — tarkibi yoki strukturasining yangi sifat holati vujudga keladi. rivojlanish tabiat, jamiyat va bilish tarixini tushuntirishning umumiy tamoyilidir. rivojlanishning 2 shakli mavjud: obyektning sekin-asta sodir boʻluvchi miqdor oʻzgarishlari bilan bogʻliq evolyutsion rivojlanish va obyekt tuzilmasidagi sifat oʻzgarishlaridan iborat inqilobiy rivojlanish evolyutsion rivojlanish jamiyatda bir tizimning asta-sekin, keskin portlashlarsiz bir sifatiy asosdan ikkinchi sifatiy asosga oʻtishini, inqilobiy rivojlanish esa keskin portlash yoʻli bilan bir sifatiy asosdan ikkinchi sifatiy asosga oʻtishini bildiradi. evolyutsion rivojlanish jamiyatning yangi bosqichga uzluksiz va talafotlarsiz oʻtishiga imkon beradi. bunday oʻtishda muayyan vaqt zarur boʻladi. inqilobiy rivojlanishda jamiyatning eski asosiy tayanch nuqtalari yoʻq qilinib, keskin sifatiy oʻzgarishlar amalga oshiriladi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, …

2 / 15

opishni talab etadi. bunda vazifa turli hodisalar o‘rtasida umumiy jihatlarni topishdangina iborat emas. hodisalarni birlashtiruvchi va ularning birligini belgilovchi asosni tushunib etish zarur. bu asos – hodisalarni «biriktiruvchi» va ularni bir-biriga yo‘ldosh bo‘lish, uyg‘unlashish va muvofiqlashishga majbur qiluvchi amalda mavjud bo‘lgan barqaror aloqani aks ettiruvchi qonundir. qonunlarni bilishga hodisalarni ilmiy o‘rganish natijasida erishiladi.odatda, bu olimlarning tafakkurdan uzoq zahmat chekishni talab etuvchi juda og‘ir ishdir. voqelikning biron-bir qonunini aniqlash uchun olim o‘rganilayotgan hodisalar haqidagi dastlabki ma’lumotlarning ko‘p sonli to‘plamlariga tayanishiga to‘g‘ri ke la di. bu ma’lumotlar shunday tartibga solinishi va umumlashtirilishi lozimki, ho di salarning mazkur sohasi asosiy elementlar va munosabatlarni farqlash imkonini beradigan tizim sifatida namoyon bo‘lsin. 4. falsafa qonunlari tabiat va jamiyatda insonning ongiga bog‘liq bo‘lmagan holda mavjud bo‘lgan biri ikkinchisini taqozo qiluvchi qonunlardir. falsafa qonunlari tizimida dialektik ziddiyatlilik qonuni markaziy o‘rinni egallaydi. qonunning muhim jihatlarini aniqlash uchun uning asosiy kategoriyalarini ko‘rib chiqish kerak. tahlilni qarama-qarshilik tushunchasidan boshlaymiz. qarama-qarshiliklar …

3 / 15

ing mohiyatini soddalashtiradi, chunki mazkur atama ko‘proq jamiyatga tegishlidir.) shaxs rivojlanishida faoliyatning o’rni ahamiyatlidir bu degani inson qanchalik mehnat qilsa, uning rivojlanishi shunchalik yuqori bo’ladi. faoliyat o’zi nima? faoliyat shaxs tomonidan tabiiy va ijtimoiy hayotni maqsadga muvofiq tashkil etiluvchi kundalik, ijtimoiy yoki kasbiy harakatlarning muayyan shakli, ko’rinishi. insonning qobiliyati va yoshi u tomonidan tashkil etilayotgan faoliyat mohiyatiga ko’ra belgilanadi. faoliyat jarayonida inson shaxsi, har tomonlama va bir butun, yaxlit holda rivojlanadi. lekin faoliyatni maqsadga muvofiq amalga oshirishi uchun unito’g’ri tashkil etish lozim. lekin ko’p holatlarda shaxsning rivojlanishi uchun imkoniyatlar yaratilmaydi, tarbiyalanuvchilarning ijtimoiy mehnat, bilish faoliyatlari cheklangan bo’ladi. o’smir va o’spirinlar faoliyatining asosiy turlariga o’yin, o’qish va mehnat kiradi. ular yo’nalishiga ko’ra bilishga doir, ijtimoiy, sport, badiiy, texnik, hunarmandchilik hamda shaxsiy qiziqishga ko’ra tanlangan sohalardan iborat. faoliyatning asosiy turi – muloqotdir. insonning ijtimoiy faolligi, qobiliyati barcha muvaffaqiyatlarining garovidir. chunki har bir inson o’z mehnati, g’ayrati, intilishi bilangina faollashadi. o’qituvchi qanchalik yaxshi …

