o‘zbek tilining davlat tili sifatida nufuzi va ma'naviy nutki

PPTX 28 sahifa 3,0 MB Bepul yuklash

28 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,0 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 28

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 28

slayd 1 oʻzbek tili – milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli “dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma’naviy boylik, buyuk qadriyatdir. kimda-kim o‘zbek tilining bor latofatini, jozibasi va ta’sir kuchini, cheksiz imkoniyatlarini his qilmoqchi bo‘lsa, munis onalarimizning allalarini, ming yillik dostonlarimizni, o‘lmas maqomlarimizni eshitsin, baxshi va hofizlarimizning sehrli qo‘shiqlariga quloq tutsin” shavkat mirziyoyev davlatimiz rahbari 2019-yil 21-oktyabr kuni “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” farmon qabul qildi. unga binoan 21 -oktyabr sanasi o‘zbekistonda «o‘zbek tili bayrami kuni» deb belgilandi. til, millat, davlat... bu uch tushunchani bir-biridan ayro tasavvur qilib boʻlmaydi. har inson oʻz ona tilida soʻzlaydi, ona tilida tafakkur qiladi, ona tilida his qiladi, ona tilida tush koʻradi... til – milliy gʻurur, milliy iftixordir. til muloqot vositasigina boʻlib qolmay, u insonning ichki olamini ifodalaydi, dunyoni teran idrok qilishiga koʻmaklashadi, dunyoqarashi va kamolotini …

2 / 28

ylar o‘zlarining bilimdonliklari bilan butun dunyoni larzaga solgan. shunisi isbot talab etmaydigan haqiqatki, va ayni paytda hayratlanarliki, bizning yevropada ibtidoiy hayot hukm surgan bir paytda ularda milliy adabiyot ravnaq topgan. turk atamasi turk atamasining urug‘, elat, ko‘chmanchilar mamlakati, bahodir, kuchli, qudratli, alohida jangchilar, qurolsizlar, dubulg‘a, sodda kabi ma’nolari qayd etiladi. sart atamasi sart atamasi sanskrit tilidan olingan sarlavha (karvonboshi, savdogar, shaharlik) so‘zining o‘zagidir. sart atamasi birinchi bo‘lib yusuf xos hojibning “qutadg‘u bilig” asarida uchraydi. mahmud koshg‘ariyning “devonu lug‘otit turk” asarida sart so‘zi “savdogar” ma’nosida qo‘llangan: sartning azuqi arïğ bölsa yöl uzra yer (savdogarning moli pok bo‘lsa yo‘l uzra yeydi) navoiy va bobur asarlarida sart atamasi fors-tojiklarga nisbatan qo‘llangan. o‘zbek atamasi m.ermatov “o‘zbek” so‘zining paydo bo‘lishini turkiy qabilalardan bo‘lmish uz(o‘z)lar bilan bog‘laydi. asqad muxtor esa quyidagicha fikr bildiradi. menimcha, bu so‘zning (demak, xalq nomining ham) tarixi juda uzoq. 721 yilda turkiy qabilalarning qurultoyi bo‘lgan. shunda bilga hoqon o‘z nutqini bunday so‘zlar …

3 / 28

arixini davrlashtirish g‘.abdurahmonov tasnifi: eng qadimgi turkiy til ( vi asrgacha bo‘lgan davr). qadimgi turkiy til ( vi-xi asrlar). eski turkiy til ( xi-xiii asrlar). eski o‘zbek adabiy tili (xiv-xix asrlar). yangi o‘zbek adabiy tili ( xix-xx asrlar). hozirgi zamon o‘zbek adabiy tili. “to‘nyuquq” bitiktoshi qadimgi turkiy yozuvlar uyg‘ur yozuvi hozir “uyg‘ur yozuvi” nomi bilan atalayotgan qadimgi turkiy alifbo o‘tmish manbalarida bir qancha nom bilan yuritilgan. mahmud koshg‘ariy “devonu lug‘otit turk” asarida uni “turkcha yozuv” deb tilga oladi. alisher navoiy maktublarining birida uni “turkcha xat” deb atagan. manbalarda mazkur yozuv “uyg‘ur xati”, “mo‘g‘ul xati” deb ham yuritilgan. sug‘d yozuvi u miloddan avvalgi iii asrlarda oromiy xati negizida shakllangan bo‘lib, milodning xi asriga qadar sug‘dlarning milliy yozuvi sifatida amal qilgan. uzoq tarixiy birodarlik, qo‘shnichilik va birga yashash ta’sirida ushbu yozuv turkiy xalqlar uchun ham xizmat qila boshlagan. turkiy xalqlar orasida keng qo‘llangan uyg‘ur yozuvi ham ana shu xat negizida shakllandi. o‘rxun-enasoy …

4 / 28

lozim, bilurgʻa soʻz durin sarrof lozim. qosir aqling birla sun’i kibriyodin urma dam, bilmagʻon odamga bu nozik suxan lozim emas. furqat asarlarida “soʻz” kalimasi oʻrnida ba’zan uning suxan, kalom, nukta singari sinonimlari ham faol ishlatiladi. jumladan, ushbu baytdagi “suxan” soʻzi “nozik” sifati bilan birga qoʻllangan. “sun’” – lugʻatda yaratish, san’at demakdir. kibriyo – alloh taoloning sifati boʻlib, ulugʻ, buyuk ma’nolarini anglatadi. shunga koʻra, ushbu baytda furqat qusurli aql bilan buyuk tangri taoloning yaratuvchilik qudrati haqida soʻzlashdan tiyilish zarurligini, benihoya nazokat (ehtiyotkorlik) bilan munosabatda boʻlishni taqozo etadigan bu nozik suxan bilmagan odamga lozim emasligini alohida ta’kidlaydi. e’tiboringiz uchun rahmat! image2.png image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.png image15.jpeg image16.jpeg image17.png image18.jpeg image19.jpeg image20.png image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 28

o‘zbek tilining davlat tili sifatida nufuzi va ma'naviy nutki - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbek tilining davlat tili sifatida nufuzi va ma'naviy nutki" haqida

slayd 1 oʻzbek tili – milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli “dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri bo‘lgan o‘zbek tili xalqimiz uchun milliy o‘zligimiz va mustaqil davlatchilik timsoli, bebaho ma’naviy boylik, buyuk qadriyatdir. kimda-kim o‘zbek tilining bor latofatini, jozibasi va ta’sir kuchini, cheksiz imkoniyatlarini his qilmoqchi bo‘lsa, munis onalarimizning allalarini, ming yillik dostonlarimizni, o‘lmas maqomlarimizni eshitsin, baxshi va hofizlarimizning sehrli qo‘shiqlariga quloq tutsin” shavkat mirziyoyev davlatimiz rahbari 2019-yil 21-oktyabr kuni “o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” farmon qabul qildi. unga binoan 21 -oktyabr sanasi o‘zbekistonda «o‘zbek tili bayrami kuni» deb belgilandi. til, mil...

Bu fayl PPTX formatida 28 sahifadan iborat (3,0 MB). "o‘zbek tilining davlat tili sifatida nufuzi va ma'naviy nutki"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbek tilining davlat tili sif… PPTX 28 sahifa Bepul yuklash Telegram