nutq texnikasi va madaniyati

PPTX 25 стр. 910,8 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 910,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

prezentatsiya powerpoint reja: nutq haqida tushuncha. nutqning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni. nutq texnikasi: nafas olish, tovush, diktsiya, ritmika. o’qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo’llari. mavzu: nutq texnikasi va madaniyati blits-so’rov savollari nutq nima? nutqning qanday shakllarini bilasiz? nutq madaniyati deganda nima tushuniladi? mimika nima? pantomimika deganda nima tushuniladi? nafas olish qoidalariga rioya qilish o’qituvchiga nima uchun zarur? nutq – tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo‘lib ikki xil ko’rinishda namoyon bo‘ladi: 1) ichki nutq; 2) tashqi nutq. o‘qituvchi ongida hosil bo‘ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kishining og‘iz ochmasdan fikrlashi, mulohaza yuritishi, o‘ylashi ichki nutqdir. demak, nutq aniq va ravon bo‘lishi, grammatik jihatdan to‘g‘ri tuzilgan bo‘lishi, adabiy talaffuz qoidalariga bo‘ysunishi, boshlanishidan oxirigacha izchil bayon qilinishi lozim. ana shunday nutq asosida o‘rganilayotgan bilim o‘quvchi xotirasida uzoq vaqt saqlanib qoladi. shunday nutq madaniy nutq talablariga javob beradi. buning uchun o‘qituvchilardan tinimsiz izlanish va o‘z ustida ishlash, filologik bilim va …

2 / 25

ning kasbiy sifati: tembr, intonatsiya, diktsiya, temporitm (bir minuda 120 ta so’z). 4. nutqiy faoliyat turlari: o’qish, yozish, gapirish. 5. nutq uslublari: ilmiy, rasmiy, so’zlashuv, badiiy, ommabop. 6. nutqqa qo’yiladigan talablar: talaffuzning aniqligi, ifodaviylik, emotsionallik, diktsiyaning tushunarligi, tovushlarning aniq talaffuz qilinishi, obrazlilik, nutq madaniyati, so’zdan foydalanish qoidalariga rioya qilish, temporitmga amal qilish. 7. nutqni egallashda yo’l qo’yiladigan kamchiliklar: monotonlik, temporitmning oshib ketishi, noto’g’ri diktsiya, so’zlarni noo’rin qo’llash, til qoidalarini buzish. nutq texnikasi: nafas olish, tovush, diktsiya, ritmika pedagogik texnikaning tarkibiy qismlaridan biri o‘qituvchining nutq malakalarini, ya’ni savodli gapirish, o‘z nutqini chiroyli va tushunarli, ta’sirchan qilib bayon etish, o‘z fikr va his-tuyg`ularini so‘zda aniq ifodalash malakalarini egallashdan iborat. o‘qituvchining nutq madaniyatiga ega bo‘lishi, to‘g`ri nafas olishni ishlab chiqishi eng katta – eng asosiy qiymatdir. og`zaki nutq mahoratini yuksaltirish, nafaqat hikoya va tushuntirish, balki urg`u berilgan so‘z ham pedagogik ta’sir usullaridan yaxshiroq foydalanishga imkon yaratadi. diapazon – tovush hajmi bo‘lib, uning chegarasi …

3 / 25

da pastlatish, ohista gapirish o‘qituvchi mahoratiga bog`liq. nafas olish organizmga hayot bag`ishlovchi fiziologik funktsiyani bajaradi. shu bilan birga u nutq energiya bazasi bo‘lib ham hisoblanadi. nutq so‘zlayotganda nafas olish – fonatsion nafas olish deyiladi (rengo-tovush). kundalik hayotdagi nutq asosan dialog shaklida bo‘ladi. shuning uchun ham nafas olish ortiqcha qiyinchilik tug`dirmaydi. dars davomida o‘qituvchi juda ko‘p gapiradi, yangi mavzuni tushuntiradi, ma’ruza o‘qiydi. nutq so‘zlashda qaysi mushaklarning ishtirok etishiga qarab nafas olish 4 turga bo‘linadi. yuqori nafas – yelkalarning ko‘tarilib tushishi va ko‘krak qafasining yuqori qismi ishtirokida hosil qilinadi. bu bo‘sh yuzaki nafas bo‘lib, unda o‘pkaning faqat yuqori qismi ishtirok etadi. ko‘krak nafas - qovurg`alar o‘rtasidagi mushaklar yordamida hosil bo‘ladi. bunda ko‘proq nafasning ko‘ndalang hajmi o‘zgaradi. diafragma ishtirokidagi nafas - ko‘krak nafasning bo‘ylama hajmini oshishi hisobiga vujudga keladi. diafragma - qovurg`ali nafas, diafragmaning qisqarishi qovurg`alar oralig`idagi nafas mushaklari ishtirokida vujudga keladi. tabassum turli hissiyotlarni anglatganligi uchun ularning ba’zi turlarini hisobga olish maqsadga …

