chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo‘s...

PPTX 16 pages 1.9 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu: chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo’shgan hissalari talaba: zoidova luiza reja: 1. tabiiy fanlarning asosi va ilk shakllanish bosqichlarida xorijlik allomalarning g’oya va ilmiy qarashlari 2. tabiiy fanlarning rivojlanishida hissa qo’shgan olimlarning ixtiro va kashfiyotlari 2 insonlar qadim zamondan tabiatga, undagi hodisalarga qiziqish bilan qarashgan. tarixiy manablarning guvohlik berishicha ibtidoiy jamoa davrida ham ular oddiy tabiiy hodisalarni yaxshi anglashgan (1-rasm). 2000 yillik rivojlanish tarixiga ega bo’lgan bu fan elementlari qadimiy misr, xitoy, movarounnahr, hindiston singari mamlakatlarda vujudga kelgan bo’lsada, u o’z xususiyatiga ko’ra keskin qarama-qarshiliklarga uchragan va uning taraqqiy topishi uchun bir butun mifologik sistemalarni parchalanishiga sabab bo’lgan. 3 tabiiy fanlarning taraqqiyot tarixi haqida fikr yuritadigan bo’lsak, uning asosini qadimiy gretsiyada siyosiy arbobi fales yaratgan. falesdan keyin aristotel, empedokl, evklid, ptolemey, teofrast kabi buyuk allomalar bu fanni rivojlanishiga katta hissa qo’shganlar. 4 arastu yoki aristotle (talaffuzi: aristotel (miloddan avvalgi 384/383 arastu olamdagi hodisalar va …

2 / 16

moʻljallangan richag va bloklar tizimlari, harbiy irgʻitish mashinalari, qotishmalarning tarkibini suyuqlik (suv)da aniqlash usuli va boshqa koʻp kashfiyotlarning muallifi. koʻp asarlari bizgacha yetib kelmagan. arximedning ochgan qonunlari uning yanada mashhur boʻlishiga olib keladi. koʻpchilikka maʼlum boʻlgan "arximed kuchi" yoki „arximed qonuni“ deb nomlangan qonun fizika fanida alohida oʻrin egallaydi. miloddan avvalgi 212-yilda rimliklar sirakuzani bosib olgandan soʻng arximed oʻldirilgan. 7 insoniyat va uning tasarrufidagi ilm-fan qadimgi misr va bobil yodgorliklaridan boshlab, murakkab atom elektrostansiyalari, kosmik parvozlar va lazer nurlarigacha bo‘lgan mashaqqatli va sharafli yo‘ni bosib o‘tdi. odatda ilm-fanning zamonlar osha avlodlardan avlodlar o‘tib, taraqqiy etib, boyib va mukammallashib borishi haqida gapiriladi. bu – to‘g‘ri mulohaza. evklid va arximedsiz – nyuton, nyutonsiz – eynshteyn va nils borlarning ilmiy ishlari umuman bo‘masligi ham mumkin edi. 8 lekin, umuman olganda hamma zamonlarda ham, ilm fan taraqqiyoti jarayoning eng zarbdor yetaklovchi kuchi bu o‘z sohasining asl bilimdoni bo‘gan tafakkur sohiblari – olimlar hisoblanadi. noyob …

3 / 16

boradagi izlanishiga sabab: daraxt tagida o’tirganda boshiga olma tushgani ekan. o’zi kashf qilgan butun olam tortishish qonunini nyuton muvaffaqiyatli ravishda osmon jismlarining harakatini tushuntirishga tadbiq qildi. u ishlab chiqqan mexanika va fizikaning asosiy vazifalari zamonasining ilmiy muammolari bilan uzviy bog’langan edi. nyuton barcha sayyoralar quyosh atrofida aylanishini ilmiy ravishda isbotlab, keplerning sayyoralar harakati haqidagi qonunlarini tasdiqladi. 11 albert einstein (talaffuzi: albert eynshteyn; 14-mart 1879-yil — 18-aprel 1955-yil) — nemis va yahudiy fizik-nazariyotchisi, barcha zamonlarning eng buyuk va eng katta ta'sirga ega fizik olim. einsteinning maktabda matematikadan imtihonlardan yiqilgani va ikkichi boʻlgani haqidagi asotirlar rost emas. aslida u 12 yoshgacha matematika maktab kursini oʻrganib olgan, keyin ota-onasi unga boshqa, qiyinroq kitoblar berishgan. 12 u nisbiylik nazariyasi asoschisi, maydon kvant nazariyasi va statistik fizika asoschilaridan biri. nisbiylik va kvant mexanikasi zamonaviy fizikaning ikkita ustunidir. uning nisbiylik nazariyasidan kelib chiqqan e=mc2 massa-energiya ekvivalenti formulasi "dunyodagi eng mashhur tenglama" deb nomlangan. syurix politexnikumini tugatgan. …

4 / 16

i bilan qattiq jism issiqlik sigʻimining kamayishini (1907), muvozanatli nurlanish energiyasining fluktuatsiyasini birinchi marta koʻrib chiqqan (1909); fotoeffektiv, flyuoressensiya uchun stoks qoidasini, fitoionlanish va boshqalarni tushuntirib bergan (1912), fotokimyoning asosiy qonuni (einstein qonuni) ni ochgan (1912), nurlanish uchun korpuskulyar-toʻlqin dualizm, induksiyalangan (majburiy) nurlanish hodisasini oldindan aytib bergan (1916). xulosa xulosa qilib shuni aytish mumkinki tabiiy fanlar bir necha ming yillik tarixi davomida insoniyat hayotida katta ahamiyat kasb etgan. alohida biologiya, fizika, astronomiya, geografiya, kimyo fanlaridagi eng zaruriy va elementar bilimlar atrof-muhitni yanada oson anglashiga, bilimni hayotda qo’llab o’rganishiga turtki beradi. ushbu fanlar rivojlanishida yuqoridagi olimlar juda jatta rol o’ynagan. shiddat bilan rivojlanayotgan zamonamizda tabiiy fanlarning o’rni va yutuqlari beqiyosdir. inson hayoti tabiat bilan uzviy bog’liq va bu bog’liqlik sayyorada muvozanat bo’lishini ta’minlaydi. foydalanilgan adabiyotlar. www.ziyonet.uz googl.uz internet tarmog’i gorelov a.a. konsepsii sovremennogo yestestvoznaniya. moskva, 1999 y. hamdamov i.h. tabiat ilmining zamonaviy konsepsiyasi. ma‘ruza matni. samarqand, 2000y tabiiy fanlarning rivojlanishi va …

5 / 16

chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo‘s... - Page 5

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo‘s..."

prezentatsiya powerpoint mavzu: chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo’shgan hissalari talaba: zoidova luiza reja: 1. tabiiy fanlarning asosi va ilk shakllanish bosqichlarida xorijlik allomalarning g’oya va ilmiy qarashlari 2. tabiiy fanlarning rivojlanishida hissa qo’shgan olimlarning ixtiro va kashfiyotlari 2 insonlar qadim zamondan tabiatga, undagi hodisalarga qiziqish bilan qarashgan. tarixiy manablarning guvohlik berishicha ibtidoiy jamoa davrida ham ular oddiy tabiiy hodisalarni yaxshi anglashgan (1-rasm). 2000 yillik rivojlanish tarixiga ega bo’lgan bu fan elementlari qadimiy misr, xitoy, movarounnahr, hindiston singari mamlakatlarda vujudga kelgan bo’lsada, u o’z xususiyatiga ko’ra keskin qarama-qarshiliklarga uchragan va uning taraqqiy topishi uchun...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "chet el allomalarining tabiiy fanlar shakllanishi va rivojlanishiga qo‘s...", click the Telegram button on the left.

Tags: chet el allomalarining tabiiy f… PPTX 16 pages Free download Telegram