yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari

PPTX 16 стр. 204,7 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 204,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti oʼzbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 1-bosqich 103-guruh talabasi numonova dilnavozning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari. reja: 1.yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 2. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 3. yetuklik davrining ijtimoiy-psixologik jihatlari. 1.yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yetuklik ontogenezdagi nisbatan uzoq davom etadigan davrlardan biridir. odatda yetuklikning uch bosqichi ajratiladi: — ilk yetuklik (yoshlik); — o‘rta yetuklik; — yetuklik (qarilik va keksayish). yetuklik tushunchasi va yetuklikka erishish mezonlari. rivojlanish jarayonining ko‘p qirraliligini hisobga olgan holda yetuklikning ko‘pgina belgilarini ajratish mumkin: — jismoniy o‘sish bilan kamroq, ko'proq kognitiv takomillashish bilan boglangan rivojlanishning yangi xarakteri; — yangi sharoitlarga muvaffaqiyatli moslashish, qarama-qarshilik va qiyinchiliklarni ijobiy hal qilish, vaziyatga tez moslashish; — tobelikni bartaraf etish va boshqalar va o‘zi uchun mas’uliyatni his qilish; — xarakterning ayrim xislatlari (qat’iylik, umidvorlik, vijdonlilik, hamdardlik bildirish va …

2 / 16

alanib qolmaydi, haqiqat, go‘zallik, yaxshilik kabi oliy qadriyatlarga intiladi. ular o‘z faoliyatlarida yuksak cho‘qqilarga intiladilar. 0’z-o‘zini namoyon qilish uchun o‘z ustida tinmay ishlashni talab qiladigan jarayondir. g.olportning ta’kidlashicha, shaxsning yetukligi motivatsiyasining funksional avtonomligi bilan belgilanadi. olportning fikricha, o‘z-o‘zini namoyon qiladigan shaxs quyidagi xislatlarga ega bo'ladi: a) tashqi dunyoga qiziqish, men hissi kengaygan; v) boshqalarga nisbatan g‘amxo‘rlik (hamdardlik, hurmat, chidamlilik); d) emotsional xavfsizlikni fundamental his qilish (o‘zini nazorat qilish, o‘zini qabul qilish); e) borliqni real idrok qilish va harakatlardagi faollik; f) o‘z-o‘zini tushunish, ichki tajribasini vaziyatga ko‘chirish; g)«hayot falsafasi», tajribani tartibga soladi, tizimlashtiradi va individual xatti-harakatlarga ma’no beradi. yetuklikning bosqichlari turli olimlar tomonidan turlicha talqin qilingan. yetuklik davrini birinchilardan bolib davrlashtirgan sh.byuler o‘z-o‘zini aniqlashni asos qilib, yetuklikning beshta bosqichini ajratgan. bosqichlar; birinchi bosqich (16—20 yosh) shaxsiy o‘z-o‘zini belgilashdan oldin keladi. 192 ikkinchi bosqich (16-20 yoshdan 25-30 yoshgacha) - urinib ko‘rish va izlash bosqichidir (kasb, umr yoldosh va b.). bu davrda hayotiy …

3 / 16

isni egallash; 28—35 yosh — topilgan hayot asoslarini tasdiqlash;  35-42 yosh - ikkinchi jinsiy yetilish, kasbiy maqsadlarga yo‘nalganlik; 42—49 yosh — maniakal-depressiv davr; 49-56 yosh - shaxsiy qartayish bilan kurash; 56—63 yosh — donolik;  63-70 yosh - o‘z hayotida yana muvaffaqqiyatga erishish mumkinligini anglash, «ikkinchi yoshlik» imkoniyati. 2. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. lekin inson hayot yo‘lini bunday davrlashtirish tavsiflovchi xarakterga ega bo'lib, jiddiy empirik asoslarga ega emas. antropologlar va fiziologlar tomonidan yetuklikning quyi chegarasini 17 yoshdan (d.birren), 21 yoshdan (d.b.bromley), 20 yoshdan ayollar, 21 yoshdan erkaklar (xalqaro klassifikatsiya bo‘yicha), 25 yoshdan (w.bunak) boshlanadi, deb hisoblashgan. 0‘rta yetuklik chegaralari ham turli olimlar tomonidan turlicha ko‘rsatilgan: 20 yoshdan 35 yoshgacha (d.veksler), 25 yoshdan 40 yoshgacha (d.bromley), 25 yoshdan 50 yoshgacha (d.birren), 36-60 yoshgacha (yoshning xalqaro klassifikatsiyasi bo‘yicha). yetuklikning yuqori chegarasi va keksalikning boshlanishi haqida ham turlicha qarashlar mavjud: 55 yoshdan (w.bunak, w.ginzburg, d.bromley, d.veksler), 60 yoshdan (g.grim …

4 / 16

ayli oila boshlig'i, boquvchisi, jamiyatni boshqaruvchi bo‘ladilar. yetuklik davrida shaxsning rivojlanishi psixologiyadagi kam o'rganilgan muammolardan biridir. masalan, psixoanalitik nazariyalar shaxs anomaliyalariga, patologik variantlariga e’tibor qaratadi. norma kasallik belgilarining yo'qligi sifatida qaraladi. boshqa yo‘nalish, gumanistik psixologiya vakillari o‘zligini namoyon qilgan mashhur shaxslarni absolutlashtiradi. n.a.ribnikov 1920-yillarda katta odamlarning rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganadigan yosh psixologiyasi sohasini akmeologiya deb atagan. bu g‘oya so‘nggi 10 yillikda akmeologiyaning insonni yetuklik 193 davridagi rivojlanish mexanizmlari, qonuniyatlari va mexanizmlarini o‘rganadigan mustaqil ilmiy fanga aylanishiga sabab boldi. akmeologiya insonning individ sifatida, shaxs sifatida faoliyatning talantli subyekti sifatida, individuallik sifatida ota-ona, fuqaro, turmush o'rtoq, do‘st sifatida shakllanish sharoitlari, yollari va usullarini o‘rganadi. a.a.bodalevning ta’kidlashicha, yetuk inson «rivojlanishidagi cho'qqi», yetuklik cho‘qqisi sifatida akte fenomeni — ko‘p o‘lchamli holat bolib, variativ va o'zgaruvchandir turli yosh davrlarida cho‘qqiga turlicha erishiladi1. inson hayot yolini kuzatish cho‘qqiga erishishda har bir yosh davrining (go‘daklik, ilk bolalik, maktab yoshidagi davri va h.k.) inson bolg‘usi makroakmesining namoyon bolish shakllari …

5 / 16

ini takomillashtirishga ichki intilish hisoblanadi. inqirozni keskinlashtiradigan sharoitlar sirasiga sog‘liqning to‘satdan o'zgarishi (kutilmagan kasallik, uzoq kasallanish, garmonal o‘zgarishlar), ijtimoiy va siyosiy hodisalar, talablarning, sharoitning va ijtimoiy kutilmalarning o‘zgarishi va b.) kirishi mumkin. kritik davrning kechishi turli shakllarda namoyon bolishi mumkin. bu davrning «inqirozliligi» haqidagi tasavvurga barcha tadqiqotchilar ham qo‘shilmaydilar. k.yungning fikricha, shaxsining yuksak darajasiga hamma ham erishmaydi. d.levinsonning kattalar hayotini o‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqotlari qiziqish uyg‘otadi. u 35— 45 yoshdagi 40 nafar amerikalik erkaklarni o'rgangan, ularning har biri bilan 15 soatlik biografik intervyu o‘tkazgan hamda mashhur shaxslarning biografiyalarini o‘rgangan. natijada erkaklarning hayot siklida har bir 20 yil davom etadigan uch asosiy eralarni aniqlagan. har bir era davomida individuum hayot strukturasini qayta quradi. levinson quyidagi o‘tish davrlarini ajratgan: — ilk yetuklik — 17—22 yosh; — 30 yoshlarga o‘tish — 28—33 yosh; — — o‘rta yetuklik — 40—45 yosh; — 50 yoshlarga o‘tish - 50-55 yosh; — kechki yetuklikka o‘tish — 60—65 yosh; …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari"

prezentatsiya powerpoint andijon davlat pedagogika instituti filologiya fakulteti oʼzbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 1-bosqich 103-guruh talabasi numonova dilnavozning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari. reja: 1.yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 2. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 3. yetuklik davrining ijtimoiy-psixologik jihatlari. 1.yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yetuklik ontogenezdagi nisbatan uzoq davom etadigan davrlardan biridir. odatda yetuklikning uch bosqichi ajratiladi: — ilk yetuklik (yoshlik); — o‘rta yetuklik; — yetuklik (qarilik va keksayish). yetuklik tushunchasi va y...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (204,7 КБ). Чтобы скачать "yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yetuklik va keksalik davrining … PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram