mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni

PPTX 11 pages 580.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 580.6 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni. mavzu: mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni. qabul qildi: yunusaliyev. e bajardi: mamasoliyeva. o mehnat jamiyat yoki alohida individ talab va ehtiyojlarini qondirish uchun bajariladigan faoliyat turidir. mehnat iqtisodiyotda ishlab chiqarish omillaridan biri sifatida koʻriladi. mehnat — insonning maqsadga muvofiq ijtimoiy foydali faoliyati; eng avvalo tabiat predmetlarini oʻzgartirib, ehtiyojga moslashtirishni bildiradi. mehnat kishilik jamiyati hayotining asosiy sharti, chunki u tufayli insoniyatning yashashi uchun zarur boʻlgan moddiy va maʼnaviy neʼmatlar yaratiladi. insonning faoliyati tufayli mehnat predmetlari mahsulotga aylanadi. mehnat odamni hayvondan farqlantiradigan eng muhim belgidir. mehnat tufayli inson tabiatdagi narsalarni oʻzgartiribgina qolmaydi, balki oʻzi ham kamol topadi, uning aqliy va jismoniy qobiliyatlari oʻsadi. mehnat jarayonida inson tabiat kuchlarini oʻz maqsadiga boʻysundiradi. mehnat - kishilarning ma’lum bir maqsadga qaratilgan ongli faoliyati bo‘lib, bu faoliyat natijasida ular tabiatdagi mavjud narsalarni o‘zgartirish, o‘z ehtiyojlariga moslashtirish orqali moddiy ne’matlar va madaniy boyliklar yaratadilar. mehnatning shu tariqa ifoda topgan mohiyati har …

2 / 11

maydi. ular faqat ishchi kuchi, ya’ni insoning mehnat qobiliyati bilan birlashgandan so‘nggina harakatga keladi, mehnat jarayoni amalga oshadi, moddiy ne’matlar ishlab chiqariladi yoki ma’lum xizmatlar ko‘rsatiladi. demak, mehnat jaryoni, ya’ni moddiy ne’matlar ishlab chiqarish yoki xizmatlar ko‘rsatish jarayonida kishilarning bevosita mehnati muhim rol o‘ynaydi. mehnatga haq to’lashning shakllari va tizimi korxonalarda mehnatga haq to’lashning ikki shakli: ishbay va vaqtbay shakli qo’llaniladi. mehnatga haq to’lashning shakl va tizimlari har bir guruh va toifadagi ishchilarning sarflagan mehnatining soni va sifatini hisobga olgan holda ish haqining miqdorini aniqlaydi. sarflangan mehnatning miqdor o’lchov birligi ishlab chiqarilgan mahsulotning soni yoki sarflangan vaqt bilan belgilanadi. shunga ko’ra, ishchilarning sarflangan vatqlari uchun belgilangan tarif stavkalari bo’yicha ish haqlarini hisoblashni mehnatga haq to’lashning vaqtbay shakli, ishchilarning ishlab chiqargan mahsulot miqdorlari uchun ish haqini hisoblashni mehnatga haq to’lashning ishbay shakli deb ataladi. ish haqining vaqtbay ko’rinishining mazmuni shundan iboratki, unda ishchi kuchining bahosi mahsulot ishlab chiqarilgan yoki ish bajarilgan …

3 / 11

a mehnatni tashkil etish quyidagi tamoyillar asosida amalga oshiriladi: shaxsni kamol toptirish (har bir insonda individual sifat koʻrsatkichlari rivojlanishini taʼminlash); xavfsizlik (ishchi oʻz ish joyida, sogʻligʻiga, daromadiga, ish bilan taʼminlanishiga kafolat beruvchi xavfsizlikka ishonch hosil qilishi); adolat (korxona mehnat natijalarida har bir ishchining manfaatlari ifodalanishi). mehnat, dastlab, ishlarning tarkibi, mazmuni, hajmi va intensivligiga, ish vaqtidan foydalanish darajasi va asbob-uskunalar murakkabligiga qarab inson imkoniyatlari hamda kasbiy tayyorgarligiga binoan tashkil etishni talab qiladi. mehnat sharoitlarini tashkil etish — dam olish va mehnat rejimi, ishlab chiqarish madaniyatini oshirish kabi tadbirlar bilan aloqador. mehnatni tashkil etish tizimida kadrlarni kasb talablarga asosan tanlash, shaxsiy sifatlarini inobatga olish, kadrlarni tayyorlash, joy-joyiga qoʻyish, malakasini oshirish kabi masalalar hal etiladi. mehnat vositalari orasida quyidagilarni ajratib ko'rsatish kerak: birinchi navbatda. asboblar yoki mexanik mehnat vositalari (mashinalar, uskunalar, asboblar); ikkinchidan, mehnat ob'ektlarini saqlash uchun moslashtirilgan mehnat vositalari tayyor mahsulotlar; uchinchidan, ishlab chiqarish jarayonining moddiy sharoitini yaratuvchi mehnat vositalari (binolar, inshootlar, …

