antropometrik ko‘rsatkichlarni o‘lchash qurilmalari

DOCX 8 pages 2.0 MB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

amaliy mashg‘ulot. odamning antrogometrik ko‘rsatgichlarini o‘lchash. yuqorida odam shaklining tashqi ko‘rinishini aniqlovchi asosiy morfologik belgilarni ko‘rib chiqamiz. bu belgilarning kattaligi, jins va yoshga qarab o‘zgaradi, o‘zgaruvchanlik faqatgina ba’zi o‘lchamlardagina emas, balki mutanosiblik tiplarida va gavda tuzilishi tiplarida ham bo‘ladi. xilma-xillikni miqdoriy baholash uchun ma’lumotlar miqdori bo‘lishi zarur. bu ma’lumotlar aholini ommaviy tekshirishlar natijasida olinadi. odam tanasining va uning alohida qismlarini o‘lchashdan iborat antropometrik tekshirishlarning asosiy usullaridan biri antropometriya deyiladi. antropometriya aholi tartibiga kiruvchi odamlarning konkret gruppalarining morfologik belgilarini tekshirish bilan shug‘ullanadi. odam gavdasi o‘lchamlarini tekshirish natijalari o‘tgan asrning oxirlaridan boshlab foydalaniladi. hozirgi vaqtda antropometriya ma’lumotlari klinik va sport meditsinasida, gavdaning jismoniy rivojlanishida, konstruktsiyasi, mutanosibligi va hokazolarning xususiyatlarini o‘rganishda foydalaniladi. antropometrik tekshirishlar. antropometrik ko‘rsatkichlarni aniqlash yoki tekshirish dasturini tanlash tekshiriluvchi yosh kontingentlarga bog‘liq. odatda qator antropometrik ko‘rsatkichlardan asosiylari tanlab olinadi. somatometrik belgilardan tana uzunligi – bo‘yi (tik va o‘tirgan holda), tana vazni, ko‘krak qafasi aylanasi, fiziometrik ko‘rsatkichlardan – o‘pkaning tiriklik sig‘imi …

2 / 8

i. o‘smirlarni tekshirish dasturiga funksional sinamalar va jinsiy yetilishni aniqlovchi formula kabilar ko‘shiladi. bolalar va o‘smirlar gigiyenasida antropometrik tekshirishlar o‘tkazishdan maqsad maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar muassasalari va maktablar uchun o‘quv jihozlari, o‘quv- ishlab chiqarish ish qurollari, kiyim, oyoq kiyim kabilarni gigiyenik jihatdan talablarga mos ravishda ishlab chiqarishdir. shu maqsadda tana alohida qismlarining yoshga mosligi ham o‘rganiladi. qator hollarda bu tekshirishlarga qo‘shimcha ravishda bola organizmining funksional qobiliyati ham o‘rganiladi. keyingi sanitar nazorati bolalar asbob-anjomlari, mebellarni antropometrik tekshirishlar natijasiga qarab, yoshga va anatomo-fiziologik ko‘rsatkichlarga qarab sanitariya shifokori tavsiyasiga bog‘liq holda ishlatishga qaratilgan. bunda asosiy talablardan biri ularning unifikatsiyasidir. faqat bir xil sharoitda va bir xildagi tekshirish usullardan foydalanish aniq ma’lumot bera oladi. hamma tekshirishlar o‘tkazilayotganda bolalar echingan holda bo‘lishi, xona yorug‘ (iloji boricha tabiiy) va issiq bo‘lishi kerak. antropometrik tekshirishlar kunning birinchi yarmida o‘tkazilishi shart, chunki kunning oxiriga borib tana uzunligi tovonlar va umurtqalararo tog‘aylar siqilishi hisobiga bir-ikki santimetrga kamayadi, mushaklar tonusi …

3 / 8

‘ichdan boshlanadi. bo‘y o‘lchagich maydonida o‘tirgan holda bo‘yini o‘lchash uchun ochiladigan o‘tirg‘ich o‘rnatilgan. o‘tirg‘ich balandligi bolalar uchun 25 santimetr, kattalar uchun 35-40 santimetrli bo‘lishi kerak. tekshiriluvchining turgan holatda bo‘yini aniqlash uchun platformaga elkasi bilan turg‘aziladi. tekshiriluvchi qaddi-qomatni tik, yelkalarni to‘g‘ri tutib, qo‘llarni tanasi bo‘ylab cho‘zgan holatda oyoqlarni birlashtirib turadi. bunda tekshiriluvchining tovoni, dumbasi va kuraklararo qismi bo‘y o‘lchagichni vertikal taxtasiga tegib turishi kerak. boshini shunday tutish kerakki bunda ko‘zning pastki burchagi bilan quloqning yuqori burchagidan o‘tgan chiziq bir gorizontal tekislikda yotsin. bo‘y o‘lchagichning siljuvchi taxtasi shu turgan holatda boshning eng yuqori sagital chizig‘igacha suriladi. bo‘y o‘lchash platformaning vertikal taxtasi bo‘yicha olib boriladi. o‘lchash aniqligi 0,5 santimetr. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar tana uzunligini o‘lchashga moslashtirilgan bo‘y o‘lchagich 100-120 santimetrli yog‘och doskadan iborat bo‘lib, ikkita planshyotkaga ega. ulardan biri (siljimaydigan) bola kallasini ushlab turish uchun xizmat qiladi, ikkinchisi bola oyoqlariga keltiriladi. o‘lchash vaqti bola yelkalari bo‘y o‘lchagich doskasiga to‘g‘rilanadi, oyoqlari oldinga uzatiladi, …

4 / 8

butun uzunligi 1mm li bo‘lakchalardan iborat shkalalardan tashkil topgan. bu pastdan yuqoriga qarab o‘lchanadi. bosh tomondan yuqoridan pastga o‘lchanadigan 100 sm li shkalasi bor. tekshiriluvchi odam antropometrda yuzi bilan chiroqqa qarab to‘g‘ri turadi. tekshiruvchi tekshiriluvchining o‘ng tomonida turib antropometrning o‘ng qo‘li bilan, to‘rtta barmog‘i orqali shtangani, bitta barmog‘i bilan harakatlanuvchi muftani pastdan ushlaydi. antropometr tekshiriluvchini oldi tomonidan vertikal holda joylashtiriladi. tekshiruvchi tekshiriluvchining boshini chap qo‘li bilan to‘g‘ri holatda ushlab, o‘ng qo‘lini bir barmog‘i bilan gorizontal lineykani muftasini boshning yuqori nuqtasiga siljitadi. o‘lchash natijalari yuqoridan pastga harakatlanuvchi muftani shkalalari bilan aniqlanadi (1.2-rasm). o‘lchash aniqligi 1mm.1.2-rasm. tananing turli qismlarini polga nisbatan balandligini o’lchash. o‘tirgan holatdagi tana uzunligi - tana proporsiyalarini bir-biriga mutanosibligini ko‘rsatadi. o‘tirgan holatda tana uzunligini o‘lchashda tekshiriluvchining kuraklararo sohasi bilan dumg‘azasi bo‘y o‘lchagichning vertikal taxtasiga tegib turishi kerak. oyoqlar birlashtirilib tizza bo‘g‘imlari to‘g‘ri burchak ostida bukiladi, qo‘llar ikki tomonga tushiriladi. harakatlantiruvchi o‘lchov taxtasi boshning yuqori nuqtasiga tushiriladi. o‘tirgan holatda tana …

5 / 8

bilish zarur. antropometrik nuqtalarni balandligini aniqlash uchun tekshirilayotgan odam yuzi bilan yorug‘likka qarab tik holda turishi kerak. antropometr tekshirilayotgan odamning oldiga o‘rnatiladi. chap qo‘l bilan kerak bo‘lgan antropometrik nuqtani topiladi, uni ikkinchi barmoq bilan fiksatsiya (qotirilib) qilib, gorizontal lineyka yordamida uning poldan qancha baland turganligi aniqlanadi. juft nuqtalar o‘ng tomonda o‘lchanadi. o‘lchashni yuqoridan boshlash kerak. antropometrni shunday o‘zgartirish kerakki, bunda uning o‘qi sagital yoki frontal tekislikda bo‘lishi kerak. ketma - ket ravishda quyidagi nuqtalarning balandligi o‘lchanadi: cho‘qqi nuqta; ko‘krakning yuqori nuqtasi; qov nuqtasi; yelka nuqtasi; tirsak; bigizsimon; barmoq; son suyagi boshchasi; son suyagi yuqori nuqtasi; son suyagi pastki nuqtasi (1.3-rasm). keyin ularning uzunligi alohida hisoblanadi.1- ho‘qqi 2- chakka 3- globella 4- iyak 5-yuqori to‘sh 6- yelka 7- o‘rta to‘sh 8- tirsak 9- qov 10- son 11- bigizsimon 12- tepa boldir 13-past boldir 1.3-rasm. antropometrik nuqtalar tana uzunligi poldan ko‘krakning yuqorisigacha bo‘lgan (r.suprastemale) uzunlikdan qov nuqtasigacha (r. symphysion) bo‘lgan uzunlikning ayirmasiga …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "antropometrik ko‘rsatkichlarni o‘lchash qurilmalari"

amaliy mashg‘ulot. odamning antrogometrik ko‘rsatgichlarini o‘lchash. yuqorida odam shaklining tashqi ko‘rinishini aniqlovchi asosiy morfologik belgilarni ko‘rib chiqamiz. bu belgilarning kattaligi, jins va yoshga qarab o‘zgaradi, o‘zgaruvchanlik faqatgina ba’zi o‘lchamlardagina emas, balki mutanosiblik tiplarida va gavda tuzilishi tiplarida ham bo‘ladi. xilma-xillikni miqdoriy baholash uchun ma’lumotlar miqdori bo‘lishi zarur. bu ma’lumotlar aholini ommaviy tekshirishlar natijasida olinadi. odam tanasining va uning alohida qismlarini o‘lchashdan iborat antropometrik tekshirishlarning asosiy usullaridan biri antropometriya deyiladi. antropometriya aholi tartibiga kiruvchi odamlarning konkret gruppalarining morfologik belgilarini tekshirish bilan shug‘ullanadi. odam gavdasi o‘lchamlarini te...

This file contains 8 pages in DOCX format (2.0 MB). To download "antropometrik ko‘rsatkichlarni o‘lchash qurilmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: antropometrik ko‘rsatkichlarni … DOCX 8 pages Free download Telegram