boburnoma va uning adabiy-estetik tahlili

PPTX 18 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

“boburnoma”da shoirning adabiy-estetik qarashlari p.mahbuba 241-guruh talabasi reja: “boburnoma” asari. asarning o‘rganilishi. “boburnoma”da muallif shaxsi. asarda tarixiy shaxslar timsoli. asardagi adabiy-estetik qarashlar. bobur she’riyati bilamizki, zahiriddin muhammad bobur asarlari jahon adabiyoti durdonalariga aylandi. “boburnoma”, ‘risolayi aruz”, “mubayyin”,”volidiya” kabi ijod namunalari avlodlarni ma’naviy kamolotga ko‘taruvchi ulkan badiiy chashmalardir. boburning she’riy asarlari-lirik she’rlar(devon),masnaviylar(“mubayyin”,”volidiya”)dan iborat. ular sodda va ravon uslubda yozilgan. shoir she’riyatining o‘ziga xosligi shundaki,tasvir umumiylikdan konkretlikka o‘tadi,tarixiylik badiiylik bilan muzayyan holda ifodalanadi, an’anaviy oshiq tuyg‘ulari real shaxs kechinmalari bilan hamohanglashadi. bobur “boburnoma”da 2marta devon tartib bergani haqida yozadi.1-marta afg‘onistondaligida devonini tilga oladi. bu devon adabiyotshunoslikda “kobul devoni” nomi bilan tilga olinadi,ammo u ma’lum emas. bobur 2-marta 1528-1529-yillarda hindistonda yaratgan lirik she’rlarini jamlab devon tartib beradi. “boburnoma”da ularni yaqinlariga bergani haqida aytadi va bu “hind devoni’dir. . boburning ushbu she’rlar majmuasi «hind devoni» nomi bilan yuritiladi. u 38 varaqdan iborat. tarkibida xoja ahrori valining «volidiya» asari taijimasi, 2 ta kichik masnaviy, 2 …

2 / 18

tgan. . bobur g‘azallari o‘ziga xos xususiyatlarga ega. ular qisqa hajmli. u, asosan, 5-7 baytli g‘azallar yaratgan. 4 baytlilari ham uchraydi. musajja’ g‘azalning noyob namunalarini ijod etgan. mumtoz adabiyotda noyob hisoblangan «masnu’» g ‘azal ham yaratgan. shoir, ayniqsa, ruboiy janrida o‘zining betakror iqtidorga egaligini namoyish eta olgan. u an’anaviy janrni takomillashtirishga erishadi. ayrim ruboiylarida taxallus qo‘laydi. shoir mumtoz adabiyotda faol hisoblangan - tuyuq, qit’a, fard, masnaviy kabi janrlarda ham o‘z mahoratini ko‘rsata olgan. u zullisonayn shoir. ikki- turk va fors tilida erkin ijod qila olgan. shoir she’riyatining mavzu qamrovi xilma-xil. ularni shartli ravishda oshiqona, hasbi hol, falsafiy-orifona yo‘nalishlarga ajratib talqin etish mumkin. har yong ‘aki azm etsam, yonimda borur mehnat, har sorikim yuzlansam, o‘trumg'a kelur qayg‘u. yuz javr-u sitam ko‘rgan, ming mehnat-u g'am ko‘rgan, osoyishi kam ko‘rgan mendek yana bir bormu ?! haqiqatan, ezgulik izlaganidan yovuzlik ko‘rgan, xayrixohlik kutganidan badxohlik qaytgan ko‘ngil muayyan darajada vaqtincha badgumonlikka berilishi, yaxshidan ham, yomondan …

3 / 18

nom bermagan. u uni «vaqoyi’» (voqealar) deb atagan. bir ruboiysida ham buni e’tirof etib, asarining qimmatini ta’kidlab o‘tgan: bu olam aro ajab alamlar ko‘rdum, olam elidin turfa sitamlar ko‘rdum, har kim bu « vaqoe ’» ni o ‘qur, bilgaykim, ne ranj-u ne mehnat-u ne g ‘amlar ko‘rdum. . bu ruboiyda bobur «boburnoma» o‘z hayot yo’lini yorituvchi, zamon va ahli zamon - insoniyat borasidagi fikr-o‘ylarini ifodalovchi ko‘zgu ekanligini ta’kidlaydi. turli adabiyotlarda u «voqeoti boburiy», «tuzuki boburiy», «tavorixi boburiy», «boburiya», «boburnoma» kabi nomlar bilan ataladi.bobur ushbu asarini ,asosan , «vaqoyi’» deb tilga olgan. faqat ikki o‘rindagina «tarix» deb atagan. qizi gulbadanbegim «humoyunnoma» asarida ham uni «vaqoyi’», «voqeanoma» deb eslaydi. ammo, «boburnoma» nashrlari bunday nomlanmagan. faqat xx asming 40-yillarida turkiyada chop etilgan nusxa «vaqoyi’» nomi bilan atalgan . 2002-yil toshkentda chop etilgan eng so‘nggi nashr ham «bobumoma» nomi bilan chiqdi . . «boburnoma» 1494 -yil, otasining axsi qo‘rg‘onida jardan qulab vafot etishi va …

4 / 18

nini nashr etdi. 2002 - yil s.hasanov tomonidan to‘ldirilgan, mukammallashtirilgan nusxa chop qilindi. 2007-, 2008 - yillarda sh.yorqin afg‘onistonda nashr ettirdi. 0 ‘zbek adabiyotida p. qodirov, x. sultonov, b. boyqobilov, x.davron kabi ko‘plab ijodkorlar boburga bag'ishlab roman, qissa, doston va she’rlar yaratdilar. “boburnoma”da muallif shaxsi «boburnoma» da bosh qahramon boburning o'zi. u voqea-hodisalami bayon etar ekan, xolislikka amal qiladi. shuning uchun ham muallif timsoli ideallashtirilmagan. tasavvurimizda u hayotning butun achchiq-chuchugini, past-balandini ko‘rgan real inson sifatida namoyon bo‘ladi. asarda uning fe’l-atvori butun murakkabligi bilan o ‘z ifodasini topgan. tabiatiga xos ezgu fazilatlar, ko‘nglidagi takrorlanmas, zohir tuyg‘ular, his-hayajonlar bilan birga hukmdor sifatidagi qattiqqo‘llik va talabchanlik ham oshkora tasvirlangan.kobul yo‘lidagi mashaqqatli kunlarda, ayniqsa, bobur fe’lidagi oliyhimmatlik, adolat va kamtarlik fazilatlari yuzaga chiqadi. u navkarlar bilan barobar qor tepib yo‘l ochadi. ular bilan birga kechani qor ostida o‘tkazadi. uni issiqroq g‘or ichiga taklif qilishganda rad etadi. el chekkan mashaqqatni birga chekishni afzal biladi. navkarlari …

5 / 18

atsizlik va zulmni taqiqlashga harakat qilgan. «boburnoma»da bir navkar zabt etilgan yurtda birovning bir ko‘za yog‘ini zo‘ravonlik bilan tortib olgani uchun, ibrat bo’lsin deb, kaltaklatganini so‘zlaydi . bobur munofiqlik, ko‘zbo‘yamachilik va xiyonatni sezganda, uni keskin yo‘qotish tadbirini ko‘rgan. jumladan, g‘aznada makr bilan qalan tebratib, xalqni laqillatayotgan aldamchilarni sinchkovlik bilan fosh etadi. ular faoliyatini taqiqlaydi. asarda tarixiy shaxslar «boburnoma»da juda ko'p tarixiy shaxslar haqida ma’lumot beriladi. muallif ularga baho berar ekan, fazilatlarini ham, nuqsonlarini ham mufassal tasvirlaydi. ba’zan nihoyatda qisqa bir yoki ikki jumla bilan bir shaxsning tabiati, fe’l-atvori, iqtidor-u salohiyati haqida tasavvur bera oladi. bobur o‘ziga yaqin kishilar — otasi, amakilari, tog‘alari, ukalari, o‘g‘illari haqida ham, temurzodalar, o‘zbekxonlar haqida ham, ijodkor-u san’atkorlar haqida ham muhim dalillarni keltiradi. bobur otasi umarshayx mirzo haqida faxr bilan yozadi: «umarshayx mirzo baland himmatliq va ulug‘ doiyaliq podshoh erdi. hamisha mulkgirlik dag‘dag‘asi bor erdi...» uning «pokiza e’tiqodliq kishi» ekanligini ta’kidlaydi. adabiyot muxlisi sifatida doston va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"boburnoma va uning adabiy-estetik tahlili" haqida

“boburnoma”da shoirning adabiy-estetik qarashlari p.mahbuba 241-guruh talabasi reja: “boburnoma” asari. asarning o‘rganilishi. “boburnoma”da muallif shaxsi. asarda tarixiy shaxslar timsoli. asardagi adabiy-estetik qarashlar. bobur she’riyati bilamizki, zahiriddin muhammad bobur asarlari jahon adabiyoti durdonalariga aylandi. “boburnoma”, ‘risolayi aruz”, “mubayyin”,”volidiya” kabi ijod namunalari avlodlarni ma’naviy kamolotga ko‘taruvchi ulkan badiiy chashmalardir. boburning she’riy asarlari-lirik she’rlar(devon),masnaviylar(“mubayyin”,”volidiya”)dan iborat. ular sodda va ravon uslubda yozilgan. shoir she’riyatining o‘ziga xosligi shundaki,tasvir umumiylikdan konkretlikka o‘tadi,tarixiylik badiiylik bilan muzayyan holda ifodalanadi, an’anaviy oshiq tuyg‘ulari real shaxs kechinmalari bilan ...

Bu fayl PPTX formatida 18 sahifadan iborat (1,1 MB). "boburnoma va uning adabiy-estetik tahlili"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: boburnoma va uning adabiy-estet… PPTX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram