tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish

PDF 8 стр. 234,9 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 234,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

mashg‘ulot turi: amaliy mashg‘ulot mavzu: tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish mavzu rejasi: 1. tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish 2. ekologik muommalar. odamzot doimo tabiat qo‘ynida faoliyat ko‘rsatadi, u bilan uzluksiz munosabatda bo‘lib kelmoqda. bu faoliyat oqilona tashkil etilmasa, u bilan munosabat to‘g‘ri o‘rnatilmasa, inson o‘zi va tabiat uchun muammolar keltirib chiqaradi. hozirgi davrda fan – texnika inqilobi sharoitida tabiat resurslaridan keng miqyosda foydalanish hamda atrof – muhitni ifloslantiruvchi sanoat, transport, qishloq xo‘jaligi va maishiy chiqindilarning ortishi insonning tabiatga, atrof – muhitga ko‘rsatayotgan umumiy salbiy ta’sirini keskin kuchaytirmoqda. xx asrning ikkinchi yarmiga kelib tabiatni muhofaza etish global (sayyoraviy) muammoga aylandi. insoniyat madaniyati va sivilizatsiya taqdiri xuddi ana shu muammoni hal etishga ko‘p jihatdan bog‘liqdir. yurtboshimiz ekologik muammo to‘g‘risida so‘z yuritib, «ekologiya hozirgi zamonning keng miqyosidagi keskin ijtimoiy muammolaridan biridir. uni hal etish barcha xalqlarning manfaatlariga mos bo‘lib, sivilizatsiyaning hozirgi kuni va kelajagi ko‘p jihatdan ana shu muammolarning hal qilinishiga …

2 / 8

kunda planetamiz aholisining 2/3 qismi sifatli oziqaga ega emas, undan tashqari 50% aholi to‘yib (i.karimov –o‘zbekiston xxi asr bo‘sag‘asida…1997 yil 112 bet.) ovqatlanmaydi, 15 % aholi doimiy ochlikda bo‘lsa, har yili 30 – 50 mln odam ochlikdan o‘ladi. shu sababli o‘sib borayotgan aholi sonining ozuqa mahsulotlari bilan ta’minlab bo‘ladimi yoki yo‘qmi kabi muammo hayotning kun tartibida turmoqda. bmt qoshidagi xalqaro muvofiqlashtiruvchi guruhning ma’lumotiga ko‘ra, yer yuzida yetishtirilgan va dengizlardan olingan maxsulotlar asosida planetada 31,5 mlrd aholini boqish mumkin ekanligi ta’kidlangan. iqtisodchi olimlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, quruqlikda faqat madaniy o‘simliklar ekilsa, ularning hosili bilan 50 mlrd aholini boqish bashorat qilinmoqda. yer yuzining hammasini ekinzorga, dengiz va okeanlarni esa baliq ko‘paytiradigan hovuzga aylantirib bo‘lmaydi. lekin, yangi texnologiyalar qo‘llash asosida oqsil moddalari biosintez natijasida olinib, ular inson ozuqasining asosini tashkil qilishi mumkin. so‘zsiz, qishloq xo‘jaligi yangi –yangi agrotexnika va texnologiya usullarini qo‘llash, yangi hosildor o‘simliklar navlarini yaratish, mahsuldor hayvon zotlari bilan fermalarni to‘ldirish, turli …

3 / 8

,4 gektar madaniy yerlar (ekinzor bog‘lar), 1,1 mlrd yerlar buzilgan, ya’ni o‘simliklar o‘stirish uchun keraksiz bo‘lib qolgan, tejamkorsizlik bilan ishlatilgan maydonlar 4,4 mlrd gektar, cho‘l, yarim cho‘l, arktika, antarktika, yuqori tog‘li cho‘llar maydoni – 3,3 mlrd gektar, insonning salbiy faoliyati natijasida foydali yerlarning 1 mlrd gektari cho‘llarga qo‘shilgan. hozirgi kunda sayyoramizda yerlarning 300 mln gektari sho‘rlangan, foydasiz holga kelgan, 600 –700 mln. gektari esa eroziyaga uchrab, mahsuldorligi past bo‘lib qolgan. sayyoramiz bo‘yicha o‘zlashtirilmagan 0,9 mlrd gektar yer qolgan, xolos. foydali yerlarning ishdan chiqishiga tabiat qonunini buzish, xo‘jasizlik bilan kelajakni ko‘ra olmasdan foydalanish sabab bo‘lgan. inson yiliga yer bag‘ridan 100 mlrd tonna xom ashyo, shundan 1 mlrd tonna neft, 2 mlrd tonna ko‘mir va ko‘plab gaz qazib olmoqda. har yili atmosferaga 8 – 9 mlrd tonna so2 qo‘shilgan. shu sababli bu gazning atmosferadagi miqdori 18 % ga ortganligi tufayli planetaning harorat 1s - 2s ko‘tarilgan. bu muhitda katta salbiy o‘zgarishlar sodir …

