o‘zbektilining taraqqiyot bosqichlari

PPTX 14 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
powerpoint taqdimoti o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari. davlat tilining nufuzini orttirish bo’yicha hukumat qarorlari. 1. o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari. 2. davlat tilining nufuzini orttirish bo’yicha hukumat qarorlari. turkiy tillar qadimda mogil va tunguz –manjur tillari bilan birgalikda bitta oilani tashkil etgan va bu til oltoy tili deb atalgan. keyinchalik oltoy tili tarmoqlanib ketgan. afsuski,bu davrdan xabar beruvchi yozma yodgorliklar bizgacha yetib kelmagan , lekin qadimiy turkiy til davriga oid bir qancha yozma manbalarga egamiz. “orxun enasoy” uygur sugd yozuvlari shular jumlasidandir. mazkur yozuvlar hozirgi turkiy tillarning barchasi uchun umumiy sanaladi. qoraxoniylar tomonidan ikki rivojlangan madaniy markazning sharqda uygur madaniyatining va garbda markaziy osiyoda turk-eron madaniyatining birlashtirilishi uning yozma madaniyatida ham ozifodasini topdi.qoraxoniylar davrining eng asosiy adabiy va lingvistik yodgorliklardan biri mahmud koshgariyning “devoni lugotut -turk” nomli qomusiy asaridir . bu asar turkiy tillarning fonetikasi , leksikasi , grammatikasi , dialekta xususiyatlari haqida tola malumot beruvchi qimmatli manba . mahmud koshgariy tilshunoslik …
2 / 14
jarayoni boshlangan edi.xvii asrda yashab, ijod etgan abulg‘oziy bahodirxon: ”turklarga turkona aytmoq kerak, to alarming barchasi fahm qilg‘aylar bizning aytgan so‘zimizni” deb yozgan edi. navoiy yaratgan yozma uslub xixasrgacha davom etdi.xvii asrdan boshlab yozuvchi va shoirlar mumtoz eski o‘zbek o‘zbek tilining ommabop tomonlarini o‘ziga singdirgan va so‘zlashuv tiliga xos bo‘lgan xususiyatlarni aks ettirgan tilda-yangi o‘zbek adabiy tilida ijod qila boshladilar. xviii-xix asr yozuvchi va shoirlar –boborahim mashrab, muhammad hoksor, munis, gulxaniy, maxmur, nodira, uvaysiy, ogahiy yangi o‘zbek tilida ijod qilib, uni mukammallashtirdilar.buxoro xonligi va qo‘ng‘irotlar urug‘i hukmron xorazm xonligi, keyinroq ming uru’gi bosh bo‘lgan qo‘qon xonligi barpo bo‘ladi. bu xonliklarda asosiy adabiy til yangi o‘zbek tili bo‘lib bu hududda yashagan turli urug‘ga mansub yozuvchi, shoir, tarixchilar shu tilda ijod etdilar. ammo buxoro va samarqandda asosan eronzabon va eronzabonlashgan turkiy urug‘lar bo‘lgani uchun tojik tilida yuritilar edi.mustamlakachilik davrida cheklangan bo‘lsa-da, sanoat va savdoning o‘sishi, maorif va madaniyatda bo‘lgan o‘zgarishlar mahalliy ziyolilarning …
3 / 14
riyat” va boshqalar chor amaldorlarining qattiq nazorati ostida bo’lib, dam ochilib, dam yopilib turdi. mustamlaka davrida milliy tillarga davlat tili maqomi berish haqida gap bo‘lishi mumkin emas edi. agar rus tiliga davlat tili maqomi berilsa, milliy tillar asta-sekin yo‘qolishiga yuz tutar edi. hozirgi kunga kelib o‘zbekiston mustaqil bo‘lgach, uning tili ham davlat tili maqomini olishi qonuniy bo‘lgani ma’lum bo‘ldi. har bir xalq mustaqilligining asosiy belgilaridan biri o‘z ona tili bilan,unga bo‘lgan hurmat va e’tibor bilan belgilanadi,1989-yillarning oxirlarida o‘zbek xalqining mustaqillikka intilishi, avvalo, o‘z ona tiliga izzat-hurmat talab qilish bilan boshlandi. 1988-yil boshlarida davlat tili masalasi matbuotda keskin ko‘tarildi. 1989-yil boshlarida o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berish to‘g‘risidagi qonun loyihasi e’lon qilindi. ko‘pchilik o‘zbek tiliga davlat tili maqomini berishni yoqlab chiqsa ham, ammo ba’zilar o‘zbek tilini faqat rasmiy til deb hisoblash zarurligi, ba’zilar o‘zbek tili bilan barobar rus tiliga ham davlat tili maqomi berilishi masalasiniqo‘ydilar. ba’zilar esa o‘zbek tili necha yuz …
4 / 14
n oshirish, unib-oʻsib kelayotgan yoshlarimizni vatanparvarlik, milliy anʼana va qadriyatlarga sadoqat, ulugʻ ajdodlarimizning boy merosiga vorislik ruhida tarbiyalash, mamlakatimizda davlat tilini toʻlaqonli joriy etishni taʼminlash maqsadida: 1. oʻzbekiston respublikasi oliy majlisi palatalari, madaniyat vazirligi, oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi, respublika maʼnaviyat va maʼrifat markazi, oʻzbekiston yoshlar ittifoqi, oʻzbekiston xotin-qizlar qoʻmitasi, “taraqqiyot strategiyasi” markazi va keng jamoatchilikning oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilgan kun — 21-oktyabr sanasini “oʻzbek tili bayrami kuni” deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin. 2. oʻzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasi tuzilmasida xodimlarining umumiy cheklangan soni 9 ta shtat birligidan iborat davlat tilini rivojlantirish departamenti tashkil etilsin va uning tuzilmasi ilovaga muvofiq tasdiqlansin. 3. quyidagilar davlat tilini rivojlantirish departamentining asosiy vazifalari etib belgilansin: davlat tilini rivojlantirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan monitoringni amalga oshirish, ushbu sohada jamoatchilik nazoratining samarali shakllarini joriy etish; davlat organlari va tashkilotlari, jumladan, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlarining davlat tilini rivojlantirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun …
5 / 14
o‘zbektilining taraqqiyot bosqichlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbektilining taraqqiyot bosqichlari"

powerpoint taqdimoti o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari. davlat tilining nufuzini orttirish bo’yicha hukumat qarorlari. 1. o’zbek tilining taraqqiyot bosqichlari. 2. davlat tilining nufuzini orttirish bo’yicha hukumat qarorlari. turkiy tillar qadimda mogil va tunguz –manjur tillari bilan birgalikda bitta oilani tashkil etgan va bu til oltoy tili deb atalgan. keyinchalik oltoy tili tarmoqlanib ketgan. afsuski,bu davrdan xabar beruvchi yozma yodgorliklar bizgacha yetib kelmagan , lekin qadimiy turkiy til davriga oid bir qancha yozma manbalarga egamiz. “orxun enasoy” uygur sugd yozuvlari shular jumlasidandir. mazkur yozuvlar hozirgi turkiy tillarning barchasi uchun umumiy sanaladi. qoraxoniylar tomonidan ikki rivojlangan madaniy markazning sharqda uygur madaniyatining va garbda markaziy o...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "o‘zbektilining taraqqiyot bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbektilining taraqqiyot bosqi… PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram