ekonometrik modellar

PPTX 14 pages 235.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 235.5 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

slayd 1 tenglamalar tizimi ko’rinishidagi ekonometrik modellar tayyorladi: mm-63 gurux talabasi xamidov alisher 1 reja: ekonometrikada qo’llaniladigan tenglamalar tizimi haqida tushuncha modellarning tuzilmaviy va keltirilgan shakllari tarkibiy (tuzilmaviy) model parametrlarini baholash ekonometrikada qo’llaniladigan tenglamalar sistemasi haqida tushuncha ijtimoiy fanlarda statistik o’rganish ob’ekti bo’lib murakkab tizimlar hisoblanadi. bunday murakkab tizimlarni yozish(tasvirlash), ularni harakat mexanizimlarini tushuntirish uchun o’zgaruvchilar orasidagi bog’lanish zichligini aniqlash, alohida regressiya tenglamalarini tuzish etarli emas. alohida regressiya tenglamalaridan foydalanishda, masalan iqtisodiy hisob-kitoblarda ko’pchilik holatlarda argument(omil)larni bir-biriga bog’liq bo’lmagan holda o’zgartirish mumkin deb faraz qilinadi. ekonometrikada qo`llaniladigan tenglamlar tizimi haqida tushuncha iqtisodiy jarayonlarni o’rganish maqsadida statistik kuzatishlar natijasida olingan ma’lumotlar jarayonning ma’lum bir tomonini (qirrasini) ifodalovchi belgilar bo’lib, ular jarayonlarning o’zgarishida natijaviy va ta’sir etuvchi omillarga bo’linadi. bir belgining o’zgarishi natijasida ikkinchi belgi ham o’zgarsa, birinchi belgi omil belgi, ikkinchi belgi esa natijaviy belgi deyiladi va bu omillarning o’zaro bog’liqligini ko’rsatadi va quyidagicha ifodalanadi: y = f(x₁, x₂, …xₙ) bu …

2 / 14

millarni to’liq qator sifatida quyidagicha tasvirlash mumkin: y=f(/x₁, …,xₖ/x₍ₖ₊₁₎,…,xₘ/x₍ₘ₊₁₎, …,xₙ) birinchi omillar guruhi (x₁, …,xₖ) – bu modelga kiritiladigan o’zgaruvchilar. ikkinchi omillar guruhi (x₍ₖ₊₁₎,…,xₘ)– modelda qatnashmaydi, lekin ulardan har biri tadqiqotchi tomonidan kuzatilayotgan statistik jamlanmada u yoki bu qiymatlarda nazorat qilinadi. 3) uchinchi omillar guruhi ,(x₍ₘ₊₁₎, …,xₙ) – tasodifiy o’zgaruvchilar, ular tadqiqotchi tomonidan nazorat qilinmaydi, lekin y ning o’zgarishiga ta’sir etmoqda. modellarning tuzilmaviy va keltirilgan shakllari ekonometrik tadqiqotlarda ko’proq o’zaro bog’liq tenglamalar tizimi qo’llaniladi. bunday tenglamalar tizimida bitta natijaviy belgi bir tenglamaning chap qismida boshqa tenglamaning o’ng qismida qatnashadi, ya’ni: ushbu o’zaro bog’langan tenglamalar tizimi “birgalikdagi, birpaytli tenglamalar” tizimi deb ataladi. shuni takidlash kerakki tizimda (u) o’zgaruvchi bir paytning o’zida bitta tenglamada bog’liq o’zgaruvchi sifatida va boshqasida bog’liq bo’lmagan o’zgaruvchi sifatida qatnashadi. ekonometrikada bunday tenglamalar tizimi modelning “tuzilmaviy” shakli deb ataladi. modelning tuzilmaviy shaklida o’ng qismidagi endogen va ekzogen o’zgaruvchilar oldida qatnashuvchi bi va ai (bu erda bi –endogen o’zgaruvchilari …

3 / 14

iste’mol (ui) faqat qator iqtisodiy omillarga bog’liq bo’lmasdan o’tgan yildagi iste’mol darajasi (ui-1)ga ham bog’liq bo’lishi mumkin. enzogen o’zgaruvchilar avval keltirilgan birgalikdagi birpaytli tenglamalarda (u) sifatida belgilangan. ular tizimdagi tenglamalar soniga teng bo’lgan bog’liq o’zgaruvchilardan iborat. ekzogen o’zgaruvchilar odatda (x) sifatida belgilanadi. ular avvaldan aniqlangan, endogen o’zgaruvchilarga ta’sir etuvchi, lekin ularga bog’liq bo’lmagan o’zgaruvchilardir. bu erda: u – endogen o’zgaruvchilar; x – ekzogen o’zgaruvchilar. tarkibiy (tuzilmaviy) model parametrlarini baholash bir paytli tenglamalar tizimining ko’rinishiga qarab tuzilmaviy model koeffitsientlari turli usullar bilan baholanishi mumkin . eng kichik kvadratlar egri usuli; eng kichik kvadratlarning ikki qadamli usuli; eng kichik kvadratlarning uch qadamli va boshqa usullar kiradi. eng kichik kvadratlar egri usuli bu usul bir necha bosqichda amalga oshiriladi. 1. tuzilmaviy model keltirilgan shakldagi modelga aylantiriladi; 2. keltirilgan shakldagi modelning har bir tenglamasiga oddiy ekkuni qo’llanib keltirilgan koeffitsientlari (δij ) baholanadi; 3. keltirilgan shakldagi model koeffitsientlari tuzilmaviy shakldagi model koeffitsientlariga o’tkaziladi. ushbu modelni …

4 / 14

tizimini yozish mumkin. olingan tenglamalar tizimini echib modelning keltirilgan shaklining birinchi tenglamani olamiz. xuddi shunday tartibda modelning keltirilgan shaklining ikkinchi tenglamasiga ekkuni qo’llab quyidagi normal tenglamalar tizimini olamiz. e’tiboringiz uchun rahmat!!! image2.png image3.jpeg image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellar"

slayd 1 tenglamalar tizimi ko’rinishidagi ekonometrik modellar tayyorladi: mm-63 gurux talabasi xamidov alisher 1 reja: ekonometrikada qo’llaniladigan tenglamalar tizimi haqida tushuncha modellarning tuzilmaviy va keltirilgan shakllari tarkibiy (tuzilmaviy) model parametrlarini baholash ekonometrikada qo’llaniladigan tenglamalar sistemasi haqida tushuncha ijtimoiy fanlarda statistik o’rganish ob’ekti bo’lib murakkab tizimlar hisoblanadi. bunday murakkab tizimlarni yozish(tasvirlash), ularni harakat mexanizimlarini tushuntirish uchun o’zgaruvchilar orasidagi bog’lanish zichligini aniqlash, alohida regressiya tenglamalarini tuzish etarli emas. alohida regressiya tenglamalaridan foydalanishda, masalan iqtisodiy hisob-kitoblarda ko’pchilik holatlarda argument(omil)larni bir-biriga bog’liq bo’l...

This file contains 14 pages in PPTX format (235.5 KB). To download "ekonometrik modellar", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellar PPTX 14 pages Free download Telegram