biologik membranalarda ko’chish. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi

DOCX 7 sahifa 147,4 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 147,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

mavzu: biologik membranalarda ko’chish. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi. reja: 1. biologik membranalarda ko’chish. 2. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi. 3. erkin diffuziya va yengillashgan diffuziya. 4. ionlarning aktiv transporti tirik organizmlar ochiq tizimlardir. shuning uchun biologik membranalar orqali moddalar ko’chishi hayotning zaruriy shartidir. membranalar orqali moddalar ko’chishi bilan hujayra metabolizmi jarayonlari, bioenergetik jarayonlar, biopotensiallar hosil bo’lishi va boshqa jarayonlar bog’liqdir. biomembranalar orqali moddalar ko’chishida buzilishlar ro’y bersa, organizmda turli patologiyalar paydo bo’ladi. biologik membranalar orqali moddalar ko’chishini ikki asosiy turga ajratish mumkin: passiv va aktiv. passiv ko’chish deb moddaning konsentrasiyasi yoki elektrokimyoviy potensiali katta bo’lgan joydan kichik bo’lgan joylarga ko’chishga aytiladi. passiv ko’chishning quyidagi turlari bor: 1) erkin diffuziya; 2) yengillashgan diffuziya. aktiv ko’chishda modda elektrokimyoviy potensial gradiyentiga qarshi ko’chadi, bunda energiya sarf bo’ladi. erkin diffuziya deb molekulalarning xaotik issiqlik xarakati tufayli moddaning konsentrasiyasi katta bo’lgan sohadan konsentrasiyasi kichik bo’lgan sohalarga o’z-o’zidan ko’chishga aytiladi. biologik membranalar orqali …

2 / 7

membrane o’tkazuvchanligi koeffisiyenti p orqali ham yozish mumkin. o’tkazuvchanlik koeffisiyenti p quyidagicha aniqlanadi: p dk (5.17) bunda k modda konsentrasiyasining membrana tashqarisida va ichidagi nisbatini ko’rsatuvchi taqsimlanish koeffisiyenti deb ataladi. o’tkazuvchanlik koeffisiyenti orqali fik qonuni quyidagicha ifodalanadi: t p c c (5.18) o’tkazuvchanlik koeffisiyenti diffuziya koeffisiyentiga (d ), modda membranada naqadar yaxshi erishi ( k ) ga to’g’ri proporsional, membrana qalinligi ( ) ga teskari proporsionaldir. o’tkazuvchanlik koeffisiyentining o’lchami m/s dir. membrananing fosfolipid fazasida qutbsiz moddalar, masalan, organik yog’li kislotalar, efirlar yaxshi eriydi. bu moddalar membrananing lipid fazasi orqali yaxshi o’tadi. lipid qo’shaloq qatlam orqali qutbli, suvda eruvchi moddalar: tuzlar, asoslar, shakarlar, aminokislotalar va spirtlar yomon o’tadi. keyingi davrda lipid qo’shaloq qatlami orqali kichik qutbli molekulalar o’tishini fosfolipid molekulalarining moy kislotali dumlari orasida kichkina bo’shliqlar – kinkilar hosil bo’lishi bilan bog’lashadi. issiqlik harakati tufayli “kinki”larning membranaga ko’ndalang holda ko’chishi ro’y beradi, bunda ularga tushgan kichik molekulalar, birinchi navbatda suv molekulalari …

3 / 7

stallashgan holdagi radiusdan katta bo’ladi. shuning uchun ularning kaliy nayidan o’tishi qiyinlashadi. biologik membranalar uchun birinchidan, harorat oshishi bilan reaksiyalar tezligi oshishini va ikkinchidan, biologik membranalarda moddalar erkin diffuziyadan tashqari yengillashgan diffuziya orqali o’tishi mumkinligini ham hisobga olish kerak. hujayrada erkin diffuziyani tezlatish uchun ko’chish ro’y berayotgan sirtni oshirishadi: masalan, ingichka ichak epiteliysi sitoplazmatik membrana sirtida ko’p sondagi burmalardan iborat. organizmda diffuziyalanayotgan moddalar konsentrasiyasi gradiyentini oshirish ko’chgan moddalarni qonda limfa oqimi bilan olib ketish tufayli ro’y beradi. yengillashgan diffuziya yoki tashuvchilar vositasida bo’ladigan moddalar transporti quyidagi jihatlari bilan oddiy diffuziyadan farq qiladi: 1) turli molekulalar va ionlar uchun membranalar o’tkazuvchanligi keskin farq qiladi, bu tashuvchilarning strukturasi bir-biriga yaqin birikmalarni ajrata olish qobiliyati bilan bog’liq (masalan, shakar va aminokislotalarning l va d -izomerlari). 2) yengillashgan diffuziya holida ko’chirilayotgan modda konsentrasiyasi oshishi bilan ko’chish tezligi o’zining maksimal qiymati max j ga erishadi (to’yinish). shakarlar va aminokislotalarning qator organlar (ichaklar, buyrak, o’pka) epiteliysida …

4 / 7

konsentrasiyasi tomonidan hosil qilinayotgan osmotik bosimgagina qarshi ish bajarishdan tashqari ion zaryadi bilan bog’liq elektr kuchlariga qarshi ham ish bajaradi. diffuziya ro’y berishi uchun diffuziya bo’layotgan ikki sohadan modda kimyoviy potensialning farqi mavjudligi talab etiladi. eritilgan moddaning kimyoviy potensiali quyidagicha aniqlanadi: rtnc 0 m m (5.21) bunda 0 m erituvchi tabiatiga bog’liq bo’lgan standart kimyoviy potensial, c modda konsentrasiyasi. konsentrasiyalarning katta qiymatlarida (5.21) dagi c modda aktivligi bilan almashtiriladi. modda aktivligi konsentrasiyaning aktivlik koeffisiyentiga ko’paytmasiga teng. harakati konsentrasiyadan tashqari elektr potensialiga ham bog’liq ionlar uchun kimyoviy potensial o’rniga elektrokimyoviy potensial ishlatiladi. i tipdagi ion uchun aktivlik konsentrasiyasiga teng bo’lgan holda elektrokimyoviy potensial quyidagiga teng: m m0 rtnc f j bunda m0 standart kimyoviy potensial, ion valentligi, j elektr potensiali, t absolyut harorat (k), r universal gaz doimiysi f faradey soni  elektrokimyoviy potensial 1 mol ionlarni konsentrasiyasi va elektr potensiali aniq eritmadan vakuumdagi cheksiz uzoq nuqtaga ko’chishdagi ishga son jihatdan …

5 / 7

li nasos turlari: a) sitoplazmatik membranalarda knaatf aza ( k na nasosi). b) ca2atfaza (ca2nasosi); c)mitoxondriyalarning membranalaridagi hatfaza (h nasos yoki proton pompasi). knaatfaza ishi davomida har bir atf molekulasi gidrolizida chiqadigan energiya hisobiga hujayraga ikkita kaliy ioni ko’chiriladi, hujayra dan uchta natriy ioni chiqariladi. natijada hujayrada kaliy ionlarining konsentrasiyasi hujayradan tashqari muhitga nisbatan oshadi, natriy ionlarining konsentrasiyasi esa kamayadi. ca2atf azada atf gidrolizi energiyasi hisobiga 2 ta kalsiy ioni, h pompada – ikkita proton tashiladi. ionli nasoslar ishining molekulyar mexanizmi to’laligicha o’rganilgan emas. shunday bo’lishiga qaramay ularning asosiy bosqichlari haqida xulosa qilsa bo’ladi. k na atf aza atf gidrolizi bilan bog’liq quyidagi bosqichlar mavjud: 1) ye-ferment bilan atf ning kompleks hosil qilishi (ushbu reaksiya magniy ionlari bilan faollashtiriladi). 2) kompleks uchta natriy ioni bilan bog’lanadi; 3) atf molekulalarining gidrolizi paytida atf molekulalari va anorganik fosfat bilan bir qatorda energiya ajraladi; 4) fermentning membrana ichida flip-flop aylanishi; 5) membrana tashqi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"biologik membranalarda ko’chish. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi" haqida

mavzu: biologik membranalarda ko’chish. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi. reja: 1. biologik membranalarda ko’chish. 2. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi. 3. erkin diffuziya va yengillashgan diffuziya. 4. ionlarning aktiv transporti tirik organizmlar ochiq tizimlardir. shuning uchun biologik membranalar orqali moddalar ko’chishi hayotning zaruriy shartidir. membranalar orqali moddalar ko’chishi bilan hujayra metabolizmi jarayonlari, bioenergetik jarayonlar, biopotensiallar hosil bo’lishi va boshqa jarayonlar bog’liqdir. biomembranalar orqali moddalar ko’chishida buzilishlar ro’y bersa, organizmda turli patologiyalar paydo bo’ladi. biologik membranalar orqali moddalar ko’chishini ikki asosiy turga ajratish mumkin: passiv va...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (147,4 KB). "biologik membranalarda ko’chish. biomembranalarda elektronlar ko’chishi va energiya transformasiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: biologik membranalarda ko’chish… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram