bioakustika

PPT 43 pages 3.0 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.0 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: bioakustika. tovushning fizikaviy xarakteristikalari. reja: tovush. tovushning fizikaviy xarakteristikalari 2. veber - fexner qonuni 3. eshitish biofizikasi elementlari. dopler effekti. klinikada tovushga asoslangan usullar. audiometriya 4. sezgi a’zolari biofizikasi. odamning eshitish apparati 5. ultratovush va infratovush. ularning organizmga ta’siri tovush –qulog’imiz seza oladigan chastotalarda zarrachalarning elastik muhitda tebranishidir tovush akustika fiziologik arxitekturik musiqiy it va ut larni qulog’imiz qabul qilmaydi. 16 gs chastotadan kichik tebranishlar 2 * 104 gs dan katta tebranishlar tovush hodisalarini o’rganuvchi fizika bo’limiga akustika deyiladi. infratovush (it) ultratovush (ut) tovush mexanik energiyaning materiya boʻylab toʻlqinlar yordamida tarqalishidir. tovush chastota, toʻlqin uzunligi, davr, amplituda va tezlik bilan xarakterlanadi. kundalik turmushda tovush atamasini havoda tarqaluvchi va odam eshita oladigan toʻlqinlarga nisbatan qoʻllashadi. biroq fizikada tovush deb har qanday materiyada tarqaluvchi mexanik toʻlqinlarga aytiladi. tovush …

2 / 43

sh davri - bu bitta to'liq tebranish uchun ketadigan vaqt. tebranish davri t harfi bilan belgilanadi tovush (fizikada) — keng maʼnoda — gazsimon, suyuq yoki qattiq muhitda toʻlqin shaklida tarqaladigan elastik muhit zarralarining tebranma harakati. tor maʼnoda — odam va hayvonlarning maxsus sezgi organlari orqali qabul qilish eshitish hodisasi. eshitiladigan va eshitilmaydigan tovushlar bor. chastotasi 16 hz — 20 khz gacha boʻlgan toʻlqinlar inson qulogʻida tovush sezgisini uygʻotadi. chastotasi 16 hz dan kichik boʻlgan elastik toʻlqinlar infratovush deb ataladi. chastotasi 20 khz boʻlgan toʻlqinlar ultratovush va chastotasi 1 ghz dan yuqori boʻlgan toʻlqinlar gipertovush deyiladi. infra, ultra va gipertovushlarni inson qulogʻi eshitmaydi. gaz va suyuqliklardagi t. toʻlqini faqat boʻylama toʻlqin, qattiq jismlarda tarqaladigan toʻlqinlar esa ham boʻylama, ham koʻndalang boʻlishi mumkin. tovush tezligi quruq havoda 15° c da 0,34 km/s, suyuqlikda 152 km/s, qattiq jismda 506 km/s (olmosda 18 km/s) boʻladi. gipertovush - chastotasi 10’1013 gs gacha boʻlgan elastik toʻlqinlar …

3 / 43

hosil bo’ladi. ut jarrohlikda zararli o’simtalarni yemirishda, siydik qovug’idagi toshlarni maydalashda, suyaklarni arralashda, dorivor emulsiya va aerozollar yaratishda ishlatiladi. unchalik katta bo’lmagan quvvatdagi ut modda almashinuvini oshiradi. shuningdek, mikromassaj sifatida ishlatiladi. ut yutilishi muhitning hususiyatlariga bog’liqdir. bu esa moddaning molekulyar husisiyatlarini o’rganishga imkon beradi. (molekulyar akustika) ikki muhit chegarasidan ut to’lqinlarining qaytishi bir jinsli bo’lmagan qo’shilmalarni, ularning o’lchamini aniqlashda, bo’shliqlarni aniqlashda ut ni tashhis qilish uchun ishlatishga imkon beradi. ut ning lokatsion metodlariga ut ning impuls nurlanishi kiradi. impulslar orasida nurlatgich ut ni qabul qiluvchi vazifasini bajaradi va uty ning to’g’ri pyezo effektiga asosan tebranishlar elektr signallariga aylanadi qaytgan signallarni tinch turgan ut datchigi yordamida yoki qo’zg’aluvchi va tebranuvchi datchiklar yordamida kuzatish mumkin ut tibbiyotda davolash maqsadida keng foydalaniladi, ayniqsa nevrologik tabiatga ega bo’lgan kasalliklarda qo’llaniladi ( radikulit, lyumbago, bexeres, kasalligi va boshqalar). terapiyada ishlatiladigan ut ning chastotasi 0.8 – 3 mgs. ut ning to’qimalariga ta’siri erkin tushish tezlanishga “g” …

4 / 43

to’qimalarga ta’siri 3 ta faktor asosida bo’lishi mumkin. o’zgaruvchan akustik qarshilikda mexanik faktor yuzaga keladi, bu to’qimalarni mikrovibratsiya yoki mikromassaj qilishga imkon beradi. bu hujayra mebranalarida diffuziya va osmosni oshiradi. mexanik issiqlik fizik - kimyoviy issiqlik faktori to’qimalarda yutilgan ut to’lqin energiyasini unda issiqlik ajralishi bilan bog’liqdir, bu esa biologik jarayonlarni kuchaytirishga, organizmdagi shlaklarni yemirishga hizmat qiladi. ultratovushning fizik – kimyoviy faktori hujayra ichidagi molekulyar komplekslarni fazoviy qayta qurilishi bilan bog’liqdir. bunda ba’zi fermentlar aktivligi oshadi: oksidlanish – tiklanish jarayonlari tezlashadi; to’lqinlarda biologik aktiv moddalar – geparin, gistamin, serotonin hosil bo’ladi. kichik dozadagi ut – og’riq qoldiruvchi, spazmalogik, tomirlarni kengaytiruvchi ta’sirga ega. ta’sir zonasida qon va limfa aylanish tezlashadi, fagasitozlashadi, regineratsiya va reparatsiya jarayonlari tezlashadi. tashqi nafas funksiyasi normallashadi. fizioterapiyada quyidagi ut – apparatlari qo’llaniladi: uts – 1, utp – 1, utp – 3 m, uzt – 101, (suyak – mushak, nerv sistemasi, ichki organ kasalliklarini davolashda) uzt – 102 …

5 / 43

n og’iz qurishi, yo’tal, bo’g’ilish (β>150 gb) alomatlari paydo bo’lishi mumkin. ayniqsa, uzoq qaytarilib turadigan it zararlidir. tovush generatsiyasini organizmda tovush apparati hosil qiladi. u tanglay, til, lab, ovoz boylamidan iborat. tovush hosil qilishda o’pka, bronxlar, traxeyalar, og’iz bo’shlig’i, burun, tomoq bo’shlig’i ham qatnashadi. burun va o’g’iz bo’shlig’i rezonator hisoblanib, tovush formasini til, lab, tishlar yordamida kuchaytirish yoki kuchsizlantirish mumkin. ovoz boylamlarining eng zo’r tebranishlari unli tovushlar chiqarilishida ro’y beradi ovoz boylamlarining eng zo’r tebranishlari unli tovushlar chiqarilishida ro’y beradi. undosh tovushlar hosil bo’lganda yumshoq tanglayning, til uchining va lablarning har xil qismlari mustaqil tebranadi. doppler effekti va uni tibbiyotda qo’llanilishi to’lqin manbai ,bilan kuzatuvchining bir-biriga nisbatan harakatlanishi natijasida kuzatuvchi qabul qilayotgan to’lqin chastotalarining o’zgarishiga doppler effekti deyiladi v *=(v±vk)v/v±vu, bunda v * - qabul qilinuvchi chastota, v – manba chastotasi, v-to’lqin tezligi, vk – kuzatuvchining harakat tezligi , vm-manbaning harakat tezligi yuqoridagi ishoralar kuzatuvchi va manbaning yaqinlashishi uchun, pastki …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bioakustika"

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati mavzu: bioakustika. tovushning fizikaviy xarakteristikalari. reja: tovush. tovushning fizikaviy xarakteristikalari 2. veber - fexner qonuni 3. eshitish biofizikasi elementlari. dopler effekti. klinikada tovushga asoslangan usullar. audiometriya 4. sezgi a’zolari biofizikasi. odamning eshitish apparati 5. ultratovush va infratovush. ularning organizmga ta’siri tovush –qulog’imiz seza oladigan chastotalarda zarrachalarning elastik muhitda tebranishidir tovush akustika fiziologik arxitekturik musiqiy it va ut larni qulog’imiz qabul qilmaydi. 16 gs chastotadan kichik tebranishlar 2 * ...

This file contains 43 pages in PPT format (3.0 MB). To download "bioakustika", click the Telegram button on the left.

Tags: bioakustika PPT 43 pages Free download Telegram