4 / 11

lari kiradi ularsiz uni (mehnatni) bajarish mumkin emas. umumiy ish holati - bu yer va atmosfera (havo), ish sharoitlari ham sanoat binolari, inshootlar, yo'llar va boshqalar. mehnat vositalarini ikkiga bo'lish mumkin quyidagi turlar uchun: 1. tabiiy (iqtisodiy maqsadlarda ishlatiladigan yerlar, sharsharalar, daryolar). 2. texnik mehnat vositalari (sun'iy ravishda odam tomonidan yaratilgan), ularni bo'linish mumkin inshootlar va binolar, qo'lda ishlaydigan asboblar, mexanik, avtomatik va boshqalar. 1. tuzilmalar va tuzilmalar inson tomonidan yaratilgan turli xil mehnat vositalaridir mehnat sharoitlarini yaxshilashga va mehnat qurollaridan foydalanishga yordam beradigan, masalan, yo'llar, aerodromlar, to'g'onlar, yo'l o'tkazgichlar, turli maqsadli binolar, ko'priklar va boshqalar. 2. qo'l asboblari, ya'ni ulardan foydalanish faqat insonning jismoniy kuchini talab qiladiganlar. masalan, arra, bolg'a, pichoq, qisqich, tornavida va boshqalar. qo'l asboblaridan asosan duradgor, zargar, chilangar, radio uskunalarini o'rnatuvchi, musiqachi-ijrochi, jarroh, tozalovchi ayol va boshqa ko'plab mutaxassislar foydalanadilar. 3. mexanik, dastgoh asboblari qo'lda haydovchi bilan (shu jumladan transport). bu, masalan, mashina, elektromobil, torna, freze …

5 / 11

n qotishma ishlab chiqarish uskunalari, ammiak ishlab chiqarish uskunalari, neftni qayta ishlash uskunalari va boshqalar. bunday asboblar: po'lat ishlab chiqaruvchi, apparatchik, operator, printer, qozon operatori, prokat ustasi yoki ishlab chiqarish liniyalari va boshqa mutaxassislar. 5. yuqorida sanab o'tilgan vositalarga qo'shimcha ravishda, odam uning ichida mehnat faoliyati ko'pincha u faqat shaxsiy imkoniyatlaridan foydalanadi, hech qanday qo'shimcha vositalar yoki asboblardan kam foydalanadi, faqat o'z imkoniyatlaridan foydalanadi. funksionallik fikrlash, xulq -atvor, ovoz, nutq, yuz ifodalari va boshqalar. bunday vositalardan, masalan, o'qituvchilar, rejissyorlar, boshqa rahbarlar, amaldorlar, o'rinbosarlar, aktyorlar, qo'shiqchilar, biror narsaning turli tashkilotchilari va boshqa ko'plab mutaxassislar foydalanadilar. mehnat ob'ektining tuzilishiga mehnat ob'ekti, vositalari, shartlari, maqsadlari va boshqalar kiradi. mehnat mavzusi- ma'lum bir mehnat faoliyatini amalga oshiruvchi shaxs aqliy yoki amaliy jihatdan ishlashi kerak bo'lgan narsalar, hodisalar, jarayonlarning xususiyatlari va munosabatlar tizimi. mehnatning maqsadi- jamiyat odamdan talab qiladigan yoki kutadigan natija. respublikamizda barcha faoliyat turlari uchun mehnat xavfsizligi qoidalari belgilangan. shu nuqtai nazardan baholaganda …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni"

mavzu: mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni. mavzu: mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni. qabul qildi: yunusaliyev. e bajardi: mamasoliyeva. o mehnat jamiyat yoki alohida individ talab va ehtiyojlarini qondirish uchun bajariladigan faoliyat turidir. mehnat iqtisodiyotda ishlab chiqarish omillaridan biri sifatida koʻriladi. mehnat — insonning maqsadga muvofiq ijtimoiy foydali faoliyati; eng avvalo tabiat predmetlarini oʻzgartirib, ehtiyojga moslashtirishni bildiradi. mehnat kishilik jamiyati hayotining asosiy sharti, chunki u tufayli insoniyatning yashashi uchun zarur boʻlgan moddiy va maʼnaviy neʼmatlar yaratiladi. insonning faoliyati tufayli mehnat predmetlari mahsulotga aylanadi. mehnat odamni hayvondan farqlantiradigan eng muhim belgidir. mehnat tufayli inson tabiatdagi narsalarni o...

This file contains 11 pages in PPTX format (580.6 KB). To download "mehnat jarayoni tushunchasi va mazmuni", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat jarayoni tushunchasi va … PPTX 11 pages Free download Telegram