atom tuzilishi

PPT 44 pages 4.9 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PPT

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

powerpoint presentation * atom tuzilishi nazariyalari ilmni fursat bo'lganda o'rganaverish kerak. chunki ilm zarur bo'lgan paytda fursat topilmaydi. toshkent – 2016 * ma'ruza rejasi: atom tuzilishi va kvant sonlari. d.i.mendeleevning hayoti va ijodi. davriy qonun va davriy sistema. yadroviy jarayonlar. davriy xossalar. kimyoviy bog'lanish, molekulalar tuzilishi kristall panjaralar * atom tuzilishi – atom yadrosida protonlar va neytronlar joylashgan bo'lib, yadro maydonida elektronlar to'xtovsiz aylanma harakatda bo'ladi. elektronlar yadro maydonidagi elektron pog'onalarda harakatlanadi. pog'onalar lotincha bosh harflar bilan belgilangan va ular elektron pog'onachalardan tashkil topgan bo'ladi. elektron pog'onachalar esa orbitallardan hosil bo'lgan bo'lib, har bir orbitalda 2 ta elektron joylashadi. element atomlarida elektronlar pog'onachalarda quyidagi tartibda to'lib boradi: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d106p67s25f146d107p6 va h.z. * yadro zaryadi * d – orbitallar s - orbital p – orbitallar f - orbital * * * * atomning tarkibidagi elementar zarrachalar: yadro proton va neytrondan iboratligini 1932 yil isbotlagan – d.ivanenko, n.gapon, geyzenberglar atomning tarkibini o'rganish: 1910 …

2 / 44

onlar orasida ikki xil energiya mavjud: elektron bilan yadroning bog'lanish energiyasi 1s2s2p3s3p4s3d4p kamayib boradi elektron xususiy (ichki) energiyasi 1s2s2p3s3p4s3d4p ortib boradi elektronning xususiy energiyasini kvant sonlarda ifodalanishi bosh kvant soni (n) – elektronning yadro atrofidagi holatini bildiradi n = 1,2,3,4,5 ... 1913 yil n.bor fanga kiritgan. orbital kvant soni (l) – elektron orbitalning shaklini bildiradi l = 0,1,2,3,4,5 (n – 1) ... l = s,p,d,f,g,h ... 1916 yil i.zommerfild fanga kiritgan. * magnit kvant soni (m) – elektronning atomdagi harakat yo'nalishini tashqi magnit maydon yo'nalishiga proektsiyasini bildiradi m = – l + l ... (orbitallar xili) d – orbitallar p – orbitallar f - orbital s - orbital . spin kvant soni (ms) –harfi bilan belgilanadi va elektronning o'z o'qi atrofida aylanishini bildiradi. elektron o'z o'qi atrofida to'g'ri spinli +½ qiymat qabul qilib ↑ bilan belgilanadi, teskari spinli – ½ qiymat qabul qilib ↓ bilan belgilanadi. 1926 yil ulenbek va …

3 / 44

– 1 0 + 1 + 2 – 3 – 2 – 1 0 + 1 + 2 + 3 – ½ + ½ 5 5 s p d f 0 1 2 3 0 – 1 0 + 1 – 2 – 1 0 + 1 + 2 – 3 – 2 – 1 0 + 1 + 2 + 3 – ½ + ½ 6 6 s p d 0 1 2 0 – 1 0 + 1 – 2 – 1 0 + 1 + 2 – ½ + ½ 7 7 s p 0 1 0 – 1 0 + 1 – ½ + ½ * kimyoviy bog'lanish umuman, har qanday kimyoviy bog'lanish o'zaro birikuvchi atomlar tashqi va tashqaridan oldingi elektron qavatdagi bir yoki bir necha elektron bulutlarining yadrolar o'rtasida qayta taqsimlanishi (o'zaro qoplanishi)dir. kimyoviy moddalar atomlar va ularning birikishidan hosil bo'lgan kristallar, molekulalar, ionlardan tashkil …

4 / 44

tromanfiyligi har xil bo'lgan atomlar o'zaro toq elektronlari bilan qoplanishidan hosil bo'lgan bog'lanish. masalan: hcl, h2o, nh3, co2, p2o5 va h.k. bog' hosil bo'lishida atomlarning biri bo'linmagan (taqsimlanmagan) juft elektroni bilan (donor) ikkinchisi bo'sh orbitali bilan (aktseptor) qatnashsa, donor-aktseptor bog'lanish deyiladi. b) donor-aktseptor mexanizmi: so – is gazi (bitta), nh4+ – ammoniy ioni (bitta), h3o+ – gidroksoniy ioni (bitta) barcha kompleks birikmalarda hosil bo'ladi. * * bog' tartibi – o'zaro bog' hosil qilgan atomlar orasidagi bog'lanishlar soni bog' tartibi deyiladi. birlamchi, ikkilamchi (qo'sh bog'), uchlamchi (uchbog'), ba'zan to'rtlamchi bog'lanishlar bo'ladi. atomlar orasida bog' qancha ko'p bo'lsa, bog' uzunligi qisqarib, bog' energiyasi ortadi, ya'ni bog' barqarorligi ortadi. bog' to'yinuvchanligi – atomlarning aniq sondagi kovalent bog'lanishlar hosil qilishi. masalan oltingugurt ko'pi bilan oltita kovalent bog' hosil qiladi. sf6, so3, scl6, so2cl2 va h.k. bog' yo'naluvchanligi – kovalent bog'lanish fazoda dekart koordinatalar sistemasi o'qlari yo'nalishida hosil bo'ladi. x u z – o'qlari bo'yicha …

5 / 44

ish asosan tipik metallar bilan tipik metalmaslar orasida hosil bo'ladi. tipik metallar – birinchi va ikkinchi bosh gruppacha metallari (li, na, k, rb, cs, fr, be, mg, ca, sr, ba, ra), tipik metalmaslar – oltinchi va ettinchi bosh gruppacha metalmaslari (f, cl, br, i, o, s, se, te). ion bog'lanish – qarama-qarshi zaryadlangan ionlarning elektrostatik tortishi kuchlari natijasida hosil bo'lgan bog'lanishga ion bog'lanish deyiladi. ion bog'lanish yo'naluvchanlik va to'yinuvchanlikka ega emas. ionlar shar simon tuzilishga ega bo'lib, ularda zaryad bir xil tarqaladi, shuning uchun ikkita ion o'zaro tortilishi uchun fazoda aniq bir yo'nalishda bo'lishi shart emas va shuning uchun bog'lanish yo'nalishga ega bo'lmaydi. sharsimon ko'rinishdagi ionlar cheklanmagan sondagi qarama-qarshi zaryadli ion bilan tortilishi mumkin, bu to'yinuvchanlik xossasi yo'qligidan dalolat beradi. * * asosan metallar va qotishmalarda metall bog'lanish kuzatiladi. metallarning barcha xossalari metall bog'lanish va metalning atom tuzilishiga bog'liq. metal bog'lanish – metall ionlari va umumiy elektron buluti hisobidan hosil …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom tuzilishi"

powerpoint presentation * atom tuzilishi nazariyalari ilmni fursat bo'lganda o'rganaverish kerak. chunki ilm zarur bo'lgan paytda fursat topilmaydi. toshkent – 2016 * ma'ruza rejasi: atom tuzilishi va kvant sonlari. d.i.mendeleevning hayoti va ijodi. davriy qonun va davriy sistema. yadroviy jarayonlar. davriy xossalar. kimyoviy bog'lanish, molekulalar tuzilishi kristall panjaralar * atom tuzilishi – atom yadrosida protonlar va neytronlar joylashgan bo'lib, yadro maydonida elektronlar to'xtovsiz aylanma harakatda bo'ladi. elektronlar yadro maydonidagi elektron pog'onalarda harakatlanadi. pog'onalar lotincha bosh harflar bilan belgilangan va ular elektron pog'onachalardan tashkil topgan bo'ladi. elektron pog'onachalar esa orbitallardan hosil bo'lgan bo'lib, har bir orbitalda 2 ta elektron jo...

This file contains 44 pages in PPT format (4.9 MB). To download "atom tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: atom tuzilishi PPT 44 pages Free download Telegram