xvii asr ingliz burjua inqilobi

DOCX 8 pages 23.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
xvii asr ingliz burjua inqilobi reja: 1. inqilob arafasida angliyaning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli. 2. inqilobning boshlanishi va fuqarolar urushi. 3. respublikaning e’lon qilinishi va kromvel protektori. 4. angliyada styuartlar hukmronligining tiklanishi va burjua tuzumining o’rnatilishi. tayanch iboralar: parlament va qirol o’rtasidagi ziddiyat. huquq to’g’risidagi talabnoma. yulduzli palata. oliy komissiya. kema solig’i. qisqa parlament. uzoq parlament. buyuk remonstrasiya. oliver kromvel faoliyati. yangi namunadagi armiyaning tuzilishi. xalq bitimi. pyotnidagi harbiy konferensiya. prayd tozalovi. protektoratning tashkil topishi. protektoratning ichki va tashqi siyosati. gollandiyaga qarshi urush. tori va vigi siyosiy oqimlari. huquqlar to’g’risida hujjat. styuartlar sulolasi hukmronligining qayta tiklanishi. shonli inqilob. parlamentar tizimning tashkil topishi. inqilob arafasida angliyaning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli xvii asr ingliz burjua inqilobi bilan jahon tarixining yangi tarix davri boshlanadi. garchand nederlandiyada ispaniyaning hukmronligiga qarshi xvi asrda burjua inqilobi bo’lib o’tgan bo’lsada, bu inqilob ancha cheklangan edi. shuning uchun ham niderlandiya inqilobi yangi davrning boshlanishiga asos bo’la olmadi. xvii …
2 / 8
mandchiligining qoloq shakllari hukmronlik qildi. yangi paydo bo’layotgan burjuaziya tabaqasi savdo va erkin raqobatda o’rta asrlar monopoliyasining hukmronligini bekor qilishni talab qilib chiqa boshladi. nihoyat, angliyaning siyosiy tuzumi – absolyutizm endi burjuallashgan dvoryanlarni va burjuaziyani qoniqtirmay qo’ydi. xvi asr oxirlarida angliyada kapitalistik taraqqiyot bir qancha muvaffaqiyatlarni qo’lga kiritdi. «g’ov tutish» oqibatida dehqonlar yerdan mahrum qilindi, manufakturalar va savdo jadallik bilan o’sdi. ingliz burjuaziyasi va yangi dvoryanlar yanada boyib, mustahkamlandi. endi ular kuchli qirol hokimiyatining yordamiga muhtoj emasdilar. shu bilan birga ingliz qirollari bundan keyin ham cheklanmagan hokimiyatga ega bo’lish va boshqarishni orzu qildilar. buning uchun ular parlamentning ruxsatisiz soliq yig’ish va katta armiyaga ega bo’lish lozimligini tushunardilar. chunki bu vaqtda fransuz va ispan qirollari shunday vakolatlarga ega edilar. ammo angliyada vaziyat boshqacha rivojlandi. ingliz parlamentida burjuaziya va yangi dvoryanlarning vakillari ko’pchilikni tashkil qilar edi. ularning har ikkalasi savdo va sanoatning taraqqiyotidan bir xilda manfaatdor edilar. qirol o’z-o’zicha soliq yig’ish huquqiga …
3 / 8
o’llab-quvvatladi xolos. yakov i o’zining absolyutistik orzularini amalga oshirish uchun parlament bilan nizo chiqarib, uni siyosiy sahnadan tushirishga urindi. parlamentning noroziligini ayniqsa qirolning moliyaviy tadbirlari va tashqi siyosati kuchaytirdi. ingliz xalqi va parlament ispaniyani angliyaning dengiz va mustamlakalardagi asosiy raqibi deb bilgan bo’lsalar, qirol hukumati muholifatga qarshi kurash uchun ispaniya bilan yaxshi munosabatda bo’ldi. shunday qilib, qirol va parlament o’rtasidagi kurash angliyani inqilobga olib keldi. qirol karl i (1625-1649) davrida bu kurash nihoyatda jiddiy tus oldi. angliyaning ispaniya va fransiya bilan olib borgan urushlari uchun ingliz hukumatiga ko’p miqdorda pul kerak edi. qirolning tashqi siyosatdagi muvaffaqiyatsizliklaridan norozi bo’lgan parlament uning hukmronligini uchinchi yilida «huquqlar to’g’risidagi iltimosnoma»ni imzolatishga majbur qildi. unga ko’ra har qanday soliqlar faqat parlamentning ruxsati bilan yig’ilishi va har qanday hibsga olishlar qonuniy asosda bo’lishi kerak edi. iltimosnoma imzolangandan keyin ham qirol parlamentning ruxsatisiz soliqlar yig’ishni davom ettirdi. bunga qarshilik ko’rsatgan parlamentni tarqatib yubordi va 1629 yildan to …
4 / 8
di. inqilobning boshlanishi va fuqarolar urushi 1637 yilda shotlandiyada xalq qo’zg’oloni ko’tarildi. qo’zg’olonni karl i ning ingliz absolyutizmi va ingliz cherkovini shotlandiyada joriy qilish, shuningdek shotlandiya parlamenti huquqlarini cheklashga bo’lgan urinishi keltirib chiqardi. katta harbiy kuchga ega bo’lgan shotlandiyaliklar angliyaning shimoliy qismini egallab oldilar. karl i ning ularga qarshi kurashish uchun na armiyasi va na mablag’i bor edi. shuning uchun u parlamentni chaqirishga majbur bo’ldi. 1640 aprelda 11 yillik tanaffusdan so’ng yana parlament chaqirildi. ammo bu parlament shotland isyonchilariga qarshi kurashish uchun qirolga pul bermadi va yana huquqlar to’g’risidagi iltimosnomada keltirilgan talablarni bajarilishini qaytardi. karl i bir necha hafta o’tgandan so’ng parlamentni tarqatib yubordi, shuning uchun u «qisqa parlament» deb nom oldi. shotlandiyada qo’zg’olon kengayib boraverdi. 1640 yil noyabrda yangi parlament chaqirildi. bu parlament oldingisidan ham qaysarroq chiqdi. shotlandiyaliklarning g’alabalaridan va qirolning qiyin ahvolidan foydalangan parlament uning oldiga o’z talablarini qat’iy qo’ydi. qirol parlamentni tarqatib yuborishdan qo’rqib, uning talablarini qabul …
5 / 8
h maqsadida qo’yi palataning daholarini hibsga olish uchun qurolli otryad yubordi. ammo ular yashirinishga ulgurdilar. 1642 yil yanvarida qirol mamlakatning feodal tuzum kuchliroq bo’lgan shimoliy hududlariga chekinishga majbur bo’ldi. parlament ham kurashga tayyorlanib, armiya tashkil qila boshladi. 22 avgustda qirol parlamentga urush e’lon qildi shimoliy va g’arbiy grafliklar qirol tarafida bo’ldilar. ular iqtisodiy va siyosiy jihatdan qoloq rayonlar bo’lib, iqtisodiy jihatdan rivojlangan janubi-sharq, shimol va markazning sanoatlashgan rayonlari va flot parlament tomonida turdi. qirolga qarshilik ko’rsatish markazi london shahri edi. ingliz cherkovi qirol tomonida, puritanlar esa parlament tomonida turdilar. asosan dvoryanlardan tashkil topgan qirol tarafdorlari «kavalerlar» deb, parlament tarafdorlari esa «yumaloqboshlilar» deb ataldi. kurash boshida qirol tarafdorlari ustunlikka ega edilar, chunki parlament armiyasi nihoyatda yomon tashkil qilingan edi. bundan tashqari parlament tarafdorlari orasida yakdillik yo’q edi. parlamentda asosiy rol presviterianlarga tegishli bo’lib, ular boy savdogarlar, monopolistlar, bankirlar va yangi dvoryanlardan chiqqan yirik yer egalaridan iborat edi. ular inqilobning dastlabki yillarida …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xvii asr ingliz burjua inqilobi"

xvii asr ingliz burjua inqilobi reja: 1. inqilob arafasida angliyaning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli. 2. inqilobning boshlanishi va fuqarolar urushi. 3. respublikaning e’lon qilinishi va kromvel protektori. 4. angliyada styuartlar hukmronligining tiklanishi va burjua tuzumining o’rnatilishi. tayanch iboralar: parlament va qirol o’rtasidagi ziddiyat. huquq to’g’risidagi talabnoma. yulduzli palata. oliy komissiya. kema solig’i. qisqa parlament. uzoq parlament. buyuk remonstrasiya. oliver kromvel faoliyati. yangi namunadagi armiyaning tuzilishi. xalq bitimi. pyotnidagi harbiy konferensiya. prayd tozalovi. protektoratning tashkil topishi. protektoratning ichki va tashqi siyosati. gollandiyaga qarshi urush. tori va vigi siyosiy oqimlari. huquqlar to’g’risida hujjat. styuartlar sulolasi h...

This file contains 8 pages in DOCX format (23.0 KB). To download "xvii asr ingliz burjua inqilobi", click the Telegram button on the left.

Tags: xvii asr ingliz burjua inqilobi DOCX 8 pages Free download Telegram