endogen geologik jarayonlar intruziv magmatizm

PPTX 14 pages 2.7 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint ma’murov umidjon kechki geografiya 102-guruh endogen geologik jarayonlar intruziv magmatizm 1.reja 2.endogen geologik jarayonlar. 3.intruziv magmatizm mohiyati. 4.intruziv magmatizm shakllari. 5.magma, uning tarkibi va mohiyati. magma, lava, intruziya, vulqon, komponent, qorishma, jism, bosim, termodinamik, temperature, planeta, yulduz, tektonik, o’chog’, effuzif, endogen, deformatsiya, intensiv, zilzila, yoriq, materiya, ruda, slyuda, relef, ekzogen, qobig’, massa, tolk, asbest olovli, xamirsimon, turlanish, lakkolit, batolit, shtok, tomir, fakolit, dayka, liparit, tekstura, struktura, lopolit. tayanch iboralar: magma va lava haqida tushincha. magma (zich moy – grekchadan) yer bag’rining chuqir qismidan chiqib keluvchi gazsimon mahsulotlar bilan tuyingan sovishidan magmatik tog’ jinslari hosil bo’livchi va yer qarining asosiy qismini tashkil qiluvchi silikat qorishma. vulkan botilishidan magma yer yuzasiga oqib chiqadi, o’zida erigan o’chuvchi komponentlardan holos bo’ladi va lava deb nomlanadi. zamonaviy tasavvurga ko’ra 50km dan keyin agar yuza sharoitida bo’lganida tog’ jinslari moddalarini eritib yuboradigan 1500 s temperatura bo’lishiga qaramasdan yer butun bir qattiq jism deb yuritiladi. …

2 / 14

formalarda harakti va sovishi aynan bir jarayonning o’zidir. yer qa'ridagi magmatizim–intruziv yer yuzasidagi–effuziv magmatizm deyiladi. yerning chuqir qa'rida materiyaning rivojlanishidan ajralayotgan energiya hisobiga boruvchi jarayonlar ichki yoki endogen jarayonlar deyiladi endogen jarayonlarning yer qaridagi materiyaning bir formadan boshqa formaga o’tishda uning harakati va bo’linishi natijasida yuzaga keladigan magnitizm, metamorfizm va deformatsiya ko’rinishlarida shakilanada. bu jarayonlarning harakteri va intensivligi borasida so’z borganda bevosita uning otilayotgan vulkan, zilzila, yoriq va boshqa deformatsiyalarning yer yuzasidagi shakillanishini kuzatish lozim. endogen jarayonlarda materiyaning bo’linishi foydali qazilmalarni juda muhim guruhlarini shakillanishiga (ko’pchilik metall rudalarni, slyo’dalarni, qimmatbaho toshlarni va boshqalarni), shuningdek stihiyali fojia ko’rinishlarini keltirib chiqaradi, qaysiki ularni o’rganish ular bilan bog’liq bo’lgan fojialar haqida oldindan ogohlantirish imkonini beradi. shuning uchun endogen jarayonlarni o’rganish faqatgina ilmiy ahamiyatga ega bo’lmasdan balki amaliy ahamiyatga ham ega. endogen jarayonlar chuqur yer qaridan chiqayotgan magmaning shakilanishi va uning yer yuzasiga chiqishi hisobiga yer tarkibini va shaklini o’zgartiradi. relyef ham chuqur magmatik …

3 / 14

da hosil bo’lgan jinslarni yerning chuqirroq zonalariga tushib qolishida yuz beradi. masalan, cho’kindi jinslarni yer qaridan chiqayotgan magma yaqiniga ya'ni yuqori tekstura va bosim tasiriga tushib qolishda, yoki bo’lmasa yer qobigining deformatsiyasi natijasida temperatura va bosimning keskin o’zgarishi hisobiga o’zgaradi. yer yuzasida shakillangan jinslar turg’unlik holati juda past ko’rsatgichga ega, jinslarning qayta shakilanishidan avvalgisiga o’hshamaydigan yangi jinslar hosil bo’ladi. bu jinslar metamorfik tog’ jinslari, ularni hosil qiluvchi jarayonga metamorfizm jarayoni deyiladi. metamorfizm jarayoni vaqtida foydali qazilma konlari ham hosil bo’lishi mumkin, misol uchun asbest, talk, mramorlar, ko’pchilik metallar va boshqalar. magmatik tog’ jinslari magmani asta-sekin sovib kristallanib qotishdan hosil bo’ladi. silikat tarkibli olovli massa-magma yer qobig’ining chuqur qismlarida paydo bo’lib, har hil gazsimon moddalar va suv bug’lari bilan tuyingan bo’ladi. yer qobigtning chuqur qismlarida bunday qizigan modda katta bosim ostida nisbatan qattiq holda uchraydi. lekin qatlamlardagi darzlarda, yoriqlarda bosimning pasayishi natijasida bunday massa suyuq (hamirsimon) holatga o’tadi. yer qobig’ida tektonik …

4 / 14

sil qiluvchi jarayonlar va chuqur nurashlar natijasida yer yuzasiga chiqib ochilib qoladi. nurash jarayonlarining bunday jinslarga kuchli ta'sir etishi ularning yotish shaklini yoki o’rnini aniqlashga imkon bermaydi. intruziv jinslar yerning ichki qismida qatlamlar orasida turli shakllarni hosil qilishga qarab batolit, shtok, qatlamli, tomir, lakkolit, lopolit, fakolit, dayka kabi turlarga ajratiladi. nordon jinslar magmatik jinslar orasida eng ko’p tarqalgan. ularga granit va uning otkindi hillari liparit, vulkon shishasi va boshqalar kiradi. granit juda mustahkam tog’ jinsi, uning rangi och kul rang, pushti yoki qizil bo’ladi. jins hosil qiluvchi minerallardan dala shpati, kvarts, rangli minerallardan slyuda, amfibol, kam uchraydigan aktsessor minerallar apatit, sfen, tsirkon, pirit, magnetit va boshqalar bor. liparit himiyaviy tarkibiga ko’ra granitga yaqin bo’lsa ham u otkindi jins hisoblanadi. liparitlarning rangi och sariq va och kulrangdir. strukturasi porfili bo’lib, shishasimon massada dala shpati. kvarts, biotit minerallarining zarralari uchraydi. liparitning ko’rinishi shishasimon bo’lib, vulkon shishasiga obsidian va pemza kiradi. pemza zichligi …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endogen geologik jarayonlar intruziv magmatizm"

prezentatsiya powerpoint ma’murov umidjon kechki geografiya 102-guruh endogen geologik jarayonlar intruziv magmatizm 1.reja 2.endogen geologik jarayonlar. 3.intruziv magmatizm mohiyati. 4.intruziv magmatizm shakllari. 5.magma, uning tarkibi va mohiyati. magma, lava, intruziya, vulqon, komponent, qorishma, jism, bosim, termodinamik, temperature, planeta, yulduz, tektonik, o’chog’, effuzif, endogen, deformatsiya, intensiv, zilzila, yoriq, materiya, ruda, slyuda, relef, ekzogen, qobig’, massa, tolk, asbest olovli, xamirsimon, turlanish, lakkolit, batolit, shtok, tomir, fakolit, dayka, liparit, tekstura, struktura, lopolit. tayanch iboralar: magma va lava haqida tushincha. magma (zich moy – grekchadan) yer bag’rining chuqir qismidan chiqib keluvchi gazsimon mahsulotlar bilan tuyingan sovishida...

This file contains 14 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "endogen geologik jarayonlar intruziv magmatizm", click the Telegram button on the left.

Tags: endogen geologik jarayonlar int… PPTX 14 pages Free download Telegram