miya ustuni va uning bo‘limlari

DOC 9 sahifa 3,6 MB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,6 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

qism: nerv tizimi bo‘limi mashg‘ulot № 15 mavzu: «bosh miya ustuni». o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: 1. bosh miya va uning bo‘limlarini o‘rganish. 2. uzunchoq miya, orqa miya, o‘rta miya va oraliq miyaning joylashishi, tuzilishi va bajaradigan funksiyalarini o‘rganish. mashg‘ulot o‘tkazish natijasida talabalar quyidagilarni bilishi kerak: 1. uzunchoq miyaning tuzilishi va funksiyasi. 2. orqa miya va uning tarkibiy qismlari. 3. o‘rta va oraliq miyaning tuzilishi va funksiyasi. dars o‘tish natijasida qanday ko‘nikmalarga ega bo‘lish lozim: 1. miya qobiqlari ajratilgan bosh miya preparatida bo‘limlarini aniqlash. 2. uzunchoq miyada oldingi va orqa yuzalarini, oq modda va kul rang moddalarni ajrata bilish. 3. miyachani yarim sharlarini, uch juft oyoqchalarini, kul rang va oq moddani joylashish xususiyatlarini ko‘rsatish. 4. bosh miya preparatida miyaning iv qorinchasini aniqlash. 5. bosh miya ustuni preparatida o‘rta miyaning ikkita oyoqchasini, to‘rt tepalikni, miya quvirini ko‘rsata bilish. 6. bosh miyaning sagittal kesmasida oraliq miyada ko‘rish bo‘rtigini, epitalamus, metatalamus va gipotalamus qismlarni aniqlash. …

2 / 9

sida uzunchok miya tizimchalariga ajratilgan. piramidalardan oldingi yon egat bilan turgan ovalsimon shaklga ega bo‘lgan olivalar joylashadi. piramida bilan oliva o‘rtasidan bosh miya xii juft nervining til osti nervining ildizlari, olivaning orkasidan ix, x, xi juft nervlarining – til, xalkum, adashgan va ko‘shimcha nervlarning ildizi chikadi. uzunchok miya ok va kul rang moddalardan iborat. orka miyadan farkli uzunchok miyada kul rang modda turli shaklga va xajmga ega bo‘lgan neyronlar to‘plamidan – yadrolardan iborat. uzunchok miyaning ok moddasi tarkibiga xususiy yoki endogen va ekzogen nerv tolalari kiradi. endogen tolalar uzunchok miya soxasida joylashgan yadrolarni bir-biri bilan birlashtiradi. ekzogen tolalar – uzunchok miya yadrolar tarkibiga kirmasdan, fakat uzunchok miyadan kezib o‘tuvchi nerv tolalari joylashadi. orka miya – ko‘prik va miyachadan iborat. ko‘prik uzunchok miya bilan miya oyoklari o‘rtasida joylashgan. uning orka yuzasi uzunchok miya bilan birga rombsimon chukurcha xosil kilishda ishtirok etadi. rombsimon chukurcha iv korinchaning tagidir. ko‘prikning yon bo‘limlari torayib miyachaning …

3 / 9

o‘rt tepalik bilan boglangan. miyacha markazida ok modda, tashki tomondakul rang moddalar joylashgan. kul rang modda miyachaning po‘stlogi deyiladi. miyacha ok moddasining oraligida kul rang moddaning to‘plamlari – yadrolari joylashgan. eng yiri kyadrolardan tishli yadro, probkasimon yadrolar xisoblanadi. miyacha tana muvozanatini saklovchi va ixtiyoriy xaarkatlarni koordinatsiyalashtiruvchi a’zo xisoblanadi. turli murakkab sport xolatlar va turli xarakatlarni bajarishda yukoriga yo‘naluvchi miyacha yo‘llari orkali proprioretseptiv impulslar olib turadi. o‘rta miya ko‘prikning joylashgan bo‘lib, uning tarkibiga miya oyoklari va to‘rt tepalik kiradi. to‘rt tepalik to‘rtta bo‘rtikdan iborat. to‘rt tepalikning yukorigi bo‘rtiklari ustki ikki tepacha, pastki bo‘rtiklari esa pastki ikki tepacha deyiladi. oldingi tepaliklarda oralik ko‘rish markazlari, orkadagilarda esa eshitish markazlari joylashgan. xar kaysi tepachaning tashki yuzasidan oralik miya tarkibiga kiruvchi tizzasimon tanachalar tomon ok moddadan tashkil topgan ko‘lchalar yo‘naladi. ustki tepachalar o‘z ko‘lchalari yordamida oralik miyaning tashki tizzasimon tanachalari bilan boglanadi. pastki tepachalarning ko‘lchalari oralik miyaning ichki tizzasimon tanalarda tamomlanadi. o‘rta miya asosiy miya …