4 / 25

rni samarali va mazmunli o‘tishida puxta zamin tayyorlab beradi. pantomimika - bu gavda, qo‘l va oyoqlarning harakatidir. u asosiy firkni ajratib ko‘rsatishga imkon beradi. o‘qituvchi o‘z gavdasi, qo‘li, oyoq harakatlarining holati orqali har qanday pedagogik ma’lumotlarning obrazini “chiza” olsa, o‘quvchilar bundan zavqlanadilar, ular ichki his-tuyg‘ulari, tashqi hissiyotlari bilan qo‘shilib butun ongini o‘quv materiallari mazmunini o‘zlashtirishga qaratadilar. mimika - yuz muskullari orqali o‘z sezgisi, fikri, kayfiyatini ifodalashdir. o‘qituvchining yuz ifodasi va qarashi ba’zan o‘quvchilarga so‘zdan ham qattiqroq ta’sir ko‘rsatadi. mimika axborotning xususiy ahamiyatini oshiradi, uni puxtaroq o‘zlashtirilishini ta’minlaydi. o‘quvchilar o‘qituvchi kayfiyati va munosabatini uning yuzidan uqib oladilar. odamning ichki kechinmalari haqida eng to’g’ri ma’lumotni ko’zlar namoyon qiladi: ko’zning odatiy ifodasidagi o’zgarish; ko’zlarning beixtiyor harakatlari – hayajon, oriyat, yolg’on, qo’rquv, asabiylashuv; yonib turgan nigoh – qizishish; qotib qolgan nigoh – o’yga cho’kkanlik yoki holsizlik; qorachig’larning kattarishi qiziqish va qabul qilinayotgan axborotdan, atrofdagilardan, taomdan va boshqa shunga o’xshash omillardan qoniqish his etayotganligi yoki …

5 / 25

‘z-o‘zini tarbiyalay oladigan bo‘lishi zarur. ovoz – tomoqdan (o‘pkadan) kelayotgan havoning ovoz paylari orqali o‘tishida hosil bo‘ladi va og`iz bo‘shlig`i yordamida kuchayadi. ovoz maxsus mashq qilinib turilmasa, ba’zan yo‘qolib ketadi. ovoz apparati uch qismdan iborat: 1. generator – ovoz generatsiyasi ovoz paylarida hosil bo‘ladi, bunda og`iz bo‘shlig`ining roli kam. ovoz paylari shovqin va tonlarni farqlaydi. 2. rezonator tizimi – bunda tomoq, halqum, burun bo‘shlig`i, og`iz bo‘shlig`i qatnashadi va ular ovozning kuchini (statikasini) va dinamikasini ta’minlaydi. 3. energetika tizimi - o‘pkadan kelayotgan kuchli nafasning miqdori va tezligini ta’minlaydi. o’qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo’llari ongli ravishda ovozni mashq qildirish uzoq, muntazam va individual davom etadi. ko‘p olimlar olib borgan tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, past ovoz o‘quvchilar tomonidan yaxshi idrok etiladi. past ovoz ularga yuqori ovozga nisbatan yoqadi. yuqori ovoz o‘quvchilarni ham, o‘qituvchining o‘zini ham tez charchatib qo‘yadi. o‘qituvchi kasb kasalliklarining 40,2 foizini ovoz kasalliklari tashkil etadi. ovoz kasalligining sabablari: a) yuqori ovozda gapirish; …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq texnikasi va madaniyati"

prezentatsiya powerpoint reja: nutq haqida tushuncha. nutqning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni. nutq texnikasi: nafas olish, tovush, diktsiya, ritmika. o’qituvchining nutq malakasini shakllantirish yo’llari. mavzu: nutq texnikasi va madaniyati blits-so’rov savollari nutq nima? nutqning qanday shakllarini bilasiz? nutq madaniyati deganda nima tushuniladi? mimika nima? pantomimika deganda nima tushuniladi? nafas olish qoidalariga rioya qilish o’qituvchiga nima uchun zarur? nutq – tildagi mavjud ifoda vositalaridan foydalangan holda reallikka aylangan fikr bo‘lib ikki xil ko’rinishda namoyon bo‘ladi: 1) ichki nutq; 2) tashqi nutq. o‘qituvchi ongida hosil bo‘ladigan, hali amalga oshmagan til elementlaridan tashkil topgan, kishining og‘iz ochmasdan fikrlashi, mulohaza yuritishi, o‘ylashi ich...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (910,8 КБ). Чтобы скачать "nutq texnikasi va madaniyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq texnikasi va madaniyati PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram