cho‘lponning adabiy – estetik qarashlari

DOCX 28 pages 70.6 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.6 KB

File type DOCX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

microsoft word - abdullayeva z kurs ishi mavzu: cho‘lponning adabiy – estetik qarashlari mundarija kirish........................................................................4 1. lirik asarlaridagi qahramonlar tasviri................5-13 2. nasriy asarlarida obraz yaratish mahorati.......14-23 3. dramatik asarlarida obrazlar..........24-26 4. xulosa...................................27-28 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.............................29-30 30 kirish abdulhamid sulaymon o‘g‘li cho‘lpon o‘zbek adabiyotining realistik yo‘nalish kasb etib,taraqqiyot sari olg‘a siljishini ta’minlagan talantli ijodkorlardan biridir.u murakkab bir davrda yashashiga qaramay ,badiiy ijodining juda ko‘p janrlarida o‘z qalamini sinab ko‘rdi va o‘zining iqtidorli so‘z ustasi ekanligini ko‘rsatdi.uning haqiqiy nafosat ruhi bilan yo‘g‘rilgan samimiy lirik she’rlari,davr ijtimoiy hayoti bilan chambarchas bog‘liq publisistika,xalqona ruh ufurib turgan dramasi, davrning ijtimoiy-mashiy masalalari aks topgan prozasi zamon adabiyotining dolzarb masalalariga munosabat tarzida taassurot qoldiruvchi adabiy-tanqidiy maqolalari ijodkor dahosining g‘oyat yuksakligidan dalolat beradi. cho‘lpon mamlakatimizda xx asr boshlarida ro‘y bergan ijtimoiy va madaniy islohotlarning barchasida faol ishtirok etdi.o‘lkamizda teatr san’ati,maorif va madaniyat ishlari,matbuot sohasining shakllanishi va takomilida cho‘lponning o‘rni alohida ta’kidga loyiqdir.haqiqiy xalqparvar va o‘z yurti ,vatanining sodiq …

2 / 28

. 1956-yilda bolsheviklar partiyasining xx syezdi tomonidan stalin shaxsiga sig‘inish masalasi ko‘rib chiqilib,uning nomi qoralangach,o‘ttizinchi va undan keyingi yillarda qatag‘on bo‘lganlarning,jumladan cho‘lpon va uning taqdirdoshlarining ham nomlari oqlandi.abadiy me’rosini o‘rganish va chop qilishga yo‘l ochildi. biroq yurtimiz istiqloli uchun jon fido qilgan ijodkorlar hayoti va ijodiga qiziqish faqat o‘zbekiston respublikasining mustaqilligidan keyingina boshlandi. lirik asarlaridagi qahramonlar tasviri cho‘lponning lirik me’rosi “uyg‘onish”,”buloqlar”,”tong sirlari”,”soz” kabi to‘plamlari ”o‘zbek yosh shoirlari” nomli majmuasida bosilib chiqqan.bundan tashqari shoirning ko‘pgina she’rlari vaqtli matbuot nashrlarida e’lon qilinib borilgan.afsuski,cho‘lpon hibsga olinganda uydan qo‘lyozmalar olib ketilgan va bu asarlarning taqdiri hanuzgacha noma’lum bo‘lib qolmoqda.shuningdek cho‘lpon qamalish arafasida “jo‘r” degan she’riy to‘plam chiqarish niyatida bo‘lgan.u ushbu kitobni nashriyotga berib qo‘ygan.cho‘lpon qamoqqa olingach ushbu kitob ham nashriyotdan qo‘lyozma holiday maxsus tashkilot vakillari tomonidan olib ketildi va bu kitob taqdiri ham bugungi kunimizgacha noma’lum bo‘lib qolmoqda.shoirning nomi to‘la oqlanib,ijodiy me’rosi o‘rganila boshlagach uning “sog‘inish” va “yana oldim sozimni” to‘plamlari bosilib chiqdi.ushbu to‘plamlarda …

3 / 28

iq bir asarni shartli ravishda “tekst” deb oladigan bo‘lsak,uning mohiyatini ochish uchun uni “kontekst” da ko‘rib chiqishimiz kerak.she’riy asarning “konteksti” deganda esa,uning yaratilish jarayoni,shoirlarga asarni yozish uchun turtki bo‘lgan ijtimoiy ruhiy omillar nazarda tutilishi lozim. cho‘lponning durdona asarlaridan “go‘zal ” she’rini mana shu nuqtai nazardan qarasak,ushbu mulohazalar oydinlashadi.ushbu asar 1919 yilda fevral oyida yozilgan bo‘lib,”ishtirokiyun” gazetasining shu yilgi 72 sonida e’lon qilingan.keyinroq “o‘zbek yosh shoirlari” to‘plamiga kiritilgan.shoirning lirik qahramoni ko‘ngliga sof,yuksak muhabbatni jo qilgan insondir.u seva olgani uchunoq buyuk bir baxtni his qiladi.uning qalbini zabt etgan malaksiymoning tengi yo‘q ,ma’shuqa oddiy kishilar uchun buyuklik tajassum oy va quyoshdan ham go‘zal.ko‘ramizki,lirik qahramon obrazini yaratishda ham,mashuqa timsolida ham cho‘lpon mumtoz adabiyotimizdan oziqlanayotganligi seziladi.zero,bu xil mubolag‘alar – yorni hamma narsadan ustun qo‘yish,mumtoz adabiyotimizga xos bir xol edi.yana bir narsaga diqqat qaratishimiz kerakki, mumtoz adabiyotda ,ayniqsa tasavvuf she’riyatida oshiq va ma’shuq obrazlari ko‘pincha ramziy ma’noda qo‘llaniladi.xo‘sh ushbu she’rda ramziylik bormi degan haqli savol tug‘iladi …

4 / 28

haqida orzularini chil- parchin qiladi.shulardan kelib chiqib,”go‘zal” da aks ettirilayotgan “oydanda ,kundanda ” yuqori qo‘yilayotgan ma’shuqa milliy ozodlik ramzi bo‘lishi mumkin.ushbu fikrga kelish uchun cho‘lponning butun umrini milliy ozodlik yo‘liga tikkan vatanparvar shaxs deb to‘xtamga kelish kerak.chunki har bir ijodkor o‘zining yirik ideallarini faqat bir asardagina aks ettirib qolmaydi. shoirning 1922 yilda yozilgan “aldanish ” nomli she’ri ham bir qarashda tengi yo‘q go‘zal ma’shuqaga aldanib qolgan lirik qahramonning ohu-nolaga to‘la tuyg‘ulari singari taassurot qoldiradi.cho‘lpon o‘sha she’rida: besh yillik yonishim bir yil uchunmi? erkalab o‘tguvchi bir yel uchunmi? degan savollarni o‘rtaga tashlaydi.u sevgisining xomxayol bo‘lganiga ishongisi kelmaydi: qo‘limni tegizdim… odam edi-ku, ko‘zimda o‘ynagan bir nur edi-ku, sevgimda sog‘,tetik bardam edi-ku, bo‘ynimga qo‘l solgan bir xur edi-ku. e’tibor beraylik-lirik qahramon muhabbatini bag‘ishlagan nadir? u ”odam”,”bo‘yniga qo‘l solgan hur” edi.cho‘lpon lirik qahramoni bekorga “besh yillik yonishlar”ni eslayotgani yo‘q.oshiqqa bundan besh yil oldin 1917 yilda o‘z ma’shuqasiga-milliy ozodlikka qo‘l tekkizsa bo‘ladigan darajada real ko‘ringan.ko‘ramizki,ushbu …

5 / 28

bordek tuyuladi.endi unga erishish mumkinchiligi umuman yo‘qligini tamoman tan olishga majbur bo‘layotgan lirik qahramon izrtirobli tuyg‘ularni to‘kib soladi.uning yuragidagi ushbu orzu armon yarasi bo‘lib bir umrga qoladi.biroq hayot davom etayapti ekan lirik qahramon ham yashashi,muhabbatini kimgadir bag‘shida etishi zarur: endi har nafasda yana kuyamen, faqat majnun bo‘lib elni suyamen. misralari orqali o‘zini ovutadi lirik qahramonimiz. demak,cho‘lpon o‘z she’rida mumtoz adabiyotining mubolag‘a,istiora va boshqa tasvir vositalaridan foydalanibgina qolmay,ramziy obrazlar orqali g‘oyaviy maqsadlarga intilish kabi tasavvuf adabiyotiga xos xususiyatlarni ham o‘zida o‘zlashtirgan.cho‘lponning nega bunday yo‘l tutganligining sababi esa hammaga ayon…ya’ni mavjud qatag‘on va senzuraning ko‘zini shamg‘alat qilish uchun shunday usul qo‘llagan deyishimiz mumkin. cho‘lpon lirikasining eng sara namunalaridan biri “buzulgan o‘lkaga” she’ri tahlili ham shoir ijodining,uning lirik qahramonining yangi qirralarini ochadi.mazkur she’r shoirning boshiga qaro kunlar tushganda unga aybnoma sifatida qo‘yilgan millatchilik ruhidagi asardir.bu she’rda shoirning ona vatan – turkistonga bo‘lgan cheksiz muhabbati,uni ozod ko‘rish yo‘lidagi yengib bo‘lmas istagi yaqqol ko‘zga tashlanib …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "cho‘lponning adabiy – estetik qarashlari"

microsoft word - abdullayeva z kurs ishi mavzu: cho‘lponning adabiy – estetik qarashlari mundarija kirish........................................................................4 1. lirik asarlaridagi qahramonlar tasviri................5-13 2. nasriy asarlarida obraz yaratish mahorati.......14-23 3. dramatik asarlarida obrazlar..........24-26 4. xulosa...................................27-28 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.............................29-30 30 kirish abdulhamid sulaymon o‘g‘li cho‘lpon o‘zbek adabiyotining realistik yo‘nalish kasb etib,taraqqiyot sari olg‘a siljishini ta’minlagan talantli ijodkorlardan biridir.u murakkab bir davrda yashashiga qaramay ,badiiy ijodining juda ko‘p janrlarida o‘z qalamini sinab ko‘rdi va o‘zining iqtidorli so‘z ustasi ekanligini ko‘rsatdi.un...

This file contains 28 pages in DOCX format (70.6 KB). To download "cho‘lponning adabiy – estetik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: cho‘lponning adabiy – estetik q… DOCX 28 pages Free download Telegram