aminokislotalar va ularning almaskinuvinining kimyoviy jarayonlari

PPT 69 pages 10.5 MB Free download

69 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.5 MB

File type PPT

Pages 69

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 69

oqsillar almashinuvining umumiy yo'llari oqsillar almashinuvining umumiy yo'llari. ammiakning zararsizlantirilishi. aminokislotalar almashinuvining spetsifik yo'llari. ko'rib chiqiladigan savollar aminokislotalarning ichaklarda chirishi va hosil bo'lgan toksik moddalarning zararsizlantirilishi. so'rilgan aminokislotalar taqdiri. aminokislotalar almashinuvining umumiy yo'llari. aminokislotalarning transaminlanishi. transaminazalar. aminokislotalarning dezaminlanishi. bevosita va bilvosita oksidlanishli dezaminlanish. aminokislotalarning dekarboksillanishi. biogen aminlar funktsiyasi va ularni zararsizlantirish yo'llari. ammiakni hosil bo'lishi va uni zararsizlantirilishi. siydikchil sintezi, giperammonemiya sabablari va oqibatlari. serin va glitsin almashinuvi. metionin almashinuvi, transmetillanish reaktsiyalari. fenilalanin, tirozin va triptofan almashinuvi. katepsinlar katepsinlar nafaqat rn muxiti, balki spetsifikligi bilan xam farqlanadi. ular ekzo- va endopeptidazalarga bo'linadi. aktiv markazning katalitik guruxiga qarab tiol, asparagin va serinli katepsinlarga bo'linadi. katepsinlarni biologik axamiyati: to'qima oqsillarini gidrolizi ularning yangilanishiga, oqsil molekulasidagi nuqsonlarni yo'qotishga, endogen oqsillarni mobilizatsiyasi. regulyatorlik vazifasi. maxsus neyrosekretor xujayralarda faol neyropeptidlar, mediatorlar va gormonlar xosil bo'lishi. erkin aminokislotalar fondi quyidagi yo'llar bilan hosil bo'ladi: ekzogen oqsillarni parchalanishidan. endogen oqsillarni parchalanishidan. boshqa birikmalardan aminokislotalar sintezi orqali. erkin …

2 / 69

ish. aminokislotalarni so2, n2o i nh3 gacha parchalanishi. rezorbtsiya fazasida 60%dan ortiq shoxlangan aminokislotalar mushaklarga so'riladi. postrezorbtsion fazada aminokislotalar fondi balansining saqlanishi mushaklar hisobiga boradi (50%dan ko'proq). bu fazada: mushaklar qonga alanin va glutaminni chiqaradi, mushaklarga qondan serin, tsistein va glutamin kiradi. ichak qonga alanin va ammiakni chiqaradi, qondan glutaminni oladi. jigarga qondan asosan alanin so'riladi. buyraklar qonga serin va kam miqdorda alaninni chiqaradi, qondan glutamin, prolin va glitsinni oladi. miya qondan valin, leytsin va izoleytsinni oladi. aminokislotalar katabolizmi: aminokislotalar nh2-guruhining o'zgarishi (dezaminlanish va transaminlanish); aminokislotalar soon-guruhining o'zgarishi (dekarboksillanish); aminokislotalar uglerod skeletining o'zgarishi. 1 va 2 yullar umumiy bo'lib, 3-yo'l - spetsifikdir. transaminlanish reaktsiyalarining biologik ahamiyati transaminlanish reaktsiyalari yordamida aminokislotalar biosintezi transdezaminlanish yo'li bilan aminokislotalarning parchalanishi uglevod va aminokislotalar almashinish yo'llarini integratsiyalaydi ba'zi spetsifik moddalar sintezida ishtirok etadi (siydikchil, γ-aminomoy kislotami va boshqalar) transaminazalar faolligini aniqlashning klinik ahamiyati transaminazalar turli to'qimalarda keng tarqalgan, kon zardobida esa uning faolligi past, bu …

3 / 69

- asat/alat meeyorda 1,33-0,4ga teng. infektsion gepatitd pasayadi, infarkt miokardda - ortadi. aminokislotalarning dezaminlanishi – aminokislotalar nh2 guruxini ammiak (nh3) xolatida ajralishi. dezaminlanishning 4 turi tafovut etiladi: kaytarilish yuli bilan dezaminlanish r-ch(nh2)-cooh + 2h → r-ch2-cooh + nh3 gidrolitik dezaminlanish r-ch(nh2)-cooh + hoh → r-ch(on)-cooh + nh3 ichki molekulyar dezaminlanish r-ch(nh2)-cooh → r-ch=ch-cooh + nh3 oksidlanish bilan boruvchi dezaminlanish r-ch(nh2)-cooh + 1/2o2 → r-c(=o)-cooh + nh3 aminokislotalarni dezaminlanishi oksidlanish bilan boruvchi dezaminlanish odamlarda va xayvonlarda dezaminlanish asosan oksidlanish yo'li bilan boradi. 2 turi farqlanadi: bevosita dezaminlanish. bilvosita dezaminlanish (transdezaminlanish). l- va d-aminokislotalarning bevosita dezaminlanishi peroksisomalarda oksidazalar ishtirokida boradi. bu oksidazalarning kofermentlari bo'lib l-aminokislotalar uchun fmn, d-aminokislotalar uchun esa – fad hisoblanadi. bilvosita oksidlanuvchi dezaminlanish – aminokislotalar dezaminlanishining asosiy yo'lidir. u 2 bosqichda boradi: 1 – transaminlanish. barcha aminokislotalar alfa-ketoglutar kislota bilan transaminazalar ishtirokida reaktsiyaga kirib, glutamat xosil kiladi. 2 – glutamatdegidrogenaza ishtirokida glutamin kislotasining dezaminlanishi. glutamatdegidrogenaza to'qimalarda keng tarqalgan, uning …

