o'zbekistonning mustaqilligi va ijtimoiy-siyosiy jarayonlar

DOC 15 pages 70.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.0 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu. mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qatag’on siyosati. “paxta ishi” “o’zbek ishi” nomli kampaniyalar. 2. aholi turmush tarzining og’irlashuvi. orol fojiasi. 3. farg’ona voqealari. 1989-yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o’sib borishi. 4. islom karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991-yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. kirish xx asrning ikkinchi yarmi va ayniqsa 80-yillarga kelib, o‘zbekiston ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy hamda ma’naviy hayotida chuqur inqirozli jarayonlar yuzaga keldi. sovet tuzumining mustamlakachilik siyosati respublika iqtisodiyotini bir tomonlama rivojlantirishga olib kelgan bo‘lsa, milliy qadriyatlarni kamsitish, ma’naviy hayotga mafkuraviy tazyiq o‘tkazish xalqning noroziligini kuchaytirgan edi. “paxta ishi”, “o‘zbek ishi” kabi kampaniyalar natijasida minglab begunoh insonlar qatag‘on qilindi, milliy ziyolilar ta’qib ostiga olindi. shu davrda orol fojiasi, ekologik muammolar, aholi turmush darajasining keskin pasayishi respublika ijtimoiy …

2 / 15

llik arafasida o‘zbekistonda kechgan ijtimoiy-siyosiy jarayonlarni tahlil qilish, ularning mohiyati va saboqlarini o‘rganish bugungi avlod uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi. 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qatag’on siyosati. “paxta ishi” “o’zbek ishi” nomli kampaniyalar. agar 30-yillardagi qatag’onlarda asosan partiya, davlat, xo’jalik va harbiy kadrlar mavh etilgan bo’lsa, 40-50-yillar boshidagi qatog’onlar zarbasining ikkinchi kuchli to’lqini madaniyat va fan arboblariga taalluqli bo’ldi. bu davrda respublika matbuotida ketma-ket ijodiy xodimlar ayblanib, ularni “millatchi”larga chiqarib, oavlarida tanqid qiluvchi maqolalar bosildi. bu maqolalarda sotsialistik realizm prinsipiga “qiroatxonlik” bilan suyanib turob to’la, sobir abdulla, kamtar otaboyev, mirtemir, habibiy, a.bobojonovlarga turlicha ayblar qo’yildi. keyinroq oybek, x.zarifov, x.yoqubov, h.sulaymonov, i.sultonov singari adiblar va adabiyotshunoslik, adabiy tanqid, filologiya sohasidagi taniqli olimlarning asarlari tanqid qilindi va ular “jiddiy mafkuraviy xatolar va bo’zg’unchilik”da ayblandi. bundan tashqari, milliy ziyolilarning atoqli vakillariga qarshi qatag’on boshlandi. ayniqsa, 1951-52-yillarda “sovetlarga qarshi millatchilik faoliyati” …

3 / 15

angi xurujini boshladilar. totalitar tuzumni saqlab qolish uchun aholini qo’rquvda to’tish, dam-badam tahqirlar va qatag’on qilish odat tusiga aylanib qolgan edi. bu safar ham partiya zo’ravonligi natijasida, 1982-yili bir guruhi adabiyotchi olimlar jadidchilik mafkurasini rasm bo’lib qolgan qoliplardan tashqarida ko’rib chiqishga intilgani uchun ayblandilar, fitrat va cho’lponni oqlash borasidagi sa’y-harakatlar qattiq tanqid ostiga olindi. 1983-1989-yillarda “paxta ishi” bahonasida yana qatag’onlarning yangi bosqichi bo’lib o’tdi. endilikda ishlab chiqarish va siyosat bilan band bo’lgan kadrlar, respublikaning milliy manfaatlarini bug’ib kelayotgan mavjud ijtimoiy-iqtisodiy tizimning yaramas va istiqbolsizligini tushungan milliy ziyolilar ham ta’qib ostiga olindi. bu ish matbuotda, ayniqsa, markazda millatning izzat-nafsiga teguvchi “o’zbek ishi” deb ataldi. markazdan maxfiy topshirik bilan yuborilgan tergovchilar guruhi minglab kishilarni va umuman respublikani badnom qildi. albatta “paxta ishi” jarayonida chindan ham mavjud bo’lgan kamchiliklar va hatto jinoyatlar ochildi, biroq bu butun o’zbek xalqini oldindan badnom qilishlikka yo’l qo’yib bo’lmasdi. o’sha davrda ochilgan illatlar butun ittifoqga xos qusur edi. …

4 / 15

digan qator yirik gaz konlari o’zlashtirildi, nodir metallurgiya sanoati yaratildi, oltin qazib olish sanoati barpo etildi, ko’p tarmoqli mashinasozlik markazlari barpo etildi. paxtachilikni rivojlantirish maqsadida “tashselmash”, “o’zbekselmash”, “krasniy dvigatel’”, “pod’yomnik” kabi zavodlarda tirkama uskunalar va traktorlar uchun ehtiyot qismlar ham ishlab chiqarila boshlandi. 1985-yilga kelib respublikada ishlab chiqarish, ilmiy ishlab chiqarish birlashmalari, kombinat va korxonalar soni 1500 tadan oshib ketdi. to’la asos bilan shuni ta’kidlash joizki, erishilgan bu yutuqlar bir tomonlama edi, xolos. asbob-uskunalar o’n yillar davomida yangilanmas, yangi texnologiyalar to’g’risida esa so’z ham bo’lishi mumkin emas edi. respublika iqtisodiyotining asosi bo’lgan paxta tolasining 92% dan ortig’i, paxtachilik majmui ishlab chiqarish vositalarining 40% ga yaqini, qorako’lning deyarli hammasi, pillaning 2/3 qismi, oltin, mis, rux kabi rangli metallarning hammasi va boshqalar o’zbekistondan deyarli “suv tekinga” xom ashyo holida olib ketilishi, ayni vaqtda tayyor ishlab chiqarish, aholi iste’moli uchun zarur bo’lgan mahsulotlar, jumladan, tayyor sanoat mollari va hatto o’zi uchun yetarli darajada …

5 / 15

qishloq xo’jaligi mahsulotlariga dastlabki ishlov beruvchi tarmoqlar hissasi butun yengil sanoatda 2/3 qismga borib qolganini ko’ramiz. shu bois o’zbekiston mustaqillik arafasida sanoat yalpi mahsulot ishlab chiqarish hajmi bo’yicha sobiq ittifoqda 10 o’rinni egallar edi. urushdan keyingi yillarda qishloq xo’jaligida ham ijobiy va salbiy jihatlarni kuzatish mumkin. qishloq xo’jaligining asosiy yo’nalishi paxtachilik bo’lib qoldi. shu bois, paxta yakka hokimligiga e’tibor yanada kuchaytirildi. paxta xom ashyosi yetishtirish 1946-1985- yillarda 5,5 baravar ko’paydi, paxta ekiladigan maydonlar esa 1 mln ga dan ortdi. paxtaning yalpi hosili 1960-yilda 2,8 mln tonnani, 1980-yilda 6,2 mln tonnani tashkil qildi. lekin o’zbekistonning milliy faxri va asosiy boyligi bo’lib kelgan paxtachilik bora-bora uning og’ir oqibatlariga olib kelgan “sho’ri”ga aylandi. markazning paxta yetishtirishni butun choralar bilan ko’paytirishdan iborat siyosatning amalga oshirishini ta’minlash natijasida respublikaning sug’oriladigan asosiy ekin maydonlari paxtaga bo’shatib berildi va ayrim rayonlarda uning umumiy ekin maydoni 80% ortib ketdi. oziq-ovqat mahsulotlari yetishtirishga ixtisoslashgan dehqonchilikning ko’pgina tarmoqlari siqib chiqarildi, …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonning mustaqilligi va ijtimoiy-siyosiy jarayonlar"

mavzu. mustaqillikka erishish arafasida o’zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar reja: 1. xx asr 80-yillari o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotidagi inqirozli holat. markazning o’zbekistonda amalga oshirgan qatag’on siyosati. “paxta ishi” “o’zbek ishi” nomli kampaniyalar. 2. aholi turmush tarzining og’irlashuvi. orol fojiasi. 3. farg’ona voqealari. 1989-yil o’rtalarida respublika ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o’zgarishlar. milliy manfaatlar ustuvorligining o’sib borishi. 4. islom karimov – o’zbekistonning birinchi prezidenti. mustaqillik deklaratsiyasi va uning tarixiy ahamiyati. 1991-yil avgust voqealari. gkchp. sovet davlatining tanazzulga yuz tutishi. kirish xx asrning ikkinchi yarmi va ayniqsa 80-yillarga kelib, o‘zbekiston ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy ...

This file contains 15 pages in DOC format (70.0 KB). To download "o'zbekistonning mustaqilligi va ijtimoiy-siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonning mustaqilligi va… DOC 15 pages Free download Telegram