misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari

PPTX 40 pages 37.6 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.6 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari birinchi jahon urushidan keyin milliy-ozodlik harakati angliya mustamlakachilari misrni xix asrning so'nggi choragida asoratga solib, uni paxta monokulturasi mamlakatiga angliya iqtisodiyotining agrar xom ashyo manbaiga aylantirdilar. ular faqat o'zlarining hukmronliklarini va mamlakatni ekspluatatsiya qilishni ta'minlab beradigan sanoat tarmoqlarinigina rivojlantirib, milliy ishlab chiqarishni bo'g'ib qo'ydilar. birinchi jahon urushi davrida inglizlarning iqtisodiy va siyosiy zulmini kuchayishi, mamlakat aholisi turmush sharoitini keskin yomonlashuvi misr xalqi bilan ingliz mustamlakachilari o'rtasidagi ziddiyatlarni keskinlashtirib yubordi. 2 saad zaglul (1857-1927) 1918-yilning noyabrida inglizlar tomonidan tarqatib yuborilgan qonunchilik majlisi vitse-prezidenti saad zaglul boshchiligida misr burjuaziyasi jamoat arboblari guruhi ingliz oliy komissari oldiga tashrif buyurib, misrga mustaqillik berishni talab qilib chiqadi. angliya hukumati bu talabni rad etadi. bunga javoban 1918- yilning oxirida mustaqilllik uchun harakatga rahbarlik qilish uchun saad zaglul boshchiligida qo'mita tuziladi. bu qo'mita "vafd misri" (misr delegatsiyasi) deb atalardi. urush tugaganda, misr vatanparvarlik tashkiloti a'zosi saad zagluldan versaldagi jahon …

2 / 40

lar ko'p edi. qohirada yuz bergan qotilliklar haqidagi xabarlar butun mamlakat bo'ylab tarqaldi. qohirada aholi inglizparast gazeta “al-mukattam” tahririyatini tor-mor keltiradi. inglizlarga hujumlar uyushtiriladi. g’alayonlar shaharlardan qishloqlarga o’ta boradi va quyi misrda jiddiy tus oladi. 1919-yilgi milliy qo’zg’olon ko'plab shahar va qishloqlarda inqilobiy hokimiyat organlari tuzildi. ular “milliy qo’mitalar”, “mustaqillik qo’mitalari” deb ataldi. ba’zi viloyat markazlarida respublika e’lon qilindi, muvaqqat viloyat hukumatlari barpo qilindi. 15-mart kuni temir yo'l ustaxonalarining ishchilari umumiy ish tashlash e'lon qildilar. gaz sanoati, elektr stansiyalar, nashriyotchilar va boshqa soha ishchi-xodimlari norozilik namoyishiga qo'shildilar. tramvaychilarning norozilik chiqishlari to'qqiz hafta davom etdi. shahar atroflaridagi qishloqlarning dehqonlari norozilik namoyishlariga chiqqan, ish tashlagan ishchilarga bepul oziq-ovqat tarqatdilar. qo‘zg‘olonning bostirilishi inglizlar qo'zg'alon ko'targan aholidan shafqatsiz o'ch oldilar. ular butun-butun qishloqlarni yondirib, bombardimon qildilar. qo'zg'alon ishtirokchilarini dorga tortdilar, tiriklayin yerga ko'mdilar. deyrut qishlog'ida 51 kishi osib o'ldirishga hukm qilindi. xalq ommasi manfur zolimlarga qattiq qarshilik ko'rsatdi. umuman 3 hafta davomida 1000 dan …

3 / 40

shga qaror qildi. 1922- yilning 28 fevralida angliya protektoratni bekor qilinishini va misr endilikda "mustaqil suveren davlat" ekanligini e'lon qiladi. bu faqat qatag'onlar bilan milliy-ozodlik harakatini bartaraf qilish mumkin emasligi va milliy burjuaziyaning yuqori tabaqasi bilan muayyan kompromisga kelibgina misr xalqi kurashini zaiflashtirishni tushungan ingliz mustamlakachilarining majburan qo'ygan qadami edi. o'z navbatida xalq chiqishlarini ko'lamidan qo'rqib ketgan milliy burjuaziya ham bu vaqtda ingliz mustamlakachilari bilan kelishishga tayyor edi. “mustaqillik” angliya hukmronligini amalda tugata olmadi. angliya o'zining hukmronligini saqlab qolganligini 1923-yil konstitutsiyasi bilan niqobladi. mazkur konstitutsiya ingliz mustamlakachilari irodasini ijrochisi bo'lgan qirolning keng vakolatlarini saqlab qoldi. yangi konstitutsiya asosida o’tkazilgan va ko’p deputatlik o'rinlarini vafdchilarga bergan saylovlardan so'ng, 1924-yil yanvarida saad zaglul boshchiligidagi hukumat tashkil qilindi. vafdning soxta mustaqillik bilan amalda murosaa qilishi milliy burjuaziyaning ingliz mustamlakachilari bilan o'zaro kelishuvga borganligini bildirar edi. mamlakatdagi noroziliklar misrliklarning zo‘ravonliksiz usullariga qaramay, anzak askarlari ularga bir necha bor o‘t ochishdi. qishloq joylarda norozilik namoyishlari …

4 / 40

rk times gazetasining yozishicha, inqilobiy voqealar natijasida 800 ga yaqin misrlik halok bo‘lgan, yana 1600 nafari yaralangan. misr - barqarorlashuv yillarida 1924-yili sudanning ingliz general-gubernatorini misrlik terrorchi tomonidan o'ldirilishidan foydalangan ingliz mustamlakachilari aleksandriya bojxonasini egallab oldilar va sudandagi misr qo'shinlari bilan janglar boshlab yubordilar. misrda ingliz kompaniyalarining diktaturasini qo'llab-quvvatlayotgan feodallar va saroy ayonlaridan iborat reaksion hukumat shakllantiriladi. 1926-1927-yillarda paxta narxlari keskin tushib ketdi. natijada uning zaxiralari to‘planib qoldi. hukumat paxtani inqirozgacha bo'lgan narxlarda yirik zamindorlar va savdogarlardan sotib olgani holda, paxta sotish bilan bog‘liq inqirozning og'irligini dehqonlar zimmasiga yukladi. misr jahon iqtisodiy inqirozi (1929-1933) yillarida 1929-1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi misr iqtisodiyotiga og‘ir zarba berdi, birinchi navbatda paxtachilik sohasi katta zarar ko'rdi. paxta sotish keskin qisqarib ketdi. yer solig'i ilgarigi darajada qolaverdi. inqiroz sanoat inqiroziga qo'shilib, ko'plab mayda va o'rta korxonalar o'z faoliyatlarini to'xtatdilar. ishsizlik yuqori darajaga yetdi, ishchilarning real ish haqlari keskin qisqardi. biroq xorijiy kompaniyalar inqiroz bo'lishiga qaramay, o'z …

5 / 40

matini misrga yangi asoratli shartnomani tiqishtirishga bo'lgan urunishi unga bahona bo'ldi. shartnoma loyihasi shunday norozilik uyg’ otadi. natijada 1930-yili bosh vazir bo'lgan, vafdchilar yetakchisi naxxas-poshsha shartnomani qabul qilishdan bosh tortishga majbur bo'ldi. shunda qirol fuad angliyaning yordami bilan parlamentni tarqatib yubordi va naxxas poshsha hukumatini hokimiyatdan chetlashtirdi. yangi hukumatga chet el moliya sarmoyasi bilan aloqada bo'lgan, zamindorlar va misr yirik burjuaziyasi vakili ismoil sidqi-poshsha boshchilik qildi. qirol faud naxxas-poshsha bosh vazir naxxas-poshsha naxxas-poshsha (1928-1952 yillar oralig’ida) 4 marotaba misr bosh vaziri lavozimini egalladi. faoliyati davrida qirol hokimiyatini qarshi bo’lib, konstitutsiyaviy tuzumni himoya qilgan; uning davrida mamlakat modernizatsiya qilinishi boshlandi; qohira fond birjasi tashkil qilindi; agrar islohotni amalga oshirishni va mehnat qonunini yaratishni boshladi. inglizlar bilan kelajakdagi munosabatlar bo'yicha muzokaralarni qayta boshlashni asosiy vazifa deb hisobladi. ular dastlab muvaffaqiyatga erishdilar, ammo oxir-oqibat sudan bo'yicha kelishmovchiliklar tufayli to'xtatildi. yangi shartnoma bo'yicha, kelishib olishdan bosh tortish hukumat uchun siyosiy mag'lubiyat edi. shu bilan …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari"

misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari birinchi jahon urushidan keyin milliy-ozodlik harakati angliya mustamlakachilari misrni xix asrning so'nggi choragida asoratga solib, uni paxta monokulturasi mamlakatiga angliya iqtisodiyotining agrar xom ashyo manbaiga aylantirdilar. ular faqat o'zlarining hukmronliklarini va mamlakatni ekspluatatsiya qilishni ta'minlab beradigan sanoat tarmoqlarinigina rivojlantirib, milliy ishlab chiqarishni bo'g'ib qo'ydilar. birinchi jahon urushi davrida inglizlarning iqtisodiy va siyosiy zulmini kuchayishi, mamlakat aholisi turmush sharoitini keskin yomonlashuvi misr xalqi bilan ingliz mustamlakachilari o'rtasidagi ziddiyatlarni keskinlashtirib yubordi. 2 saad zaglul (1857-1927) 1918-yilning noyabrida inglizlar to...

This file contains 40 pages in PPTX format (37.6 MB). To download "misr: respublikaning taraqqiyot bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: misr: respublikaning taraqqiyot… PPTX 40 pages Free download Telegram