bakteriofaglar

PPT 41 sahifa 4,7 MB Bepul yuklash

41 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 4,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 41

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 41

maruza №6 umumiy virusologiya. bakteriofaglar. -1892 yil rus olimi d.i.ivanovskiy birinchi boʼlib tamaki mozaikasi kasallini keltirib chiqaruvchi mikroorganizm – virus ekanligini aniqladi. virus- «zahar» degan maʼnoni paster nomlaydi. keyinchalik- «ultravirus», «filtrlanuvchi virus» deb ataldi. i-davr. –xx-asrning 30-40 yillarida viruslarni aniqlash uchun : - laboratoriya hayvonlari va tovuq embrionidan foydalanildi. viruslar bilan hujayra oʼrtasidagi oʼzaro taʼsiri oʼrganildi-1941 y.-amerikalik virusolog xerst- gemagglyutinatsiya reaktsiyasini-aniqladi. ii-davr - 1949 yilda –sunʼiy sharoitda toʼqima hujayrasini oʼstirish mumkinligi aniqlandi va identifikatsiya qilish usullari yo’lga qo’yilganligi uchun - endryus, ueller, robbins (nobel mukofotini olishdi). hujayra kulturasidan vaktsinalar olish yoʼlga qoʼyildi: 1959-1963 y. - poliomielit, - qizamiq,- entsefalit,- antirabik vaktsinasi. iii-davr : 1960 yilda – viruslarni molekulyar darajada oʼrganish yo’lga qo’yildi bunda viruslarning: - tuzilishi - hujayraga kirish yoʼllari - koʼpayishi molekulyar biologiya usullari bilan oʼrganildi iv – davr -1970 yilda – submolekulyar tushunchalar yuzaga keldi. -nuklein kislotalar va oqsillarni birlamchi strukturasi oʼrganildi. rnk tutuvchi va dnk tutuvchi viruslar …

2 / 41

ydi. kapsid - struktura birikmalari kapsomerlardan tashkil topgan. har bir kapsomer bitta yoki bir nechta bir xil polipeptid zanjirlardan iborat. eng oddiy virus nukleokapsiddan - kapsid bilan oʼralgan nuklein kislotasidan iborat. ayrim viruslar murakkabroq tuzilishga ega boʼlib (gripp virusi) yana superkapsid peplos qavatiga ega. superkapsid - hujayra yoki virus hisobiga hosil boʼlgan materialdan tashkil topgan qavat. kapsidning funktsiyasi: nuklein kislotasini tashqi noqulay taʼsirlardan saqlaydi. yuzalarida bir xil hujayraga soʼrilishini (adsorbtsiyasini) taʼminlaydi. kapsid bilan viruslarning antigenligi va immunogenli xususiyatlari bogʼliqdir. nuklein kislota iplarining soniga qarab: 1 – ipli dnk tutuvchi 2 – ipli dnk tutuvchi 1 – ipli rnk tutuvchi 2 – ipli rnk tutuvchi viruslar farqlanadi -hujayra tuzilishiga ega emas. -juda mayda, elektron mikroskopda koʼriladi -oʼzida faqat bitta nuklein kislota: yoki dnk yoki rnk tutadi -obligat hujayra ichi paraziti, chunki oʼzida xususiy modda almashinish boʼlmaydi. -disʼyunktiv ( uzilib – uzilib) koʼpayadi. -sunʼiy muhitlarda oʼsmaydi, faqat tirik hujayra ichida koʼpayadi. 3 …

3 / 41

ujayra ichiga kirishi: - viriopeksis yoki endotsitoz - virus va hujayra membranalari qoʼshilishi 3. virusning oqsil qobigʼidan halos boʼlishi (nuklein kislotasi yoki nk+nukleoproteid). 4. transkripsiya- dnk genomidan i-rnk hosil bo’ladi, bunda dnk ga bog’liq rnk polimeraza fermenti yordamida bo’ladi; hosil bo’lgan i-rnk dan oqsil sintezi boshlahadi; 5. trahslyasiya – oqsil sintezlanadi; bunda t-rnk, r-rnk, i-rnk ishtirok etadi 6. replikatsiya- nuklein kislota molekulasining sintezlanishi 7. virus komponentlarining yigʼilishi- yadroda yoki sitoplazmada 8. virusning hujayradan chiqishi- portlash yoki kurtaklanish yoʼli bilan virslarni laboratoriya sharoitlarida aniqlash uchun quyidagi tekshiruvlar o’tkaziladi: - elektron mikroskopiya usuli; - sitoskopik, immunoflyuoristsent usullar; - hujayra kulturalarida viruslarni o’stirish va ajratib olish; - rivojlanayotgan tovuq embirionida viruslarni o’stirish va ajratib olish; - gemagglyutinatsiya reaktsiyasi yordamida viruslarni aniqlash; - serologik reaktsiyalar, an'anaviy serologik reaktsiyalar (kbr,pr, nr) bilan bir qatorda zamonoviy (ifa, riu, immunbloting) usullar; - molekulyar-genetik tekshirish usullari- molekulyar gibridizatsiya (mg) va polimeraza zanjirli reaktsiya (pzr). viruslarni oʼstirish: tovuq embrionida …

4 / 41

irilishi oqibatida ajralib chiqqan viruslar boshqa hujayralarga yuqadi va ularni ham nobud qiladi, natijada bir qavatli yaxlit hujayra qatlami oʼrnida alohida hujayrasiz zonada hujayra orolchalar paydo boʼladi. sitopatogen ta’sir shuningdek, koʼpchilik viruslar hujayrada koʼpayganida ilgari kuzatilmagan kiritmalar hosil qilishlari mumkin (mas: qutirishda babesh-negri tanachalari, chinchechakda gvarnieri tanachalari) gemadsorbtsiya reaktsiyasi. viruslarni indikatsiya qilish usullaridan biri, ular kirib ko’payayotgan (reproduktsiya) hujayraning yuzasi eritrotsitlarni adsorbtsiya qilish qobiliyatiga asoslangan, bu esa gemadsorbtsiya reaktsiyasi deyiladi gemagglyutinatsiya reaktsiyasi bu reaksiyani virus superkapsidi tarkibida gemagglyutinin fermenti bo’lgan viruslar (gripp, paragripp) keltirib chiqaradi, ya'niy virus ko’paygan hujayra kulturasiga tovuq, g’oz, dengiz cho’chqachalari eritrotsitlari qo’shilsa, viruslar eritrotsitlarni bir-biriga yopishtirib qo’yadi. bu usulda viruslarning suyuqlikdagi titrini suyultirish darajasiga qarab aniqlash mumkin. rangli sinama. hujayra kulturalarida viruslarni ko’payishini rangli sinama orqali xam indikatsiya qilish mumkin. buning aniqlash, normal ko’payuuvchi hujayra kulturasi uchun qo’llanilgan oziqli muhitdagi indikatordan foydalaniladi. agar hujayrada virus ko’paymasa tirik hujayra kulturalarda normal metobalitik jarayon kuzatiladi va bu jarayon …

5 / 41

logiyasi bilan; qanday nk tutishi bilan; qanday bakteriya hujayrasi bilan oʼzaro taʼsiri boʼyicha tuzilishi: boshchasi : dnk yoki rnk, uning ustidan oʼralgan oqsil qobiqdan iborat (ikosaedral shaklida); dum oʼsimtasi; dumida ferment joylashgan (lizotsim yoki gialuronidaza) ipsimon juda ham kalta dum oʼsimtasi bilan faglar qisqa dum oʼsimtasi bilan faglar uzun dum oʼsimtasi bilan (chexoli qisqarmaydi) faglar uzun dum oʼsimtasi bilan (chexoli qisqaradi). oʼsimtasi kanal holida boʼladi. morfologiyasi virulent (lizisga uchratadi) -suyuq oziq muhitda - qattiq oziq muhitda («blyashka» deyiladi) moʼʼtadil (hamma hujayrani lizis qila olmaydi, xromosoma ichiga oʼrnashib olishi-profag deyiladi). bakteriya hujayrasi oʼlmaydi-simbioz holatni (lizogeniya) keltirib chiqaradi, profagi boʼlgan kulturani lizogenli kultura deyiladi. diagnostikada (identifikatsiya qilishda) infektsion kasalliklarda profilaktikasi va davolashda tashqi muhit obʼektlarini bakterial ifloslanishni bilish uchun genetikada

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 41 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bakteriofaglar" haqida

maruza №6 umumiy virusologiya. bakteriofaglar. -1892 yil rus olimi d.i.ivanovskiy birinchi boʼlib tamaki mozaikasi kasallini keltirib chiqaruvchi mikroorganizm – virus ekanligini aniqladi. virus- «zahar» degan maʼnoni paster nomlaydi. keyinchalik- «ultravirus», «filtrlanuvchi virus» deb ataldi. i-davr. –xx-asrning 30-40 yillarida viruslarni aniqlash uchun : - laboratoriya hayvonlari va tovuq embrionidan foydalanildi. viruslar bilan hujayra oʼrtasidagi oʼzaro taʼsiri oʼrganildi-1941 y.-amerikalik virusolog xerst- gemagglyutinatsiya reaktsiyasini-aniqladi. ii-davr - 1949 yilda –sunʼiy sharoitda toʼqima hujayrasini oʼstirish mumkinligi aniqlandi va identifikatsiya qilish usullari yo’lga qo’yilganligi uchun - endryus, ueller, robbins (nobel mukofotini olishdi). hujayra kulturasidan vaktsinalar...

Bu fayl PPT formatida 41 sahifadan iborat (4,7 MB). "bakteriofaglar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bakteriofaglar PPT 41 sahifa Bepul yuklash Telegram