4 / 8

, 4,7% ni yaponiya, 3% ni fransiya chiqarib tashlamoqda. qolgan 31% ni esa boshqa mamlakatlarning hisobiga to‘g‘ri keladi. ammo, shuni ham ta’kidlash kerakki keyingi yillarda gazning miqdori bundan ham ortib borish tendensiyasi kuzatilmoqda. aqshda atmosferaning ifloslanishida ko‘rilgan zarar yiliga 50 – 60 mlrd dollarni tashkil etmoqda. shularni hisobga olgan holda dunyoning taraqqiy etgan mamlakatlari tabiat muhofazasiga yiliga milliy daromadning 10 – 12 % ini ajratmoqdalar.hozirgi davrda insoniyat jamiyatida jadal rivojlanib borayotgan bir paytda tabiiy muvozanatni, tabiatni muhofaza qilishda, dunyo miqyosidagimuammolaridan biri atmosfera ozon qatlamini, uning normal holatini saqlab qolish va muhofaza qilishdan iborat. ma’lumki, ozon qatlamining organik hayot uchun ahamiyati nihoyatda kattadir. hozirgi paytda «ozon ekrani» sayyoramizning janubiy va shimoliy qutb teppasida ko‘proq to‘planib, ozon yemirilishiga sabab bo‘layapti. bu qatlamni asrashda birlashgan millatlar tashkilotining atrof muhitni muhofaza qilish dasturining ahamiyati katta va muhim rol o‘ynaydi. respublikamizda ozon qatlamini himoya qilish, uni buzuvchi va yemiruvchi moddalar va chiqitlarni kamaytirish haqidagi vazirlar …

5 / 8

rlari soni 27 mingdan ortiq bo‘lib, ulardan hayvon turlari 15 mingtani, o‘simliklar turlari esa 11 mingni tashkil etadi. respublika hududida 4500 ga yaqin gulli o‘simlik turlari bo‘lib, ulardan 400 tasi jiddiy muhofazaga muxtojdir. o‘zbekistonning 305 dan ortiq o‘simlik va 184 ga yaqin turli hayvonlar turi yangi «qizil kitob» ga kiritilgan. o‘tmishda nabotot va hayvonot dunyosini muhofaza qilishga yaxshi e’tibor berilmadi, ulardan samarali foydalanishda ham jiddiy xatoliklarga yo‘l qo‘yildi. shu sababli bularning qimmatli turlari yo‘q qilindi. keyingi yillarda respublikamizda tabiatni, nabotot va hayvonot dunyosini muhofaza qilish va ulardan unumli foydalanish to‘g‘risida bir qator qonunlar, qarorlar qabul qilindi va bu borada chora – tadbirlar kuchaydi, ilmiy va amaliy jihatlariga ko‘proq ahamiyat berilmoqda. bugungi kunda insoniyat yer yuzasida yashab qolishi uchun texnika, kosmos mo‘jizalari emas, eng avvalo ichimlik suvining yetali bo‘lishi lozimligini yaxshi anglab yetdi. ayniqsa afrika, osiyo qit’alarida ichimlik suvi juda tanqis va bu qit’alarning ayrim hududlarida qurg‘oqchilik kengaygan va u keltirib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish"

mashg‘ulot turi: amaliy mashg‘ulot mavzu: tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish mavzu rejasi: 1. tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish 2. ekologik muommalar. odamzot doimo tabiat qo‘ynida faoliyat ko‘rsatadi, u bilan uzluksiz munosabatda bo‘lib kelmoqda. bu faoliyat oqilona tashkil etilmasa, u bilan munosabat to‘g‘ri o‘rnatilmasa, inson o‘zi va tabiat uchun muammolar keltirib chiqaradi. hozirgi davrda fan – texnika inqilobi sharoitida tabiat resurslaridan keng miqyosda foydalanish hamda atrof – muhitni ifloslantiruvchi sanoat, transport, qishloq xo‘jaligi va maishiy chiqindilarning ortishi insonning tabiatga, atrof – muhitga ko‘rsatayotgan umumiy salbiy ta’sirini keskin kuchaytirmoqda. xx asrning ikkinchi yarmiga kelib tabiatni muhofaza etish global (sayyoraviy) muammog...

Этот файл содержит 8 стр. в формате PDF (234,9 КБ). Чтобы скачать "tabiatni muhofaza qilish va ulardan foydalanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiatni muhofaza qilish va ula… PDF 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram