adabiy tilning og'zaki shakli

PPTX 10 pages 659.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 659.7 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint mavzu: talaffuz me’yorlari adabiy tilning og’zaki shakli adabiy tilning og’zaki shakli me’yori talaffuz va nutqiy ohangda namoyon bo’ladi. orfografiya adabiy tilning yozma shakliga xos rivojlangan, o’z yozuviga ega bo’lgan adabiytilda so’zni bir hilda yagona tarzda yo’lga qo’yish uchun imlo to’g’ri sida qonun qabul qilinadi. adabiy tilning og’zaki shakli me’yori talaffuz va nutqiy ohangda namoyon bo’ladi. uni tilshunoslikning orfoepiya bo’limi o’rganadi. orfoepiya orfoepiya – grekcha orphos-to’g’ri, epos – nutq degan ma’noni anglatadi. to’g’ri talaffuz, avvalo, shaxsning madaniy yetukligidan dalolat beradi. og’zaki nutqda har xil talaffuz qilinadigan tovush, qo’shimcha va adabiy til uchun qabul qilingan bittasi to’g’ri talaffuz me’yori hisoblanadi. masalan: o’zbek shevasida bir so’z turlicha talaffuz qilinadi: yo’q-jo’q, ko’z-go’z, ota-ata, aka-oka, anor-onar kabi. hozirgi davom fe’li qo’shimchasi shevada –yap(ti), -op(ti), -utti, -vot(ti) shaklida qo’llanadi: boryapti, boropti, borutti, borvotti kabi. adabiy tilda shulardan yo’q, ko’z, ota, aka, anor, boryapti variantlari adabiy talaffuz me’yori (orfoepik norma) sifatida saralangan. orfoepiyaning yuzaga kelishida …

2 / 10

talaffuzi hamda boshqa tillardan o’zlashtirilgan so’z talaffuzi tarzida o’rganish mumkin orfoepiya (orto... yun. epos — nutq, talaffuz) — 1)tilshunoslikning adabiy talaffuz meʼyorlarini oʻrganuvchi boʻlimi; 2) muayyan milliy tilning talaffuz meʼyorlariga mos holda bir xil talaffuzni taʼmin-lovchi qoidalar tizimi va ularga rioya qilish. unli tovushlar orfoepiyasi undosh tovushlar orfoepiyasi so‘z qismlari talaffuzi boshqa tillardan o'zlashtirilgan ayrim so'zlar orfoepiyasi orfoepiya qisqa talaffuz — urg'usiz bo‘g‘indagi unlining qisqa va kuchsiz (bilinar- bilinmas) talaffuz etilishi. cho‘ziq talaffuz — urg'uli bo‘g‘indagi unlining urg‘usiz bo‘g‘indagi unlidan cho'ziqroq bo‘lishi. bu xususiyat ruscha leksik o‘zlashmalarda, ayniqsa, sezilarli bo‘ladi. ingichka talaffuz — unli tovushlarning sayoz til orqa «k», «g», «ng», til o'rta «y» va bo‘g‘iz undoshi «h» bilan yondosh bo'lganda old qator fonema tarzida ingichka talaffuz etilishi. yo‘g‘on talaffuz — unli tovushlarning chuqur til orqa «q», «g‘», «x» undoshlari ta’sirida orqa qator fonema tarzida yo'g'onlashuvi. jarangsizlanish — ayrim jarangli undoshlarning so'z oxirida yoki assimilativ holatlarda jarangsiz undosh tarzida talaffuz …

3 / 10

lariga → sintagmalarga, sintagmalarga → iboralarga, iboralarga aylantira oladi. superfazali iboralar, to'liq iborali iboralar → butun nutq kontekstida. ritm ohang- nutqni jumlalarga ajratish vositasi. bu, ayniqsa, bizning davrimizda radio va televidenie rivojlanishi tufayli juda katta ahamiyatga ega bo'lgan o'qish jarayonida juda muhimdir. yozuv va intonatsiya bilan tinish belgilarining o'zaro bog'liqligi muhimdir. ohang image2.png image3.png image4.png image5.png

4 / 10

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiy tilning og'zaki shakli"

презентация powerpoint mavzu: talaffuz me’yorlari adabiy tilning og’zaki shakli adabiy tilning og’zaki shakli me’yori talaffuz va nutqiy ohangda namoyon bo’ladi. orfografiya adabiy tilning yozma shakliga xos rivojlangan, o’z yozuviga ega bo’lgan adabiytilda so’zni bir hilda yagona tarzda yo’lga qo’yish uchun imlo to’g’ri sida qonun qabul qilinadi. adabiy tilning og’zaki shakli me’yori talaffuz va nutqiy ohangda namoyon bo’ladi. uni tilshunoslikning orfoepiya bo’limi o’rganadi. orfoepiya orfoepiya – grekcha orphos-to’g’ri, epos – nutq degan ma’noni anglatadi. to’g’ri talaffuz, avvalo, shaxsning madaniy yetukligidan dalolat beradi. og’zaki nutqda har xil talaffuz qilinadigan tovush, qo’shimcha va adabiy til uchun qabul qilingan bittasi to’g’ri talaffuz me’yori hisoblanadi. masalan: o’zbek sh...

This file contains 10 pages in PPTX format (659.7 KB). To download "adabiy tilning og'zaki shakli", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiy tilning og'zaki shakli PPTX 10 pages Free download Telegram