o‘zbekistondagi tuproqlar geografiyasi

PPTX 8 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

mavzu:o‘zbekistonda tuproqlar geografiyasining rivojlanishi mavzu:o‘zbekistonda tuproqlar geografiyasining rivojlanishi reja: 1.rivojlanishning dastlabki bosqichlari. 2.tuproqlar geografiyasi bo’yicha ilk tatqiqotlar. 3.o’zbekistonda bu fanning rivojlanishiga hissa qo’shgan olimlar. 4.o’zbekiston tuproqlarining o’rganilishi. rivojlanishning dastlabki bosqichlari 0‘zbekistonda tuproqlar geografiyasiga oid ilk ma’lumotlar n.teyx tomonidan (1881) toshkent atrofi tuproqlarini o‘rganish natijasida ushbu tuproqlaming gumusga kambag‘al va karbonatli ekanligini qayd etilishi bilan boshlagan. 1882-yilda a.medlendorf ,,farg‘ona vodiysi ocherklari” risolasida hozirgi bo‘z tuproqlami sariq tuproqlar deb atagan. 1886-yildagi v.v.dokuchayevning tuproqlar tasnifida mamlakatimiz tuproqlari umuman nazardan chetda qolgan. ushbu muallifning 1900-yildagi tasnifida avvalgi sariq lyossli mergelli tuproqlar sinfini aeral tipga kiritilib, sariq va oqish tuproqlarga ajratilgan. n.m.sibirsev tasnifida o‘sha tuproqlar eol - lyoss tuproq tipining lyoss tuproq kenja tipiga kiritgan.o‘zbekistonda tuproqlar geografiyasining rivojlanishida 0 ‘rta osiyo davlat universiteti qoshida tuproqshunoslik va geobotanika institutining tashkil etilishi (1921) katta turtki boidi. uning tashkilotchilaridan biri va rahbari hamda 0 ‘rta osiyoda tuproqlar geografiyasi ilmiy maktabining asoschisi ham n.a.dimo hisoblanadi. u o‘z tadqiqotlarida tuproq …

2 / 8

oldilar. 1908-1915-yillar mobaynida „ko‘chirish ishlari boshqarmasi” va „yerlar holatini yaxshilash boiimi” tomonidan o‘tkazilgan majmuali tuproq - botanik tadqiqotlarda s.s.neustruev va n.a.dimolar faol ishtirok etdilar. 1908-yilda s.s.neustruev boshchiligidagi birinchi ekspeditsiya chimkent uezdi hududini o‘rgandi. to‘plangan ma’lumotlar asosida „chimkent uezdining tuproq - geografik ocherki” nomli asar dunyoga keldi. asar o‘ta mukammal, ilmiy g‘oyalarga boy va muhim tabiiy qonuniyatlar aniq ifodalanib berilganligi uchun 1912- yilda n.m.prjevalskiy nomli oltin medal bilan taqdirlangan. n.a.dimo tuproqlar geografiyasi bo’yicha ilk tatqiqotlar s.s.neustruevning tuproqlar geografiyasiga qo‘shgan ulkan hissasi: u 0 ‘rta osiyodagi yangi tuproq tipi - bo‘z tuproqlami ajratadi, va to‘liq tavsiflaydi; tuproqlaming balandlik zonalligini asoslaydi; farg‘ona tizmasining o‘rmon tuproqlarini ta’riflaydi; tipik va to‘q bo‘z tuproqlami kashtan va qora tuproqlaming analogi deb bilganligi hamda respublikamiz tuproqlarini tasniflashdagi va boshqa tadqiqotlarida yaqqol namoyon boiadi. xususan u bo‘z tuproqlami to‘rtta tipchaga ajratilgan tasnifini taklif etgan: 1) tuzilmali (sho‘rtoblangan) bo‘z tuproq yoki sur - qo‘ng‘ir tuproq; 2) to‘q tusli bo‘z tuproq; …

3 / 8

yillarida n.a.dimo tomonidan 0 ‘zbekistonda tuproqlami tasniflashda tuproq hosil boiishining choi tipiga: 1) eng oddiy cho‘1 och tus tuproqlari; 2) choi och tusli tuproqlari; 3) gipslashgan choi och tusli tuproqlar kiritilgan; vodiylarda o‘tloq tuproqlari, sug‘oriladigan hududlarda esa maxsus tip - madaniy-sug‘orma tuproqlar ajratiladi. 0 ‘rta osiyoning tog‘oldi va togii mintaqalarida (pomir misolida) n.a.dimo sakkizta: 1) choi - dasht, chala choi tog‘oldi yoki tog‘ och tuslilar bilan (cho‘1 - dasht); 2) quruq - dasht och tusli, to‘q tusli tog‘ - kashtan tuproqlar bilan; 3) tog‘ - dasht; 4) tog“ o‘tsimon (o‘tli) dashtlaming qora tuproqlariga o‘xshash tuproqlar bilan; 5) o‘tli o‘tioqlaming tog‘ - o‘tloq tuproqlari; 6) alp o‘tloqlarining baland togii o'tloq tuproqlari; 7) qor va muzliklar hamda qoplama jinslardagi dog‘simon baland tog‘ tuproqli tog‘ tundra; 8) baland tog‘ choi zonalarini ajratgan. n.a.dimo tuproq hosil boiishida tuproq faunasining rolini birinchi boiib asoslagan. u o‘z tadqiqotlarini to‘rtta yo‘nalishda amalga oshirgan: 1) tuproqlar geografiyasi va …

4 / 8

ishlari tahsinga sazovordir. o’zbekiston tuproqlarining o’rganilishi. tuproqlar geografiyasi jihatidan 0 ‘zbekiston hududini tabiiy geografik rayonlashtirishda uning hududi turon provinsiyasining bir qismi hisoblanib, tabiiy majmualari komponentlarining farqi uning tekislik qismi bilan tog‘oldi va tog‘larida yaqqol ko'zga tashlanadi. binobarin, 0 ‘zbekiston hududini tekislik va tog‘oldi - tog4 kabi ikkita provinsiyaga ajratish maqsadga muvofiq (baratov, 1996, 149-b.). har bir provinsiya turli xususiyatlari, tabiiy sharoitidagi va boshqa farqlanuvchi jihatlari majmuasi bo‘yicha - okruglarga boiinadi. 0 ‘zbekistonning tuproqlar geografiyasi nuqtayi nazaridan sakkizta okruglarga ajratilishi ham o‘rinlidir (,,0‘zbekiston tabiiy atlasi”, 1982), bular: ustyurt, quyi amudaryo, qizilqum, chirchiq-ohangaron, farg'ona, zarafshon, qashqadaryo va surxondaryo. o‘zbekistonda jami 81 ta tuproq rayonlari ajratilgan. foydalanilgan adabiyotlar: tabiatshunoslik fanidan maruzalar” qosimov a.x., axmedova g.j. 2002 “tuproqlar geografiyasi” a.xodjimatov, sh.xolmurodov 2018. internet saytlari: www.ziyonet.uz www.geoolam.uz www.hozir.tv.uz google tezkor qidiruv brauzeri. image1.jpg image2.jpg image3.png image4.jpg image5.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 8

o‘zbekistondagi tuproqlar geografiyasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekistondagi tuproqlar geografiyasi" haqida

mavzu:o‘zbekistonda tuproqlar geografiyasining rivojlanishi mavzu:o‘zbekistonda tuproqlar geografiyasining rivojlanishi reja: 1.rivojlanishning dastlabki bosqichlari. 2.tuproqlar geografiyasi bo’yicha ilk tatqiqotlar. 3.o’zbekistonda bu fanning rivojlanishiga hissa qo’shgan olimlar. 4.o’zbekiston tuproqlarining o’rganilishi. rivojlanishning dastlabki bosqichlari 0‘zbekistonda tuproqlar geografiyasiga oid ilk ma’lumotlar n.teyx tomonidan (1881) toshkent atrofi tuproqlarini o‘rganish natijasida ushbu tuproqlaming gumusga kambag‘al va karbonatli ekanligini qayd etilishi bilan boshlagan. 1882-yilda a.medlendorf ,,farg‘ona vodiysi ocherklari” risolasida hozirgi bo‘z tuproqlami sariq tuproqlar deb atagan. 1886-yildagi v.v.dokuchayevning tuproqlar tasnifida mamlakatimiz tuproqlari umuman nazardan...

Bu fayl PPTX formatida 8 sahifadan iborat (1,1 MB). "o‘zbekistondagi tuproqlar geografiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekistondagi tuproqlar geogr… PPTX 8 sahifa Bepul yuklash Telegram