tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki

PPTX 20 pages 2.9 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki ibrahimov diyorbek 1. azot fiksatsiyasi jarayonida mikroorganizmlarning ishtiroki 2. azotning mineralizatsiyasi va nitrifikatsiyasi 3. mikroorganizmlarning azot siklidagi roli reja: nitratlash jarayoni nitratlash jarayoni ammoniy ioni (nh₄⁺) ning nitrit ioniga (no₂⁻) va keyinchalik nitrat ioniga (no₃⁻) oksidlanishini o'z ichiga oladi, bu jarayon ikki bosqichli fermentativ reaksiyalar orqali, taxminan 10-20°c haroratda amalga oshiriladi. nitratlash jarayoni tuproq unumdorligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega, chunki nitrat (no₃⁻) o'simliklar tomonidan osonlik bilan o'zlashtiriladigan asosiy azot manbai hisoblanadi, bu jarayon unumdorligi 90% ga yetadi. azot siklining buzilishi nitrifikatsiyalanuvchi bakteriyalar sonining 50% ga kamayishi, denitrifikatsiya jarayonining kuchayishiga va atmosferaga n2o gazining ko'payishiga olib kelishi mumkin, bu esa azot siklining buzilishi hisoblanadi. o'simliklarning azotni assimilyatsiya qilish qobiliyatining pasayishi, tuproq mikroflorasining 30% gacha kamayishiga olib kelishi mumkin, bu esa azot siklining buzilishiga olib keladi. azot fiksatsiyasi jarayoni azot fiksatsiyasi jarayonida atmosfera azotidan ammiak (nh₃) hosil boʻlishida 70 dan ortiq turdagi bakteriyalar ishtirok …

2 / 20

uchun 10-20% organik moddalarni qo'shish tavsiya etiladi. aerob sharoitda azot aylanishi aerob sharoitlarda nitratga aylanish jarayoni (nitratlash) ikki bosqichli jarayon bo'lib, nitrosomonas bakteriyalari ammiakni nitritga (no2-), keyin esa nitrobacter bakteriyalari nitritni nitratga (no3-) aylantiradi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari orqali 1 mol ammiakning nitratga to'liq oksidlanishi natijasida 740 kj energiya ajralib chiqadi, bu energiya nitrifikatsiya bakteriyalarining o'sishi va ko'payishi uchun sarflanadi. suv havzalaridagi mikroorganizmlar suv havzalarining organik moddalar bilan ifloslanishi denitrifikatsiyalanuvchi bakteriyalar sonining ko'payishiga, natijada suvda erigan azot miqdorining pasayishiga olib keladi, bu jarayon 10-20% gacha azot yo'qotilishiga olib kelishi mumkin. suv havzalarida nitrifikatsiya jarayoni ikki bosqichda amalga oshiriladi: nitrosomonas bakteriyalari ammiakni nitritga, keyin esa nitrobacter bakteriyalari nitritni nitratga aylantiradi. anaerob sharoitda azot aylanishi anaerob sharoitlarda denitrifikatsiya jarayoni tufayli no₃⁻ nitratlar n₂ gaziga aylanadi, bu jarayonda 4 ta elektronning kamayishi kuzatiladi va bakteriyalar energiya oladi. metanogen bakteriyalar anaerob sharoitda ammiakni (nh₃) ishtirokida metan (ch₄) hosil qiladi, bu jarayon organik moddalarning parchalanishi bilan bog'liq. …

3 / 20

shtammlarini aniqlash orqali azot tsikliga ta'sirini baholash mumkin. azot fiksatsiyasida ishtirok etadigan mikroorganizmlar azotni bog'lashda 30 dan ortiq turdagi tsianobakteriyalar, shu jumladan, anabaena va nostoc kabi turlari muhim rol o'ynaydi, ular atmosfera azotidan ammiak hosil qiladi. azotobakter va clostridium kabi erkin yashovchi azotni bog'lovchi bakteriyalar tuproq unumdorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'lib, ular tuproqqa yiliga 10-20 kg/ga gacha azot qo'shadi. tuproq mikroorganizmlarining ahamiyati nitratlash jarayonida, nitrosomonas va nitrobacter kabi bakteriyalar ammiakni nitrit va keyin nitratga aylantiradi, bu o'simliklar tomonidan osongina so'riladigan shakl hisoblanadi, bu jarayon tuproq unumdorligini 15-25% ga yaxshilaydi. tuproq mikroorganizmlari, ammonifikatsiya jarayonida organik azotni mineral azotga (ammiak) aylantirishda muhim rol o'ynaydi, bu o'simliklar uchun oziqlanishning asosiy manbasidir, unumdorlikni 20-30% ga oshiradi. inson faoliyatining ta'siri yonilg'i yoqish natijasida atmosfera azoti oksidlari (nox) miqdori 2-3 baravar oshgan, bu kislotali yomg'irlarning ko'payishiga va tuproqning kislotaliligini o'zgarishiga olib keladi. odam faoliyati tufayli azotli o'g'itlarning ortiqcha qo'llanilishi, suv havzalari va tuproqdagi nitratlar miqdorining …

4 / 20

iga olib keladi. nitrifikatsiyalanuvchi bakteriyalar kabi mikroorganizmlar tuproqdagi ammiakni nitratga aylantirishda muhim rol o'ynaydi, bu jarayon o'simliklar uchun o'zlashtiriladigan azot manbasini ta'minlaydi. o'simliklar va mikroorganizmlar o'rtasidagi munosabat mikoriza zamburug'lari o'simlik ildizlariga yopishib, ularning tuproqdagi 50% gacha suv va 80% gacha mineral o'g'itlar, shu jumladan azotni olishini yaxshilaydi. o'simliklar azotni tuproqdagi mikroorganizmlar yordamida, xususan, 10 dan ortiq bakteriya turlari orqali o'zlashtiradi, bu jarayon nitratlarning assimilyatsiyasi deb ataladi. nitrifikatsiya jarayoni nitrifikatsiyaning optimal ph darajasi 7,5-8,5 oraligʻida boʻlib, bu jarayon tuproqning havo oʻtkazuvchanligiga va organik moddalarning mavjudligiga bogʻliq, odatda 20-30°c haroratda eng faol boʻladi. nitrifikatsiya jarayoni, 1g tuproqda millionlab bakteriyalar ishtirokida amalga oshirilib, oʻsimliklar uchun muhim ozuqa boʻlgan nitratning hosil boʻlishiga olib keladi va azotning oʻsimliklar tomonidan oson oʻzlashtirilishini taʼminlaydi. mikroorganizmlarning roli denitrifikatsiya jarayonida pseudomonas va bacillus kabi bakteriyalar nitratni gazsimon azotga qaytaradi, bu azot aylanishining yopilishini ta'minlaydi va muvozanatni saqlaydi. azot fiksatish jarayonida 30 dan ortiq turdagi bakteriyalar, masalan, rhizobium va azotobacter …

5 / 20

tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki"

powerpoint presentation tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki ibrahimov diyorbek 1. azot fiksatsiyasi jarayonida mikroorganizmlarning ishtiroki 2. azotning mineralizatsiyasi va nitrifikatsiyasi 3. mikroorganizmlarning azot siklidagi roli reja: nitratlash jarayoni nitratlash jarayoni ammoniy ioni (nh₄⁺) ning nitrit ioniga (no₂⁻) va keyinchalik nitrat ioniga (no₃⁻) oksidlanishini o'z ichiga oladi, bu jarayon ikki bosqichli fermentativ reaksiyalar orqali, taxminan 10-20°c haroratda amalga oshiriladi. nitratlash jarayoni tuproq unumdorligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega, chunki nitrat (no₃⁻) o'simliklar tomonidan osonlik bilan o'zlashtiriladigan asosiy azot manbai hisoblanadi, bu jarayon unumdorligi 90% ga yetadi. azot siklining buzilishi nitrifikatsiyalanuvchi b...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "tabiatda azotni aylanishida mikroorganizmlarning ishtiroki", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiatda azotni aylanishida mik… PPTX 20 pages Free download Telegram