iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish

PDF 5 pages 442.6 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 442.6 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

19-mavzu. iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish. reja: 1. regressiya modellarida miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlarni kiritish xususiyatlari 2. anova va ancova modellari 3. fiktiv o’zgaruvchi qo’llanilgan regressiya tenglamasini tuzish uslubiyoti tayanch so’zlar: fiktiv o’zgaruvchi, anova, ancova, miqdoriy bo’lmagan ko’rsatkich 1. regressiya modellarida miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlarni kiritish xususiyatlari 𝑦 bog'liq o'zgaruvchining qiymati ham miqdoriy va ham miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlar bilan tavsiflanadigan omillar hisobiga shakllanadi. masalan, bitta sigirdan sog’ib olinadigan sut hajmiga (miqdoriy ko'rsatkich) ozuqa sifati – oliy nav, 1-nav yoki 2-nav (nomiqdoriy ko'rsatkich) ta'sir qiladi. miqdoriy bo’lmagan ko’rsatkichlarga turli hil belgilar, masalan kasb, ta’lim, jins, ma’lum hududda yashash, mahsulot sifati, nav va boshqalar misol bo’la oladi. bunday o'zgaruvchilarni regressiya modeliga kiritish uchun ularga ba'zi raqamli belgilar berilishi kerak, ya'ni, miqdoriy bo’lmagan o'zgaruvchilar miqdoriy o'zgaruvchilarga aylantirilishi kerak. miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichning natijaviy belgiga ta'sirini aks ettirish uchun fiktiv o'zgaruvchilardan (dummy variables) foydalaniladi. fiktiv o'zgaruvchilar ikkilik o'zgaruvchilari bo'lib, ular faqat ikkita qiymatga ega - bir …

2 / 5

otgan shaxs oliy ma'lumotga ega bo'lsa 𝑧 = 1, va aksi bo’lsa 𝑧 = 0. u holda, oliy ma'lumot yo'q bo'lganda, boshlang'ich ish haqi: 𝑦 = 𝑎 + 𝑐 ∙ 0 = 𝑎 shuningdek, oliy ma’lumotli yollanuvchi uchun: 𝑦 = 𝑎 + 𝑐 ∙ 1 = 𝑎 + 𝑐 2. ham miqdoriy, ham sifat o'zgaruvchilarni o'z ichiga olgan modellar 𝐴𝑁𝐶𝑂𝑉𝐴 - modellar (kovariatsiya tahlili modellari) deb ataladi. ushbu turdagi modellar uchun misol sifatida hodimlar ish haqining ularning ish tajribasi va jinsiga bog’liqligini quyidagicha ifodalanishini keltirish mumkin: 𝑦 = 𝑎 + 𝑏𝑥 + 𝑐𝑧 bu erda 𝑦 – ish haqi, 𝑥 – ish tajribasi va 𝑧 – hodim jinsi. 𝑧 = { 1 − 𝑎𝑔𝑎𝑟 ℎ𝑜𝑑𝑖𝑚 𝑒𝑟𝑘𝑎𝑘 𝑘𝑖𝑠ℎ𝑖 𝑏𝑜′𝑙𝑠𝑎 0 − 𝑎𝑔𝑎𝑟 ℎ𝑜𝑑𝑖𝑚 𝑎𝑦𝑜𝑙 𝑘𝑖𝑠ℎ𝑖 𝑏𝑜′𝑙𝑠𝑎 agar hodim ayol kishi bo’lsa, u holda 𝑧 = 0 va 𝑦 = 𝑎 + 𝑏𝑥 shuningdek agar hodim erkak kishi bo’lsa 𝑧 = 1 …

3 / 5

soblaymiz: 𝑏 = 𝑦𝑥̅̅ ̅ − �̅� ∙ �̅� 𝜎2 ≈ 0,5829 𝑎 = �̅� − 𝑏 ∙ �̅� ≈ 1,7350 shunday qilib regressiya tenglamasi quyidagi ko’rinishni oladi: �̂� = 1,7350 + 0,5829𝑥 xulosa: qishki sessiyadan olingan o'rtacha ball bir ballga oshganida, yozgi sessiyadagi o'rtacha ball o'rtacha 0,5829 ga oshadi. 2. 12 ta kuzatuvga ko'ra, chiziqli regressiya tenglamasi (talabaning jinsi qiz yoki o’gil ekanligini hisobga olmaganda) quyidagicha edi: �̂� = 1,7350 + 0,5829𝑥 z o'zgaruvchini regressiya tenglamasiga talabaning jinsini aks ettirish uchun kiritamiz, ya'ni: z = 1 o’gil bola talaba uchun va z = 0 qiz bola talaba uchun. regressiya tenglamasi quyidagi ko’rinishni oladi: 𝑦𝑥𝑧 = 𝑎 + 𝑏𝑥 + 𝑐𝑧 + 𝜀 ushbu tenglamaning parametrlarini baholash uchun eng kichik kvadratlar usulidan foydalanib, quyidagi tenglamalar tizimiga ega bo’lamiz: { ∑𝑦 𝑛 𝑖=1 = 𝑛 ∙ 𝑎 + 𝑏 ∙∑𝑥 𝑛 𝑖=1 + 𝑐 ∙∑𝑧 𝑛 𝑖=1 ∑𝑦 ∙ 𝑥 𝑛 …

4 / 5

n savollar 1. fiktiv o’zgaruvchilar nima 2. nima uchun fiktiv o’zgaruvchilarni tenglamaga kiritish zaruriyati tug’iladi? 3. fiktiv o’zgaruvchili tenglamalarni baholash uslubiyotini tushuntirib bering. https://www.docufreezer.com

5 / 5

iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish - Page 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish"

19-mavzu. iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish. reja: 1. regressiya modellarida miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlarni kiritish xususiyatlari 2. anova va ancova modellari 3. fiktiv o’zgaruvchi qo’llanilgan regressiya tenglamasini tuzish uslubiyoti tayanch so’zlar: fiktiv o’zgaruvchi, anova, ancova, miqdoriy bo’lmagan ko’rsatkich 1. regressiya modellarida miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlarni kiritish xususiyatlari 𝑦 bog'liq o'zgaruvchining qiymati ham miqdoriy va ham miqdoriy bo'lmagan ko'rsatkichlar bilan tavsiflanadigan omillar hisobiga shakllanadi. masalan, bitta sigirdan sog’ib olinadigan sut hajmiga (miqdoriy ko'rsatkich) ozuqa sifati – oliy nav, 1-nav yoki 2-nav (nomiqdoriy ko'rsatkich) ta'sir qiladi. miqdoriy bo’lmagan ko’rsatkichlarga turli hil b...

This file contains 5 pages in PDF format (442.6 KB). To download "iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda fiktiv o’zgaruvchilardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy jarayonlarni modellas… PDF 5 pages Free download Telegram