musulmonlar kalendari. hijriy yil hisobi

DOC 10 pages 84.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 84.0 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

musulmonlar kalendari musulmonlar kalendari.hijriy yil hisobi reja: 1.hijriy qamariy yil. 2.hijriy shamsiy yil. 3.qamariy va hijriy shamsiy yil hisoblari. musulmonlar kalendari (hijriy kalendar) to`lik ma`noda sof qamariy kalendar hisoblanadi. u faqat oy fazalarining o`zgarishiga asoslanadi.dunyodagi ko`pchilik xalqlarning qamariy kalendarlari dehqonchilik va boshqa xo`jalik extiyojlari ta`sirida keyinchalik qamariy-shamsiy kalendarga aylangan. masalan, qadimgi vaviloniyaliklar, yaxudiylar, yunonlar, rimliklar avvaliga qamariy kalendardan foydalanganlar, keyinchalik esa yil fasllarining o`zgarishiga moslashtirilgan qamariy- shamsiy kalendarga o`tishga majbur bo`lganlar. musulmonlar kalendari hozir ham qamariy-shamsiy kalendarga aylanmay saqlanib qolgan dunyodagi yagona qamariy kalendardir. mazkur kalendar quyoshning harakatiga mutlaqo aloqador bo`lmagan va butunlay oyning aylanma harakatiga asoslangan kalendar bo`lib, u hozirgi kunda islom dini davlat dini deb qabul qilingan yaqin va o`rta sharqdagi jazoir, indoneziya, maroqash, poqiston va boshqa ko`pgina mamlakatlarda qo`llaniladi. musulmonlar kalendari vii asrning birinchi choragida arabistonda paydo bo`lgan va keyinchalik arablar tomonidan boshqa xalqlarning majburan yoki ixtiyoriy islom diniga kiritilishi natijasida u shu xalqlar orasida ham tarqalgan. …

2 / 10

g 12-kuni madinaga kirib boradilar. xijrat 15 kun davom etadi. rivoyatlarga ko`ra xijrat haqidagi fikr paygambarimiz xotirasi muharram oyida tug`ilgan, shuning uchun hijriy yil boshi muharram oyining birinchi kunidan , ya`ni xijrat sodir bo`lganidan 56 kun hisoblanishi qonunlashtirilgan. 8 sentabrdan orqaga sanalib 56 kun chiqarib tashlansa, muharram oyining birinchi kuni milodiy 622 yilning 16 iyul juma kuniga, aniqrogi 15 iyuldan 16 iyulga (payshanbadan jumaga) o`tar kechasiga to`gri keladi. musulmonlarda kunning almashuvi chegarasi tun oqshomi hisoblanadi. xijratdan o`n yetti yil o`tgach, milodiy 638 yilda halifa umarning buyrugi bilan mana shu xijrat vaqti – birinchi muharram (milodiy 622 yil 16 iyulga to`gri keladi) musulmon yil hisobining boshi deb e`lon qilinadi. mana shu yil hisobi “hijriy yil hisobi” deb yuritiladi. hijriy yil hisobi ikki usulda olib boriladi: 1. hijriy qamariy yil hisobi; 2. hijriy shamsiy yil hisobi. hijriy qamariy yil. buni arab yilnomasi, muhammad alayxis-salom yilnomasi deb ham yuritiladi. qamariy (qamariya) so`zi arabcha …

3 / 10

lgan 19 yili oddiy (354 kunlik) tarzida hisoblanadi. yil kabisa yoki oddiy ekanligini bilish uchun uni 30 ga bo`lamiz. agar bo`lishdan qolgan qoldiq vuqoridagi 11 raqamdan biriga to`gri kelsa, o`sha yili kabisa bo`ladi, qolgan yillar oddiydir. masalan: 1417 hijriy qamariy yil oddiy yoki kabisa ekanligini bilish uchun uni 30 ga bo`lamiz. 1417 : 30 = 47,7, qoldiq 7. vuqorida qayd etilgan 11 yilning uchinchisiga teng. demak, 1417 hijriy qamariy yil kabisa (355 kunlik) yil ekan. musulmon qamariy kalendari bo`yicha yil o`n ikki oyga bo`linadi. qamariy yil oylari fasllar bo`yicha qishdan kuzga, kuzdan yozga, yozdan baxorga va baxordan qishga qarab doimo siljib boradi. hijriy - qamariy kalendar oylari. oyning tartib raqami nomi kunlar soni 1 muharram (ashuro) 30 2 safar 29 3 rabi – al – avval 30 4 rabi – as – soniy 29 5 jumadul – avval 30 6 jumadul – soniy 29 7 rajab 30 8 sha`bon (bar`ot) …

4 / 10

qamariy yil hisobiga aloxida to`xtalib o`tganmiz. bilamizki islom dini besh ustun asosida kurilgan: iymon, namoz, zakot, ro`za, xaj. mamlakatimizda konstitusiyaga (31-modda)muvofiq fuqarolarning vijdon erkinligi xuquqi ta`minlangan. har yili musulmonlar hijriy qamariy hisob bo`yicha ro`za tutib, xaj ziyoratiga boradilar. islomda shariat yuzasidan yangi oy ko`rinishiga qarab aniqlanishi lozim bo`lgan kunlar: ro`za tutish uchun ramazon oyining birinchi kuni, ro`zadan chiqishh uchun shavval oyining birinchi kuni, xaj va qurbonlik qilish uchun zulxijja oyining birinchi kuni. o`tmishda shu kunlarni aniqlashda yangi oyni kuzatish uchun ko`zi o`tkir kishilar ufq yaxshi ko`rinadigan tepaliklarda kuzatish olib borganlar va ularning xabarlari asosida kalendarning yangi oyi boshlangan. ana shulardan kelib chiqib yurtimizdagi behisob tepalar yangi oyni aniqlash, azon aytish yoki namoz vaqtlarini belgilash uchun xizmat qilgan desak xato bo`lmas. o`tmishda musulmon mamlakatlarining astronomlari yangi oyning qachon ko`rinishini oldindan aytib berish uchun oy va quyoshning osmondagi vaziyatlarini e`tiborga olib, hisob-kitob qilishgan. masalan, ix asr boshida buyuk vatandoshimiz muhammad al-xorazmiy bag`dod …

5 / 10

aga kiringlar, oyni ko`rib ro`zadan chiqinglar, agar xavo bulut bo`lib oy ko`rinmasa, sha`bon oyini o`ttiz kun qilib keyin ro`za tutinglar”, - deyiladi. bu xadisga rioya qilinsa diniy amallar o`z o`rniga tushib ketaveradi. hijriy shamsiy yil. shamsiy (shamsiya) so`zi arabcha shams (un) – quyosh so`zidan olingan. shamsiy yil hisobi quyosh kalendari demakdir. hijriy shamsiy yil davomiyligi yerning quyosh atrofida bir marta aylanib chiqishhiga ketgan vaqt bilan hisoblanib, bu vaqt 365 kun 5 soat 48 daqiqa 48 soniyaga teng. bu yil hisobida ham yaxlitlikni ta`minlash maqsadida uch yil 365 kundan hisoblanib oddiy yil tarzida olinadi. har to`rt yilda yil kunlarining kasr qismi jamlanib, bir kunga tenglashtiriladi. shu to`rtinchi yil 366 kunlik, ya`ni kabisa bo`ladi. quyosh osmon gumbazi sirti bo`ylab o`zining yillik aylanma ko`rinma harakati yo`lida osmonning 12 ga teng maydonini bosib o`tadi. mana 12 ga teng maydonning har birida to`p yulduzlar turkumi mavjud bo`lib, ular klassik ilmi nujumda burjlar majmui deb ataladi. …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "musulmonlar kalendari. hijriy yil hisobi"

musulmonlar kalendari musulmonlar kalendari.hijriy yil hisobi reja: 1.hijriy qamariy yil. 2.hijriy shamsiy yil. 3.qamariy va hijriy shamsiy yil hisoblari. musulmonlar kalendari (hijriy kalendar) to`lik ma`noda sof qamariy kalendar hisoblanadi. u faqat oy fazalarining o`zgarishiga asoslanadi.dunyodagi ko`pchilik xalqlarning qamariy kalendarlari dehqonchilik va boshqa xo`jalik extiyojlari ta`sirida keyinchalik qamariy-shamsiy kalendarga aylangan. masalan, qadimgi vaviloniyaliklar, yaxudiylar, yunonlar, rimliklar avvaliga qamariy kalendardan foydalanganlar, keyinchalik esa yil fasllarining o`zgarishiga moslashtirilgan qamariy- shamsiy kalendarga o`tishga majbur bo`lganlar. musulmonlar kalendari hozir ham qamariy-shamsiy kalendarga aylanmay saqlanib qolgan dunyodagi yagona qamariy kalendardir....

This file contains 10 pages in DOC format (84.0 KB). To download "musulmonlar kalendari. hijriy yil hisobi", click the Telegram button on the left.

Tags: musulmonlar kalendari. hijriy y… DOC 10 pages Free download Telegram