4 / 9

miya katta miya yarim sharlari orasida joylashgan. oralik miya kuyidagi kismlardan tashkil topgan: oralik miyaning ustki kismi (epitalamus), o‘rta kismi vayoki ko‘ruv do‘ngligi (talamus), ko‘ruv do‘ngiligining pastki kismi (metatalamus) va oralik miyaning ostki kismi (gipotalamus). talamus yoki ko‘ruv do‘ngligining iii korinchaning yon devorlarini tashkil etadi va kul rang moddadan tuzilgan. ok moddaning yupka katlamlari talamusning yadrolarini uchta guruxga ajratadi. talamusni orka tomonidan metatalamus joylashgan. metatalamusning tashki satxida tashki tizzasimon tanalar joylashgan bo‘lib, u boshlangich ko‘ruv markazi xisoblanadi. tashki tizzasimon tanachaning medial tomonidan ichki tizzasimon tana yotadi, bu tana boshlangich eshituv markazi xisoblanadi. oralik miya bosh miya asosidan ko‘rinib turuvchi ventral kismi gipotalamik soxaga kiradi. gipotalamusda so‘rgichsimon tanalar, kul rang tepacha, ko‘ruv yo‘li va ko‘ruv nervlarining kesishgan eri joylashgan. kul rang tepacha pastki tomonda voronkaga o‘tadi. voronka esa gipofiz bezi bilan tutashgan. epitalamus epifiz – ichki sekretsiya bezidan tashkil topgan. bosh miya ustuni ko‘rinishi bosh miya to‘r fassiyasi uzunchok miyada, ko‘prikda, …

5 / 9

tepa-ensa egat ostida ensa palla joylashadi. agar lateral egat tubi ochilsa, beshinchi palla – orolchani ko‘rish xam mumkin. xar bir pallaning satxida o‘ziga xos pushta va egatlar joylashgan. peshona pallada markaziy egat bilan markaziy egat oldi o‘rtasida oldingi markaziy pushta yotadi. gorizontal xolda joylashgan ustki va ostki peshona egatlari xam yaxshi ko‘rinadi. chakka palla yuzasida uchta ko‘ndalang egat – yukori chakka egati, o‘rta chakka egat va pastki chakka egati aniklanadi. tepa palla old tomondan markaziy egat, orka tomondan tepa-ensa egat va pastki tomondan yon egat vositasida kolgan pallalarda chegaralanib turadi. tepa palla markaziy orka egati markaziy egatning orka tomonida joylashadi. markaziy orka egatning orkasida markaziy orka pushtasi joylashadi. ensa pallaning tashki yuzasidagi egatlar bilan pushtalar soni va yo‘nalishi doimiy emas. bosh miyaning saggital kesmasida kadoksimon tanani shaklini, yon korinchani medial devorini, tepa-ensa egatini anik ko‘rish mumkin. peshona pallaning pastki yuzasida xid biluvchi egatni aniklash mumkin. bu erda xid biluvchi piyozcha, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"miya ustuni va uning bo‘limlari" haqida

qism: nerv tizimi bo‘limi mashg‘ulot № 15 mavzu: «bosh miya ustuni». o‘quv mashg‘ulotining maqsadi: 1. bosh miya va uning bo‘limlarini o‘rganish. 2. uzunchoq miya, orqa miya, o‘rta miya va oraliq miyaning joylashishi, tuzilishi va bajaradigan funksiyalarini o‘rganish. mashg‘ulot o‘tkazish natijasida talabalar quyidagilarni bilishi kerak: 1. uzunchoq miyaning tuzilishi va funksiyasi. 2. orqa miya va uning tarkibiy qismlari. 3. o‘rta va oraliq miyaning tuzilishi va funksiyasi. dars o‘tish natijasida qanday ko‘nikmalarga ega bo‘lish lozim: 1. miya qobiqlari ajratilgan bosh miya preparatida bo‘limlarini aniqlash. 2. uzunchoq miyada oldingi va orqa yuzalarini, oq modda va kul rang moddalarni ajrata bilish. 3. miyachani yarim sharlarini, uch juft oyoqchalarini, kul rang va oq moddani joylashish ...

Bu fayl DOC formatida 9 sahifadan iborat (3,6 MB). "miya ustuni va uning bo‘limlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: miya ustuni va uning bo‘limlari DOC 9 sahifa Bepul yuklash Telegram