talaffuz qilish malakavak o'nikmalarini shakllantirish bosqichi

PPTX 16 pages 1.0 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

talaffuz qilish malaka va ko’nikmalarini shakllantirish bosqichi talaffuz qilish malaka va ko’nikmalarini shakllantirish bosqichi taqlid usuli logopeddan eshitgan tovushga mos qilib bolaning ongli ravishda shu tovush artikulyatsiyasini topishga va talaffuz qilishga urinishiga asoslangan. bunda bola akustik tayanchdan tashqari ko‘rish, taktil va fikrlash sezgilardan ham foydalanadi. taqlid usulda asosan artikulyatsion organning holati qanday bo‘lishi kerakligi haqida logoped og‘zaki tushuncha beradi. izlanuvchanlik sirg‘aluvchi, jarangli tovushlarni postanovka qilishda yaxshi natijalar beradi. ba’zi bir tovushlar esa, masalan: sonor «r», «l», affrikatlar «ch», til orqa «k», «g», «x» tovushlar ko‘pincha boshqa usuldan foydalangan holda muvaffaqiyatli qo‘yiladi. mexanik usul maxsus zond yoki shpatel bilan artikulyatsion organga mexanik ta’sir etishga asoslangan. logoped boladan bir tovushni aytishni va shu tovushni bir necha marta takrorlashini so‘raydi, takrorlash vaqtida zond yoki shpatel yordamida tovushning artikulyatsion holatini o‘zgartiradi. natijada boshqa tovush hosil bo‘ladi. bu usulda bolaning artikulyatsion organlari logoped harakatlariga bo‘ysunadi, bola mustaqil amalga oshira olmaydi. uzoq shug‘ullanishdan keyin bola mexanik …

2 / 16

ferensiatsiya qilish paronim so’zlar, maqol, tez aytish, jumla, she’r, matnlar orqali sigmatizmni bartaraf etish tish aro sigmatizmini bartaraf etishda logoped bolaga yuqori va pastki tishlarni bir-biriga yaqinlashtirib, tilning uchini pastki tishlar orqasiga qo‘yib s tovushini talaffuz etishni buyuradi va s tovushi aniq eshitilmasa unga yordam beradi. bunda logoped zond yoki gugurt cho‘pi bilan tilning uchini pastki tishlar orqasiga bosib turib, s tovushini ayttirib ko‘radi. shunda s tovushi aniq hosil bo‘ladi. keyinchalik s tovushi unli tovushlarga qo‘shib talaffuz etiladi. s tovushi aniq, to‘g‘ri hosil bo‘lgandan so‘ng z tovushini talaffuz etishga o‘tiladi. bunda s tovushiga ovoz qo‘shib talaffuz etilsa, z tovushi hosil bo‘ladi. lab va tish sigmatizmini bartaraf etishda logoped bolaga (s tovushining talaffuzida) lablarni yuqori va pastki tomonga (bunda milklar ko‘rinishi kerak) yo‘naltirishni taklif etadi. agar bola bu vazifani bajara olmasa, logoped yordam beradi. buning uchun u bolaning pastki labini barmog‘i bilan pastga tortadi va iljayishni buyurib turib, s tovushini talaffuz …

3 / 16

kamlanadi. yon sigmatizmni bartaraf etish uchun esa bir necha usullar tavsiya etiladi: a) logoped oyna oldida taqlid qilish usuli bilan bolaga to‘g‘ri tovush talaffuzini o‘rgatadi. bunda asosan taqlid qilish usulidan foydalaniladi; b) logoped mexanik usulda foydalangan holda to‘g‘ri tovush talaffuzini hosil qiladi. buning uchun logoped maxsus zond yoki gugurt cho‘pi yordamida tilning oldingi qismini pastga bosib turib, havo oqimini chiqarishni buyuradi, shunda s tovushi hosil bo‘ladi; v) tovushning to‘g‘ri artikulyatsiyasini hosil qilish uchun tish aro sigmatizm hosil qilinadi. buning uchun havo oqimini til o‘rtasidagi ariqchadan chiqarishga urinib ko‘riladi, shunda s tovushiga o‘xshash tovush hosil bo‘ladi. so‘ng til uchi pastki tishlar orqasiga tushiriladi, shunda aniq s tovushi hosil bo‘ladi. 1. hosil qilingan tovush nutqda mustahkamlangach, so‘ng bo‘g‘inlarda, so‘zlarda, she’rlarda mustahkamlanadi. burun sigmatizmini bartaraf qilishda havo oqimi og‘iz bo‘shlig‘idan o‘tkaziladi. buning uchun turli o‘yin mashqlaridan foydalaniladi. masalan, burundan nafas olib, og‘izdan chiqarish; og‘iz bilan nafas olib, nafas chiqarishda yonib turgan shamni puflab …

