yangi zamon davri tarixi

PDF 9 pages 417.9 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 417.9 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

yangi zamon davri haqida fundamental bilimlar jahon tarixining xvii asr o’rtalaridan to xx asr boshlarigacha bo’lgan tarixiy rivojlanish bosqichi tarixshunoslikda yangi zamon davri yoki yangi tarix deb ataladi. u o’zining tarixiy voqyealarga boyligi, jamiyat rivojlanishi sur’atlarining tezligi, ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlar va yangi sivilizasiyaning paydo bo’lganligi bilan oldingisidan tubdan farq qiladigan haqiqatdan ham yangi zamon davri edi. yangi sivilizasiyaning paydo bo’lish jarayoni atlantika okeanining qirg’oqlarida joylashgan yevropa va amerika mamlakatlarida yuz berdi va xix asrga kelib u dunyoning ko’pchilik mamlakatlariga keng tarqaldi. yangi zamon davri 1640 yilda boshlangan ingliz burjua inqilobidan 1870 yildagi fransiya- prussiya urushigacha bo’lgan birinchi va fransiya-prussiya urushidan birinchi jahon urushi (1914-1918) gacha bo’lgan ikkinchi bosqichlaridan iborat. yevropa, amerika, osiyo va afrika mamlakatlari yangi zamon davrining birinchi bosqichi (1640-1870) «kapitalistik bozor munosabatlari» ning paydo bo’lishi va mustahkamlanish davridir. yangi zamon tarixining birinchi davri hozirgi vaqtda insoniyat duch kelayotgan muammolarning aksariyatiga asos solgan davr hamdir. chunki yangi zamonda qo’lga kiritilgan …

2 / 9

atlarida kapitalistik bozor munosabatlari shakllana boshladi. bu mamlakatlarda feodal munosabatlarning yemirilishi burjua inqiloblariga va kapitalistik tuzumni o’rnatilishiga olib keldi. osiyo va afrikaning kator mamlakatlarida esa hamon feodal munosabatlar hukmronlik qildi. kapitalistik bozor munosabatlarining dastlabki belgilari xvi asrda ya’ni, ilk kapital jamg’arish jarayonining paydo bo’lishi bilan boshlangan edi. bu jarayon ishlab chikarish vositalarini kapitalga, ishlab chiqaruvchilarni esa yollanma ishchilarga aylantirdi. kapitalning dastlabki jamg’arilish jarayoni ishlab chikarish kuchlarining buzilishi, osiyo, afrika va amerika xalqlarining aksariyatini ajnabiy bosqinchilar tomonidan varvarlarcha talanishi bilan, amerikada oltin va kumush zahiralarini kashf qilinishi oqibatida mahalliy aholi shafqatsizlarcha ekspluatasiya qilinib, tiriklay konlarga ko’mildi. afrika hududi qora tanli aholi ovlanadigan maydonga aylantirilib, 30 millionga yaqin afrikaliklar zo’rlik bilan amerika kit’asiga olib ketilib, qulga aylantirilgan. jahon tarixining yangi zamon davriga kelib tarix tom ma’noda jahon tarixiga aylandi. chunki bu davrda xususiy ishlab chiqarishning mahalliyligi va milliy biqiqligi o’rniga davlatlarning o’zaro aloqadorligi, xalqaro munosabatlar va savdoning rivojlanishi ro’y berdi. mazkur davrda …

3 / 9

dan olingan javohirlar metropoliyaga keltirilib, kapitalga aylantirildi. yevropa davlatlarining dengizda, jahon bozorida va mustamlakachilik borasida hukmronlik uchun bo’lgan raqobati natijasida ko’p sonli urushlar bo’lib o’tdi. yangi zamon davriga kelib ispaniya va portugaliyaning mustamlakachilikdagi hukmronliklariga gollandiya va angliya davlatlari chek qo’ydilar. xvii asr birinchi yarmida savdo va mustamlakachilik borasida tashabbus gollandiyaga tegishli bo’lgan bo’lsa, xvii asr ingliz inqilobidan so’ng u angliya qo’liga o’tdi. xviii asrda angliya va fransiya o’rtasida amerika, afrika va hindistondagi mustamlakalar uchun uzluksiz kurash bordi. ispaniya merosi (1702-1713) va avstriya merosi uchun (1741-1748) urushlar va yetti yillik urush (1756-1763) da angliya fransiyaning shimoliy amerika, g’arbiy-hindiston va sharqiy-hindistondagi mustamlakalarini tortib oldi. yevropa davlatlari uchun mustamlakachilik siyosati boylik orttirish manbai bo’lib xizmat qilgan bo’lsa, osiyo, afrika va amerikaning yerli aholisini u asoratga solib, qashshoqlikka mahkum etdi. g’arbiy yevropa davlatlarida yirik ishlab chiqarish sanoatiga asos solinishi mazkur davlatlarning xom ashyo zahiralari, yangi bozorlar uchun va osiyo, afrika, amerika qit’asida joylashgan mamlakatlarda …

4 / 9

buyuk remonstrasiya. oliver kromvel faoliyati. yangi namunadagi armiyaning tuzilishi. xalq bitimi. pyotnidagi harbiy konferensiya. prayd tozalovi. protektoratning tashkil topishi. protektoratning ichki va tashqi siyosati. gollandiyaga qarshi urush. tori va vigi siyosiy oqimlari. huquqlar to’g’risida hujjat. styuartlar sulolasi hukmronligining qayta tiklanishi. shonli inqilob. parlamentar tizimning tashkil topishi. inqilob arafasida angliyaning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli. xvii asr ingliz burjua inqilobi bilan jahon tarixining yangi tarix davri boshlanadi. garchand nederlandiyada ispaniyaning hukmronligiga qarshi xvi asrda burjua inqilobi bo’lib o’tgan bo’lsada, bu inqilob ancha cheklangan edi. shuning uchun ham niderlandiya inqilobi yangi davrning boshlanishiga asos bo’la olmadi. xvii asr ingliz burjua inqilobi yevropaning kapitalizm tez va muvaffaqqiyatli rivojlanayotgan mamlakatlaridan birida bo’lib o’tdi. uning natijasida oradan 100 yil o’tgach, angliya dunyoning eng qudratli davlatiga aylandi. ingliz kapitalistik xo’jaligi butun dunyoda kapitalistik munosabatlarning taraqqiyoti uchun katta ta’sir ko’rsatdi. aynan shuning uchun ham ingliz burjua inqilobi yangi tarixning boshlanishi sifatida qabul qilingan. xvii asr ingliz burjua inqilobi …

5 / 9

m qilindi, manufakturalar va savdo jadallik bilan o’sdi. ingliz burjuaziyasi va yangi dvoryanlar yanada boyib, mustahkamlandi. endi ular kuchli qirol hokimiyatining yordamiga muhtoj emasdilar. shu bilan birga ingliz qirollari bundan keyin ham cheklanmagan hokimiyatga ega bo’lish va boshqarishni orzu qildilar. buning uchun ular parlamentning ruxsatisiz soliq yig’ish va katta armiyaga ega bo’lish lozimligini tushunardilar. chunki bu vaqtda fransuz va ispan qirollari shunday vakolatlarga ega edilar. ammo angliyada vaziyat boshqacha rivojlandi. ingliz parlamentida burjuaziya va yangi dvoryanlarning vakillari ko’pchilikni tashkil qilar edi. ularning har ikkalasi savdo va sanoatning taraqqiyotidan bir xilda manfaatdor edilar. qirol o’z-o’zicha soliq yig’ish huquqiga ega bo’lmaganligi uchun boshqa yo’llar bilan mablag’ topishga harakat qildi. hukumat alohida davlatlar bilan savdo qilish huquqini savdo kompaniyalariga monopoliya sifatida katta pulga sota boshladi. burjuaziya va dvoryanlar bundan norozi edi. chunki bunday monopoliyalar boshqa savdogarlarni raqobatda siqib qo’ygan edi. parlamentning noroziligi dastlab qirolicha yelizaveta davrida boshlangan edi. ammo dono qirolicha parlament bilan …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yangi zamon davri tarixi"

yangi zamon davri haqida fundamental bilimlar jahon tarixining xvii asr o’rtalaridan to xx asr boshlarigacha bo’lgan tarixiy rivojlanish bosqichi tarixshunoslikda yangi zamon davri yoki yangi tarix deb ataladi. u o’zining tarixiy voqyealarga boyligi, jamiyat rivojlanishi sur’atlarining tezligi, ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlar va yangi sivilizasiyaning paydo bo’lganligi bilan oldingisidan tubdan farq qiladigan haqiqatdan ham yangi zamon davri edi. yangi sivilizasiyaning paydo bo’lish jarayoni atlantika okeanining qirg’oqlarida joylashgan yevropa va amerika mamlakatlarida yuz berdi va xix asrga kelib u dunyoning ko’pchilik mamlakatlariga keng tarqaldi. yangi zamon davri 1640 yilda boshlangan ingliz burjua inqilobidan 1870 yildagi fransiya- prussiya urushigacha bo’lgan birinchi va fransiya-pr...

This file contains 9 pages in PDF format (417.9 KB). To download "yangi zamon davri tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: yangi zamon davri tarixi PDF 9 pages Free download Telegram