o'simliklar qoplami klassifikatsiyasi (sintaksonomiya)

DOCX 8 pages 23.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.8 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

3 – ma`ruza o‘simliklar qoplami klassifikatsiyasi (sintaksonomiya) klassifikatsiyalashning ahamiyati. sintaksonomiya va taksonomiya reja 1. klassifikatsiyalashning ahamiyati. taksonomiya va sintaksonomiya 2. asosiy sintaksonlar haqida tushuncha 3. fitosenotik kontinuum 4. o’simlik qoplamini dominantlar metodi bo‘yicha klassifikatsiyalash 5 o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashdagi qarashlar 6 ekologo-floristik klassifikatsiyalash tayanch so’z va iboralar: klassifikatsiya, takson, sintakson, taksonomiya,sintaksonomiya, kontinuum, assosiatsiya, formatsiya, tip, braun-blanke, mirkin o’simliklar qoplami, klassifikatsiya, dominantlik, ekologo-floristik, braun-blanke, mirkin, sintaksonomiya, ilmiy maktablar, garbiy evropa, rossiya, assosiatsiya, formatsiya, tip, fatsiya, ittifoq, tartib, sinf, diagnostik, xarakterli, differensial, constant turlar 1. klassifikasiyalashning ahamiyati. taksonomiya va sintaksonomiya o’simliklar jamoalarini o’rganish va qoplamni klassifikatsiya qilish muxim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash (sintaksonomiya) – gebotanikaning eng asosiy bo’limlaridan biri hisoblanadi. sintaksonomiya atamasi faqat o’simliklar jamoalarini tartibga solish uchun qo’llanildi. klassifikatsiya yoki sintaksonomiya – muayyan bir aniq xududdagi barcha xilma-xil o’simliklar jamoalarini bir-biriga bo’ysinuvhi ierarxik klassifikatsion mezonlarga asosan taqsimlanish jarayonidir. unga ko’ra muayyan xududdagi barcha o’simliklar jamoalari tur tarkibi, morfologik …

2 / 8

eng asosiy strukturaviy birlik hisoblanib, katta sintaksonlar aynan uning xususiyatlari, tuzilishi va tarkibiga qarab aniqlanadi. o’simliklar jamoalarini klassifikatsiyalash muxim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. assosiatsiyalar tarkibida barcha yaruslarda o’xshash dominantlar uchraydi, oxshash tarkibga ega bo’ladi. o’xshash assosiatsiyalar assosiatsiyalar guruxini tashkil qiladi. ular esa o’z navbatida formatsiyalarni, formatsiyalar guruxini, formatsiyalar sinfini hamda eng yirik sintakson o’simliklar tipini shakllantiradi. demak, o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash ma’lum sintaksonlarni qo’llash orqali amalga oshiriladi. taksonomiya esa o’simlik turlarini morfologik belgilariga asoslangan xoda tizimga solish jarayoni hisoblanadi. taksonomiya o’simliklar sistematikasining ajralmas bo’g’ini hisoblanadi. o’simliklar florasi tur, turkum, oila, sinf, tartib va bo’limlar kabi taksonomik birliklardan iborat. masalan, biror xududda tarqalgan o’simliklar turlarining soni 100 ta bo’ladigan bo’lsa, demak, xudud florasi 100 taksondan tashkil topgan bo’ladi. bu turlar ma’lum turkum, oila va sinflarga birlashadi. 2. asosiy sintaksonlar haqida tushuncha sintaksonomiya – muayyan bir aniq xududdagi barcha xilma-xil o’simliklar jamoalarini bir-biriga bo’ysinuvhi ierarxik klassifikatsion mezonlarga asosan taqsimlanish jarayonidir. unga ko’ra …

3 / 8

ishi va tarkibiga qarab aniqlanadi. o’simliklar jamoalarini klassifikatsiyalash muxim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. assosiatsiyalar tarkibida barcha yaruslarda o’xshash dominantlar uchraydi, oxshash tarkibga ega bo’ladi. o’xshash assosiatsiyalar assosiatsiyalar guruxini tashkil qiladi. ular esa o’z navbatida formatsiyalarni, formatsiyalar guruxini, formatsiyalar sinfini hamda eng yirik sintakson o’simliklar tipini shakllantiradi. demak, o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalash ma’lum sintaksonlarni qo’llash orqali amalga oshiriladi.o’simliklar qoplamini turli metodlar yordamida taniflash amalga oshiriladi. ular orasida eng ko’p qo’llaniladigan metodlarda sintaksonlar ham farqlanadi. masalan, bir xil metodda asosiy sintakson sifatida assosiatsiya qabul qilingan bo’lsa, boshqasida asosiy sintakson deb formatsiya e’tirof etiladi. 3. fitosenotik kontinuum o’simlik qoplamining bir butunligi va ajralmasligi kabi o’ziga xosligi doimiylik (kontinuum) konseptsiyasida aksini topdi. o’simlik qoplamining doimiligi (kontinuum) to’g’risidagi tushunchani birinchi martda 1910-yil l.g. ramenskiy shakllantirgan. shu asosida keyinchalik geobotanikaga doimiylik sinonimi bo’lib kantinium termini kirib keldi. shu vaqtning o’zida o’simlik qoplamining diskretigi haqidagi qarashlar asoslar berildi. o’simlikning kontinum va diskretigi nisbatlari xaqidagi diskussiyalar (tortishuv) xanuzgacha …

4 / 8

1921-yil). bunga qarama-qarshi qarashlar tarafdorlari esa o’simlik qoplamasini huddi fazoda doimiy o’zgarib turadigan kontseptsiyalar uyg’unlashuvi, bunda har-xil turlar turli kombinatsiyalarda birga o’sib ma’lum joyda bir-birlaridan uncha aniq bo’lmagan holatda ajralib turadigan hamjamiyatini shakllantiradi, balki bir-biriga bir sharoitda ko’p marotaba o’tadigan va qaytarib bo’lmaydigan ravishda o’zgarib turadigan uyg’unlashuvi deb qarashadi. (aleksandrova 1969-yil) kantinumistlarning nuqtai nazari v.d. aleksandrova tomonidan shunday tarzda bayon etildi. bunday amalda bunday yondoshuv o’simlik qoplamida u yoki bu fazoviy birliklar ob’ektiv mavjudligini inkor etadi. buni xususan b.m. mirlin va g.s. rozenberglar xam ko’rsatishgan (1978-yil). “kontinumni tan olish fitosenozlar o’rtasidagi chegarani shartli qilib qo’yadi, huddi butun fitosenoz tushunchasiday. kontinumni bunday tushunish va u yoki bunday diskretni tan olmaslikdan amalda tushunmovchiliklar kelib chiqadi : o’simliklarga ta’rif berilganda chegaralarni qo’llash kerak emas, balki tajriba maydonchalaridan foydalanish lozim l.g. rameniskiy doimiy ravishda tajriba maydonlari yerlari bilan o’simliklarni tariflashni maslahat berar edi ammo u o’simlik qoplamining differentsiyalashganligini inkor etish maqsadida kelib chiqqan emas …

5 / 8

simliklardagi fazoviy o’zgarishlardagi chegaralar nafaqat muhit tomonidan balki yana edifikatorlar ta’sirida ham keltirib chiqarilishi xam mumkin. uchinchi nuqtai nazarga muvofiq o’simlik qoplami nisabatan birnchisi bir tipdagi, bir-biriga asta-asta o’tish bilan bog’liq bo’lib ob’ektiv mavjud bo’lib guruhlarning (guruh) tashkil topib, bunda asta-astalik (silliq o’tish) darajasi turlicha bo’ladi. turli yondashishlarga murosa yo’li bo’lib 4-nuqtai nazar paydo bo’ladi, unga ko’ra o’simliklarning bir joyida yoki tiplarida faqat shartli ravishda, sun’iy, ajratilishi mumkin boshqalarida esa ob’ektiv mavjud brikmalar ajratib chiqadilar. boshqacha qilib aytilgan hollarda kontinum sodir bo’lsa, boshqasida diskretlilik, ular orasidagi barcha o’tishlar sodir bo’lishi ko’zda tutiladi. o’simlik qoplamining bu xususiyatlari quyidagi ma’noda komplimentardir, kontinum qancha ko’p namoyon bo’lsa, diskretlilik shunchalik sust bo’ladi va buning teskarisi, eng yomon hollarda ular bir birini inkor etishi mumkin. ko’pincha kontinum namoyon bo’ladi. (aleksandrova, 1969, vasileevich, 1960, 1975, mirkin, 1977 va boshqalar). kontinuumga olib keluvchi sabablar sifatida adabiyotlarda quyidagilar keltirilgan: 1) turlarning ekologik spetsifikligi, 2) turlarning ekologik sfetsifikligi, 3) …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklar qoplami klassifikatsiyasi (sintaksonomiya)"

3 – ma`ruza o‘simliklar qoplami klassifikatsiyasi (sintaksonomiya) klassifikatsiyalashning ahamiyati. sintaksonomiya va taksonomiya reja 1. klassifikatsiyalashning ahamiyati. taksonomiya va sintaksonomiya 2. asosiy sintaksonlar haqida tushuncha 3. fitosenotik kontinuum 4. o’simlik qoplamini dominantlar metodi bo‘yicha klassifikatsiyalash 5 o’simliklar qoplamini klassifikatsiyalashdagi qarashlar 6 ekologo-floristik klassifikatsiyalash tayanch so’z va iboralar: klassifikatsiya, takson, sintakson, taksonomiya,sintaksonomiya, kontinuum, assosiatsiya, formatsiya, tip, braun-blanke, mirkin o’simliklar qoplami, klassifikatsiya, dominantlik, ekologo-floristik, braun-blanke, mirkin, sintaksonomiya, ilmiy maktablar, garbiy evropa, rossiya, assosiatsiya, formatsiya, tip, fatsiya, ittifoq, tartib, sin...

This file contains 8 pages in DOCX format (23.8 KB). To download "o'simliklar qoplami klassifikatsiyasi (sintaksonomiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklar qoplami klassifikat… DOCX 8 pages Free download Telegram