4 / 16

z tovushlarini bir-biridan farqlash uchun og‘zaki va yozma mashqlar olib boradi j tovushi talaffuzi j tovushi talaffuzidan farq qiladi. shuning uchun j tovushi talaffuzidagi kamchiliklarni bartaraf etish o‘ziga xos xususiyatlardan iborat bo‘lib, quyidagi usul yordamida bartaraf etiladi. logoped bolaga ch tovushni aniq talaffuz etishni taklif etadi va ch tovushini talaffuz etish vaqtida ovoz qo‘shib talaffuz etish buyuriladi, bunda ch tovushi o‘rniga j tovushi hosil bo‘ladi. 1. hosil qilingan җ tovushi avval bo‘g‘inlarda, so‘ng so‘zlarda, gaplarda, she’rlarda mustahkamlanadi. qorishiq ch tovushini hosil qilish uchun logoped bolaga j tovushini talaffuz etishni taklif qiladi. bola j-j-j tovushlarini bir necha marta talaffuz etish vaqtida logoped maxsus zond yordamida til uchini orqaga biroz itaradi, shunda j tovushi o‘rniga qorishiq ch tovushi hosil bo‘ladi. ch tovushini bola mustaqil talaffuz qilgach, ch tovushi avval yopiq bo‘g‘inlarda (ach-och-uch-ich-uch), so‘ng ochiq bo‘qinlarda (cha-cho-chu-chi) mustahkamlanadi. rotatsizmni tuzatish r tovushini hosil qilishda bir nechta usullardan foydalanish mumkin. 1-usul. logoped oyna oldida …

5 / 16

…. vaznda bg‘ladi. har xil vaznda chiqqan tovush ochiq va yopiq bg‘g‘inlarni talaffuz ettirish yordamida mashq qildiriladi: lambdatsizmni tuzatish 1-usul. logoped bola bilan birga oyna oldiga o‘tirib, unga tilini yassi holatda yuqori va pastki tishlar orasiga olishni va til uchini yengilgina tishlagan holda ovoz chiqarishni taklif etadi. shunda l tovushiga o‘xshash tovush hosil bo‘ladi. bunday mashq aniq tovush hosil bo‘lmaguncha takrorlanadi. l tovushi aniq talaffuz etilgandan so‘ng tilni yuqori tish alveolalari tomon ko‘tarib l tovushi to‘g‘ri artikulyatsiya holatida talaffuz etishga o‘rgatiladi. so‘ng l tovushi ochiq, yopiq bo‘g‘inlarda, so‘zlarda, jumlalarda, she’rlarda mustahkamlanadi. 2-usul. bunda logoped bolaga tilni yanada yassi holatga keltirib, tishlar orasiga olishi va til uchini yengilgina tishlab, i tovushini talaffuz etishni taklif etadi. shunda l tovushi hosil bg‘ladi. l tovushi shu usulda mustaqil hosil bo‘lganidan keyin logoped bolaga tilni yuqoriga, tishlar orasiga olib l tovushini talaffuz etishni taklif etadi. l tovushi nutqda aniq hosil bo‘lgach, u ochiq, yopiq bo‘g‘inlarda, …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talaffuz qilish malakavak o'nikmalarini shakllantirish bosqichi"

talaffuz qilish malaka va ko’nikmalarini shakllantirish bosqichi talaffuz qilish malaka va ko’nikmalarini shakllantirish bosqichi taqlid usuli logopeddan eshitgan tovushga mos qilib bolaning ongli ravishda shu tovush artikulyatsiyasini topishga va talaffuz qilishga urinishiga asoslangan. bunda bola akustik tayanchdan tashqari ko‘rish, taktil va fikrlash sezgilardan ham foydalanadi. taqlid usulda asosan artikulyatsion organning holati qanday bo‘lishi kerakligi haqida logoped og‘zaki tushuncha beradi. izlanuvchanlik sirg‘aluvchi, jarangli tovushlarni postanovka qilishda yaxshi natijalar beradi. ba’zi bir tovushlar esa, masalan: sonor «r», «l», affrikatlar «ch», til orqa «k», «g», «x» tovushlar ko‘pincha boshqa usuldan foydalangan holda muvaffaqiyatli qo‘yiladi. mexanik usul maxsus zond yoki ...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "talaffuz qilish malakavak o'nikmalarini shakllantirish bosqichi", click the Telegram button on the left.

Tags: talaffuz qilish malakavak o'nik… PPTX 16 pages Free download Telegram