tarmoqlarni qurish asoslari

PPTX 15 pages 267.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 267.8 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint 8-ma’ruza mavzu: tarmoqlarni qurish asoslari reja: kompyuter tarmoqlarining asosiy turlari. mahalliy hisoblash tarmoq topologyasi. “shina”,“yulduz” va “halqa” topologiyalari. axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi hisoblash texnikasi paydo bo’lgandan beri mavjuddir. axborotlarni bunday uzatish alohida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir necha kompyuter yordamida hal qilish imkoniyatlarini beradi. bundan tashqari har bir kompyuterni ma’lum bir vazifani bajarishga ixtisoslashtirish va kompyuterlarning resurslaridan birgalikda foydalanish, hamda ko’pgina boshqa muammolarni ham hal qilish mumkin bo’ladi. oxirgi vaqtda axborotlarni almashish usullari va vositalarini ko’p turlari taklif qilinmoqda: eng oddiyi fayllarni disklar yordamida kompyuterdan kompyuterga o’tkazishdan tortib, to butun dunyo kompyuterlarini birlashtira olish imkoniyatini beradigan internet tarmog’igacha. ko’pincha ― mahalliy tarmoqlar (lokalniye seti, lan, local area network) atamasini aynan, katta bo’lmagan, mahalliy o’lchamli, yaqin joylashgan kompyuterlar ulangan tarmoq, ya’ni, mahalliy tarmoq deb tushiniladi. lekin ba’zi mahalliy tarmoqlarning texnik ko’rsatgichlariga nazar solsak, bunday atama aniq emasligiga ishonch hosil qilish mumkin. misol …

2 / 15

tezlikda uzatish va yuqori tezlikda o’tkazish imkoniyati mavjud bo’lishi; uzatish davrida xatolikning darajasi kamligi (yuqori sifatli aloqa kanallar). axborotlarni uzatishda mumkin bo’lgan xatolik ehtimoli –darajada bo’lishi; axborot uzatishning unumli va tez amalga oshiruvchi mexanizmi bo’lishi; tarmoqqa ulangan kompyuterlar soni chegaralangan va aniq bo’lishi kerak. berilgan tarifdan kelib chiqadiki; global tarmoq mahalliy tarmoqdan quyidagilar bilan farq qiladi: cheklanmagan abonentga mo’ljallangan va sifatli bo’lmagan kanallardan ham foydalaniladi; axborot uzatish tezligi nisbatan kam, axborot almashish mexanizmi ham nisbatan tezlik bo’yicha kafolatlanmagandir. global tarmoqlarda eng muhimi aloqa sifati emas, balki aloqaning mavjudligidir. ko’pincha kompyuter tarmoqlarining yana bir turi - shaxar tarmog’i (man, metropolitan area network) mavjudligini qayd qilishadi, odatda ular global tarmoqlarga yaqin bo’lib, ba’zida mahalliy tarmoqlarning ba’zi xususiyatlarigaham ega bo’ladilar. masalan, yuqori sifatli aloqa kanallari va nisbatan yuqori tezlikdagi axborot almashinuvi bilan o’xshashdir. bu xususiyat shaxar tarmog’i ham mahalliy tarmoq (mxt afzalliklari bilan) bo’lishi mumkin ekanligini ko’rsatadi. server – tarmoq abonenti bo’lib, u …

3 / 15

a ishlatilayotgan dasturiy ilovalarni tushuniladi. bu holda tarmoqqa o’z resurslarini berayotgan ilova serverdir, faqat tarmoq resurslaridan foydalanayotgan ilova esa mijozdir. tarmoqni uch xil topologiyasi mavjuddir: shina (bus), hamma kompyuterlar bitta aloqa yo’liga parallel ulangan va axborot har bir kompyuterdan bir vaqtning o’zida qolgan kompyuterlarga uzatiladi (8.1 – rasm); yulduz (zvezda, star) bitta markaziy kompyuterga qolgan hamma tashqi kompyutrlar ulanadi, har bir kompyuter alohida o’z aloqa yo’llaridan foydalanadi (8.2 – rasm); halqa (kolso, zing), har bir kompyuter har doim axborotni faqat bitta zanjirda joylashgan keyingi kompyuterga uzatadi, axborotni esa zanjirda bitta oldinda joylashgan kompyuterdan oladi va bu zanjir yopiq ya’ni halqasimondir (8.3 – rasm). 8.1 – rasm. «shina» tarmoq topologiyasi. 8.2 – rasm. «yulduz» tarmoq topologiyasi 8.3 – rasm. «halqa» tarmoq topologiyasi. «shina» topologiyasi (ba’zi hollarda «umumiy shina» ham deb ataladi) o’z tashkiliy qismi bilan tarmoq kompyuter qurilmalarining bir turda bo’lishini va barcha abonentlar teng huquqligini taqazo qiladi. bunday ulanishda kompyuterlar …

4 / 15

. abonentlarning bu hol uchun teng huquqligi haqida so’z ham yuritib o’tirilmaydi. odatda aynan markaziy kompyuter eng ko’p quvvatga ega bo’ladi, sababi axborot almashish vazifasini boshqarish faqat shu kompyuter orqali amalga oshiriladi. «halqa» topologiyasi – bu har bir kompyuter aloqa yo’llari faqat ikkita boshqa kompyuter bilan ulanib, biridan faqat axborot oladi va ikkinchisiga faqat axborot uzatadi. har bir aloqa yo’llarida «yulduz» topologiyasi kabi faqat bitta axborot uzatuvchi va bitta axborot qabul qiluvchi ishlatiladi. bu holat tashqi terminatorlardan voz kechish imkonini beradi. «halqa» topologiyasining muhim xususiyati shundan iboratki, har bir kompyuter o’ziga kelgan signallarni tiklaydi, ya’ni repiter vazifasini ham bajaradi, shuning uchun butun halqa bo’ylab signalni so’nish muammosi bo’lmaydi. bu holatda aniq ajratilgan markaz yo’q, tarmoqdagi hamma kompyuterlar bir xil bo’lishi mumkin. ko’pincha halqada maxsus abonent ajratilib, u axborot almashinuvini boshqaradi yoki nazorat qiladi. malumki tarmoqda bunday boshqaruvchi abonent mavjudligi tarmoqning mustahkamlik darajasini pasaytiradi, chunki uning ishdan chiqishi butun tarmoqda amalga …

5 / 15

ancha to’g’ri tarifidir. axborot almashinuvini boshqarish topologiyasi – bu aloxida kompyuterlar o’rtasidagi axborot almashish huquqi, ketma-ketligi va prinsiplaridir. axborot topologiyasi – bu tarmoqdan uzatilayotgan axborotlar oqimining yo’nalishidir. image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoqlarni qurish asoslari"

prezentatsiya powerpoint 8-ma’ruza mavzu: tarmoqlarni qurish asoslari reja: kompyuter tarmoqlarining asosiy turlari. mahalliy hisoblash tarmoq topologyasi. “shina”,“yulduz” va “halqa” topologiyalari. axborotni bir kompyuterdan ikkinchi kompyuterga uzatish muammosi hisoblash texnikasi paydo bo’lgandan beri mavjuddir. axborotlarni bunday uzatish alohida foydalanilayotgan kompyuterlarni birgalikda ishlashini tashkil qilish, bitta masalani bir necha kompyuter yordamida hal qilish imkoniyatlarini beradi. bundan tashqari har bir kompyuterni ma’lum bir vazifani bajarishga ixtisoslashtirish va kompyuterlarning resurslaridan birgalikda foydalanish, hamda ko’pgina boshqa muammolarni ham hal qilish mumkin bo’ladi. oxirgi vaqtda axborotlarni almashish usullari va vositalarini ko’p turlari taklif qilin...

This file contains 15 pages in PPTX format (267.8 KB). To download "tarmoqlarni qurish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoqlarni qurish asoslari PPTX 15 pages Free download Telegram