4 / 15

xillik qadimgi davrlardanoq ilmiy tadqiqot yo’nalishiga aylangan. ▶️ falsafa tarixida ularni birinchi bo’lib, arastu ta’riflab bergan. u o’zining «kategoriyalar» degan asarida ularni ob’ektiv voqelikning umumlashgan in’kosi sifatida qarab, turkumlashtirishga harakat qilgan. xususan, uningcha quyidagi kategoriyalar mavjud: «mohiyat» (substantsiya), «miqdor», «sifat», «munosabat», «o’rin», «vaqt», «holat», «mavqe», «harakat», «azob-uqubat». bu turkumlashtirish, o’z vaqtida ilmiy bilishda juda katta ahamiyatga ega bo’lgan. imkoniyat va voqelik – falsafaning muhim kategoriyalaridir. imkoniyat narsa va hodisalarning makon va zamondagi rivojlanish tendentsiyasini ta’minlaydigan, muayyan qonuniyatlarga asoslanadi. voqelik esa, shu qonuniyatlarga asoslangan rivojlanishning namoyon bo’lishidir. imkoniyat va voqelik kategoriyasini ham, bilishning umumiy mantiqiy tamoyillariga ko’ra, boshqa kategoriyalar bilan bog’liqlikda tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. imkoniyat narsa va hodisalar rivojlanish jarayonining ichki birligini ifodalaydi va ularning rivojlanish shart-sharoitlarini, sabablarini, zaruriy qonuniyatlarini, mohiyatini o’zida mujassamlashtirgan. falsafada mazmun va shakl kategoriyasi narsa, hodisalarning mavjudligi va rivojlanish jarayonini bilish usuli sifatida muhim ahamiyatga ega. mazmun - narsa va hodisalarning rivojlanish jarayonidagi sistemani tashkil …

5 / 15

bo’lmaganligidek mazmun va shakl ham bir-birisiz mavjud bo’la olmaydi. biz faqat nisbatan mustaqil bo’lgan mazmun va shaklni bilish xususiyatiga qarab, shunday mantiqiy xulosaga kelishimiz mumkin. tabiiy muhit bu insonni hayot tarziga va mehnat faoliyatiga ta'sir etadi (masalan, tropik muhit - uzoq shimol). oila muhiti. xalqimizda "qush uyasida ko’rganini qiladi" degan naql bekorga aytilmagan. oilaning hayot tarzi undagi bola tarbiyasiga ijobiy ta'sir etadigan tarbiyaviy muhit uning kamolotida muhim ahamiyat kasb etadi. bola kamolotida ijtimoiy muhit ham muhimdir. chunki ishlab chiqarish munosabatlari va ularni tartibga solib turadigan ijtimoiy qonun-qoidalar kishiga alohida ta'sir qiladi… inson kamolotiga ijtimoiy muhitning ta'siri turli tarixiy davrda turlicha bo’ladi, turli sotsial guruhlarga turlicha ta'sir etadi. shuning uchun muhit inson taqdirini belgilab beradigan omil deb hisoblanmaydi. ammo uning ta'siri ham rad etilmaydi. 4. inson kamolotiga ta'sir etuvchi omillardan biri tarbiyadir. tarbiyaning xususiyati shundaki, u aniq maqsadni ko’zlab, insonda ijobiy fazilatlarni tarkib toptirish yo’lida tarbiyachi raxhbarligida muntazam amalga oshiriladi. ammo …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari"

mavzu: rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari. reja: kirish 1. dialektikaning asosiy tushunchalari 2.qonun, qonuniyat, bilish 3. rivojlanishning umumiy qonunlari 4. shaxsning rivojlanishi 5. falsafa kotegoriyalari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish rivojlanish — tabiat va jamiyatdagi qonuniyatli oʻzgarish; bir sifat holatidan boshqasiga, eskidan yangiga oʻtish. rivojlanish natijasida obyektning — tarkibi yoki strukturasining yangi sifat holati vujudga keladi. rivojlanish tabiat, jamiyat va bilish tarixini tushuntirishning umumiy tamoyilidir. rivojlanishning 2 shakli mavjud: obyektning sekin-asta sodir boʻluvchi miqdor oʻzgarishlari bilan bogʻliq evolyutsion rivojlanish va obyekt tuzilmasidagi sifat oʻzgarishlaridan iborat inqilobiy rivojlanish evolyutsion rivojlanish jamiy...

This file contains 15 pages in DOCX format (53.0 KB). To download "rivojlanishning umumiy qonunlari va kategoriyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: rivojlanishning umumiy qonunlar… DOCX 15 pages Free download Telegram