4 / 69

oksillanish bilan transaminlanish. 4. ikki molekulaning kondensatsiyalanishi yo'li bilan dekarboksillanish. bu reaktsiyada sigma-aminolevulen kislotasi, sfingolipidlar, biotin xosil bo'ladi. gistaminning xosil bo'lishi va ahamiyati gistamin gistidinning dekarboksillanishi natijasida hosil bo'ladi. arteriola va kapillyarlarni kengaytiradi, natijada qon bosimini pasaytiradi; kapillyarlar o'tkazuvchanligini oshiradi; miya qon tomirlarining kengayishi va qon suyuq qismining ajralishi natijasida miyada gipertenziya va bosh og'rig'i vujudga keladi; bronxlar sillik mushagining qisqarishi va bronxospazmning rivojlanishi; oshqozon shirasi va so'lak hosil bo'lishining ko'payishi. biogen aminlarning allergik reaktsiyalar rivojlanishidagi roli antigen bilan sensibillanganda semiz xujayralardan gistamin ajraladi, u allergik reaktsiyalar i anafilaktik shok rivojlanishida ishtirok etadi. davolash uchun antigistamin preparatlardan foydalaniladi: sanorin, pipolfen, dimedrol, glyukokortikoidlar klaritin. serotonin 5-oksitriptofanning dekarboksillanishi natijasida xosil bo'ladi. fiziologik roli: qon tomirlarni toraytiradi va arterial gipertenziya rivojlanadi; termoregulyatsiya, nafas sistemasi faoliyatining boshkarilishi, koptokchalardagi filtratsiya; mns mediatori; allergik reaktsiyalar, demping-sindrom, homiladorlar toksikozi, kartsinoid sindrom va gemorragik diatezlar rivojlanishida ishtirok etadi. gamma-aminomoy kislota (gamk) miya to'qimasida glutamatdan glutamatdekarboksilaza ishtirokida xosil bo'ladi …

5 / 69

zararsizlanishida qatnashadi. dao – kofermenti piridoksalfosfat, tsitoplazmada joylashgan, gistamin, putrestsin, kadaverin va qisman alifatik aminlar zararsizlanishida qatnashadi. r-ch2-nh2 + fad → r-ch=nh + fadn2 r-ch=nh + h2o → r-coh + nh3 r-coh + 1/2o2 → r-cooh hosil bo'lgan aldegidlar aldegiddegidrogenaza ishtirokida organik kislotalargacha oksidlanadi. 1 sutkada 100 g oqsil parchalanganda 19,4 g ammiak hosil bo'ladi. to'qimalarda ammiak past kontsentratsiyalarda saqlanadi va ion shaklida bo'ladi (nh4+). qonda uning miqdori 25-40 mkmol/l (0,4-0,7 mg/l). ammiakning yuqori kontsentratsiyalari zaharlidir, ayniqsa miya to'qimasiga (beto'xtov qayd qilish, koma). ammiak membranalar orqali o'tib, miya xujayralari, shuningdek mitoxondriyalarga ham kira oladi. miya hujayralari mitoxondriyalarida ammiak α-ketoglutarat bilan birikib glutamatni hosil qiladi. natijada krebs tsikli metabolitlari miqdori kamayadi, glyukoza oksidlanishining tezligi pasayadi. organik kislotalar ammoniy tuzlarining hosil bo'lishi. organizmda 1 sutkada bu yo'l bilan 0,3-0,5 g ammiak zararsizlantiriladi. aminokislotalar amidlarining hosil bo'lishi: glutamat + atf + nh4------→glutamin +adf+fn aspartat + atf + nh4------→asparagin +adf+fn buyraklarda asparagin va glutamin …

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aminokislotalar va ularning almaskinuvinining kimyoviy jarayonlari"

oqsillar almashinuvining umumiy yo'llari oqsillar almashinuvining umumiy yo'llari. ammiakning zararsizlantirilishi. aminokislotalar almashinuvining spetsifik yo'llari. ko'rib chiqiladigan savollar aminokislotalarning ichaklarda chirishi va hosil bo'lgan toksik moddalarning zararsizlantirilishi. so'rilgan aminokislotalar taqdiri. aminokislotalar almashinuvining umumiy yo'llari. aminokislotalarning transaminlanishi. transaminazalar. aminokislotalarning dezaminlanishi. bevosita va bilvosita oksidlanishli dezaminlanish. aminokislotalarning dekarboksillanishi. biogen aminlar funktsiyasi va ularni zararsizlantirish yo'llari. ammiakni hosil bo'lishi va uni zararsizlantirilishi. siydikchil sintezi, giperammonemiya sabablari va oqibatlari. serin va glitsin almashinuvi. metionin almashinuvi, transme...

This file contains 69 pages in PPT format (10.5 MB). To download "aminokislotalar va ularning almaskinuvinining kimyoviy jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: aminokislotalar va ularning alm… PPT 69 pages Free download Telegram