arabiy o‘zlashmalar va fe’l boblari

DOCX 6 стр. 41,5 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 41,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

58-amaliy mashg’ulot arabiy o‘zlashmalar va fe’l boblari reja: 1. arabiy o‘zlashmalar. 2. fe’l boblari. 3. arab fe’l boblari qoliplarining shartli belgilari. 4. birinchi bob (باب اول ) 5. “dar resturone daneshgoh” matni matnidagi yangi so’zlarni o’zlashtirib, topshiriqlani bajaring. arabiy o‘zlashmalar fors tilining lug‘at tarkibida kelib chiqishi jihatidan eroniy bo‘lgan so‘zlar bilan bir qatorda chet tillaridan o‘zlashgan so‘zlar ham salmoqli miqdorini tashkil etadi. mazkur o‘zlashmalarning katta qismi arabiy so‘zlardan iborat bo‘lib, asosan, ular ismiy so‘z turkumlariga oid birliklardir. arabiy o‘zlashmalarni sof eroniy so‘zlardan ajratib olish ancha oson, chunki arab tilidagi so‘zlar, asosan, o‘ziga xos morfologik shakllar-boblar ko‘rinishiga ega bo‘ladi. arabiy o‘zlashmalarning tuzilishi va shakllarini tushunib olish uchun, avval, arab tilining ba’zi o‘ziga xosliklari bilan tanishish zarur. quyida arab tilining ana shu jihatlari yoritiladi. arab tilida so‘z o‘zagi va uning xususiyatlari o‘zak so‘zning lug‘aviy ma’noga ega bo‘lgan eng kichik va bo‘linmas qismidir. arab tilidagi ko‘pchilik so‘zlarning o‘zagi undosh tovushli birikmadan iborat bo‘ladi. …

2 / 6

rishi arab tilining fe’l boblari qoliplari bilan tartibga solib boriladi. quyida ana shu boblar bilan tanishishni boshlaymiz. fe’l boblari arab tilidagi so‘zlarning aksariyati fe’liy o‘zaklardan yasalgan bo‘ladi, ya’ni fe’l turli isimy so‘z turkumlariga, ravishlarga oid so‘zlarning yasalishi uchun asos bo‘ladi. masalan, yuqoridagi keltirilgan so‘zlar کتب kataba - yozmoq va علم `alama - bilmoq, o‘rganmoq fe’llaridan yasalgan. arab tilidagi fe’llar kerakli ma’nolarni ifodalashi uchun o‘ziga xos qoliplari-fe’l boblariga solib ishlatiladi. hammasi bo‘lib arab tilida 15 ta fe’l bobi mavjud, lekin ular ichida 9 tasi, ya’ni i, ii, iii, iv, v, vi, vii, viii, x boblar ko‘proq qo‘llaniladi. har bir bob o‘zining maxsus qoliplariga (paradigmalari) va tegishli ma’no yo‘nalishlariga ega. fors tiliga aynan ana shu fe’llar emas, balki fe’liy o‘zaklardan yasalgan ismlar (otlar, sifatlar), harakat nomlari (masdarlar), aniq va majhul darajadagi sifatdoshlar o‘zlashgan. sifatdoshlarning aksariyati otlashib yoki sifatlashib bo‘lgan. arab fe’l boblari qoliplarining shartli belgilari. arablarning o‘zi fe’l boblari qoliplarini ifodalash uchun …

3 / 6

nishtirish davomida biz birinchi usul, ya’ni فعل harflardan foydalanamiz. fe’l bobi masdar qolipi aniq nisbat sifatdoshi qolipi majhul nisbat sifatdoshi qolipi i bob masdar uchun aniq qolib yo‘q فاعل - fo’el مفعول -maf’ul ii bob تفعیل -taf’il مفعل- mo‘fa’el مفعل- mo‘fa’al iii bob مفاعل - mo‘fo’ele مفاعلت - mo‘fo’elat مفاعل - mafo’el - iv bob افعال -ef’ol مفعل - mo‘f’el - v bob تفعل-tafa’o‘l متفعل-mo‘tafa’el - vi bob تفاعل-tafo’o‘l متفاعل-mo‘tafo’el - vii bob انفعال-enfe’ol منفعل- mo‘nfa’el - viii bob افتعال -efte’ol مفتعل- mo‘fta’el - x bob استفعال -estef’ol مستفعل-mo‘staf’el مستفعل-mastaf’al eslatma: iii, iv, v, vi, vii, viii boblarining majhul nisbat sifatdoshlari uchun maxsus qoliplar mavjud, lekin ular asosida yasalgan sifatdoshlat fors tili tarkibida uchramaydi. bundan tashqari, o‘rin-joy ma’nolarini ifodalovchi so‘zlar qoliplari ham mavjud. ular haqida tegishli darslarimizda ma’lumot beramiz. 1-topshiriq. yuqorida berilgan jadvaldan foydalanib quyidagi so‘zlarning qoliplarini aniqlang va tarjima qiling. تحصیل، انتخاب، احتمال، احترام، اتمام، ابراز،استقبال، مراجعت، معالجه، تلفّظ، …

4 / 6

chiquvchi, وارد vored -kiruvchi va h.k. majhul nisbat sifatdoshi esa مفعول maf'ul qolipi asosida yasaladi, ish-harakat ob'ekti umumiy ma’nosiga ega bo‘ladi: معروف ma’ruf-taniqli; مذکور mazkur-mazkur, eslatib o‘tilgan va h.k در رستوران دانشگاه مدتی بود که حسن را ندیده بودم. دیروز اورا نزدیک دانشکده ما ملاقات کردم. از دیدارش خوشحال شدم. از صورتش معلوم بود که او هم از دیدنم خوشحال است. از او پرسیدم: گجا تشریف می برید؟ گفت: ساعت تنفس برای ناهار است، می روم ناهار بخورم. از او خواهش کردم با من ناهار بخورد، او قبول کرد. با هم به رستوران دانشکده رفتیم. وارد سالن بزرگی شدیم و دور میز ناهارخوری نشستیم. در رستوران دانشکده ما، برای دانشجویان و استادان، غذاهای گوناگون و خوشمزه و ارزان تهیه می کنند. صورت غذاهارا نگاه کردیم تا برای خود غذایی انتخاب نماییم. حسن برای خود سوپ، چلومرغ و چایی سفارش داد. من هم آبگوشت، کباب کوبیده و قهوه سفارش دادم. پیشخدمت …

5 / 6

anligini ko‘rsatish uchun so‘z va so‘z birikmalarining, ayniqsa, fe’llarning yuqori, kitobiy uslub qatlamlariga oid variantlari ishlatiladi. masalan: رفتنraftan-bormoq, ketmoq; آمدن omadan- kelmoq fe’llari o‘rnida تشریف بردن tashrif bo‘rdan va تشریف آوردن tashrif ovardan fe’llari ishlatilishi mumkin: کجا می روید؟ ko‘jo miravid کجا تشریف می برید؟ ko‘jo tashrif mibarid- qayerga ketyapsiz? بفرمایید به خانۀ ما بیایید؟ befarmoyid be xone ye mo biyoyid بفرمایید به خانۀ ما تشریف بیاورید؟ befarmoyid be xone ye mo tashrif biyovarid- marhamat, bizning uyimizga keling( tashrif buyuring). shuningdek, hastan- bor bo‘lmoq mavjud bo‘lmoq fe’li ham ko‘pincha tashrif doshtan fe’li bilan almashtiriladi; آقای دکتر هستند؟ og‘oye do‘kto‘r hastand? آقای دکتر تشریف دارند؟ og‘oye do‘kto‘r tashrif dorand -janob doktor bormilar? yuqorida aytilgandek, bunday almashtirilishlar suhbatdoshlar tomonidan bir-biriga yuksak hurmat-ehtirom izhori uchun qo‘llaniladi. tabiyki, mazkur fe’llar hech qachon birinchi shaxs shakllarida ishlatilmaydi. 4-topshiriq. nuqtalar o‘rniga quyidagi tegishli so‘z va so‘z birikmalarning kerakli shaklini qo‘yib, jumlalarni ko‘chirib yozing va tarjima qiling. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "arabiy o‘zlashmalar va fe’l boblari"

58-amaliy mashg’ulot arabiy o‘zlashmalar va fe’l boblari reja: 1. arabiy o‘zlashmalar. 2. fe’l boblari. 3. arab fe’l boblari qoliplarining shartli belgilari. 4. birinchi bob (باب اول ) 5. “dar resturone daneshgoh” matni matnidagi yangi so’zlarni o’zlashtirib, topshiriqlani bajaring. arabiy o‘zlashmalar fors tilining lug‘at tarkibida kelib chiqishi jihatidan eroniy bo‘lgan so‘zlar bilan bir qatorda chet tillaridan o‘zlashgan so‘zlar ham salmoqli miqdorini tashkil etadi. mazkur o‘zlashmalarning katta qismi arabiy so‘zlardan iborat bo‘lib, asosan, ular ismiy so‘z turkumlariga oid birliklardir. arabiy o‘zlashmalarni sof eroniy so‘zlardan ajratib olish ancha oson, chunki arab tilidagi so‘zlar, asosan, o‘ziga xos morfologik shakllar-boblar ko‘rinishiga ega bo‘ladi. arabiy o‘zlashmalarning tuzili...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (41,5 КБ). Чтобы скачать "arabiy o‘zlashmalar va fe’l boblari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: arabiy o‘zlashmalar va fe’l bob… DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram