shaxs rivojlanishining umumiy qonunlari, uning tashxisi to'g'risida g'oyalar

PPTX 21 pages 9.4 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.4 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

3-mavzu: shaxsni shakllantirish va rivojlantirish metodlari (4-soat) termiz davlat universiteti boshlang’ich ta’lim kafedrasi katta o’qituvchisi o.j.xolmo`minova 3-mavzu: shaxs rivojlanishining umumiy qonunlari, uning tashxisi to'g'risida g'oyalar. (2-soat) reja: shaxsiy rivojlanish jarayoni shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar muhit, irsiyat, ta’lim tarbiya, shaxsiy faoliyat rivojlanishning yosh va individual xususiyatlari. yosh bosqichlari. akseleratsia tayanch so`z va iboralar: shaxs, rivojlanish, irsiyat, muhit, ta'lim-tarbiya, shaxs faolligi, inson kamoloti, aqliy, axloqiy, jismoniy, estetik, mehnat, iqtisodiy tarbiya, tarbiyaning maqsadi; shaxs, individ va individuallik tushunchalari shaxsning o’zi nima? eng avvalo, biz shaxs individning fazilati ekanligini tan oladigan bo’lsak, bu bilan biz individ va shaxsning birligini tasdiqlagan va ayni paytda bu tushunchalarning bir biriga o’xshashligini inkor etgan bo’lamiz. «shaxs» va «individ» tushuchalarining bir biriga o’xshashligini yetakchi psixologlar - b. g. anan’ev, a. n. leontev va boshqalar inkor etishadi. sotsial munosabatlar tizimini o’zida mujassamlashtirgan sub’ekt bo’lish degan ma’noni anglatadi. shaxs tushunchasi insonga taalluqli bo’lib, psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari va …

2 / 21

bola shaxsini puxta o’rganish, uning yashash sharoitlaridan yetarli darajada xabardor bo’lish va ularning hisobga olinishini taqozo etadi. individual yondashuv o’quvchilarning aqliy qobiliyatlari, bilishga bo’lgan qiziqish hamda iste’dodini namoyon etishda muhim ahamiyatga ega. bola harakatlari ongli, ijtimoiy munosabatlar jarayonidagi ishtiroki natijasida shakllana boradi. shaxs deganda ruhiy jihatdan taraqqiy etgan, o'z xususiyati va sifatlari bilan boshqalardan farq qiladigan muayyan jamiyatning a'zosi tushuniladi. shaxs-ijtimoiy hayotning maxsuli odamning insonlik jinsiga mansublik fakti esa individ tushunchasi bilan ifodalanadi. inson shaxsining eng xarakterli tomonlaridan biri uning individualligidir shaxs rivojlanishida biologik omillar, ijtimoiy omillar, ta`lim va tarbiya, bola shaxsining faolligi (faoliyat) va boshqalar muhim o'rin egallaydi. shaxs biologik iitimoiy ta`lim va tarbiya faoliyat va faollik. boshqa omillar ajdodlarimizning komil inson haqidagi axloqiy talablar majmuasi sharqona axloq kodeksi, o'zbekiston respublikasi kadrlar tayyorlash milliy dasturida sog'lom avlod tarbiyasi haqida o'lmas g'oyalar keltirilgan. nar bir inson shaxs sifatida turlicha namoyon bo'lar ekan, uning ijtimoiy voqelikka, mehnatga, kishilarga, jamiyatga bo'lgan munosabati …

3 / 21

muhitning shaxs shakllanishidagi o'rni nihoyatda beqiyosdir. irsiy belgilarning rivojlanishi ham insoniy-ijtimoiy muhitda yashashga bog'liqligiga ko'plab misollar keltirish mumkin. inson bolasi, agar ijtimoiy-insoniy muhitga emas, boshqa muhit, aytaylik hayvonlar muhitiga tushib qolsa, unda irsiy belgilarning ayrim biologik ko'rinishlari saqlanadi, lekin insoniy fikr, faoliyat, xatti-harakat bo'lmaydi (1920-yilda hindistonlik doktor singx midnapur shahri yaqinidagi bo'ri uyasidan topib olgan qizchalar kamola va amota hayoti bunga misol bo'ladi). irsiyat nishonalari shaxsni shakllantirishning obyektiv omillariga kiradi. odamlar organizmdagi anatomik tuzilishni, fiziologik harakatni, asab tipini, asosiy shartsiz reflekslarni meros qilib oladilar. odam shaxsi va xulqining rivojlanishida biologik omillarning rolini yuksak baholab, shaxsni naslga bog'lab o'rganuvchi bixe-viorizm, pragmatizm, biogenetik oqimlar bo'lib, ularning ayrim vakillari odam bolasi ona pushtidaligidayoq bo'lajak shaxsga xos barcha xususiyatlarga ega bo'ladi desa, ayrimlari ong va aqliy qobilyat ham nasldan-naslga o'tadi, deydi. ba'zilari esa bolaning axloqiy jihatdan o'sishini ham irsiyatga bog'laydi. ijtimoiy muhitning buyuk insonlar shakllanishidagi o'rni muhim bo'lib, alisher navoiy-shoir, eynshteyn-fizik, ulug'bek-astronom, ibn sino-tabib …

4 / 21

'lum xulq-odob qoidalariga amal qilishi lozimdir ta'lim-tarbiya insonning shakllanishida yetakchi rolni o'ynaydi, ta'lim-tarbiya natijasida irsiyat va muhitning stixiyali ta'siri bera olmaydigan o'qish, yozish, mehnat, malaka va ko'nikmalar egallanishi, hatto tug'ma kamchiliklar ham ma'lum tomonga o'zgartirilishi (kar, ko'r, soqovlarni o'qitish), muhit ta'sirida yuzaga kelgan salbiy kamchiliklarni ham tuzatish mumkin hozirgi kunda yurtimizda qobiliyatli, iste'dodli va iqtidorli bolalarga alohida e'tibor berilayotganligi, bu yoshlar o'zbekistonimiz kelajagi deb aytilayotganligi ham bejiz emas. «nihol» sovrini, zulfiya mukofoti, abu ali ibn sino, abu rayhon beruniy nomidagi va prezident stipendiyalarining joriy etilishi ham yoshlarga e'tiborning namoyon bo'lishidir. shaxsning rivojlanishida «faoliyat», «faollik» tushunchalarining o'rni beqiyos. buyuk insonlar o'z sohalarida yuksaklikka erishish uchun tinmay mehnat qilganlar. inson o'z intilishi va faolligi bilan yuksak cho'qqilarga, ko'p narsalarga erishishi mumkin, qobiliyat va iste'dodni ro'yobga chiqarish uchun ham o'z ustida ishlashi zarurdir. shaxs qaysi jamiyatda yashasa o'sha jamiyat hayotidagi qonun-qoidalarga asosan kamol topadi. shu jamiyatning moddiy va ma'naviy boyligidan bahramand bo'ladi. moddiy …

5 / 21

k pedagog va ruhshunos e. torndayk asos soldi. uning fikricha, shaxsning barcha xususiyatlari, jumladan ong va aqliy qobiliyat ham nasldan-naslga o'tadi, guyo odamning ko'zi, tishlari va barmoqlari kabi aqliy qobiliyat ham tabiatan berilgandir. shaxsni kamol toptirishda ta'lim-tarbiya va rivojlanishning o'zaro bog'liqligi. ta'lim-tarbiya yordamida kishining ba'zi tug'ma kamchiliklarni ham kerakli tomonga o'zgartirish, shuningdek, muhitning salbiy ta'siri natijasida yuz bergan kamchiliklarni ham tugatish mumkin (bolalarning karta o'ynashi, qo'pollik, so'kish, papiros chekishlari va h.k.). ta'lim jarayonida bolada bilimlar, ko'nikma va malakalar hosil bo'libgina qolmay, balki ilmiy dunyoqarash ham shakllanadi. xullas, bizning asosiy va eng muhim vazifamiz, bolalarning qobiliyat va iste'dodlarini o'z vaqtida payqab olish va ularning kamol topishlari uchun qulay sharoit, ta'lim-tarbiya berishdir. shaxsning ijtimoiy xulq malakalarini shakllantirish va faoliyatni tashkil qilish metodlari. shaxs ijtimoiy munosabatlar jarayonida shakllanadi. chunki ta’lim jarayonida bolalarga jamiyatda birga yashash bilan bog’liq bo’lgan holat va hodisalar o’rgatiladi. bu jarayonda o’quvchi jamiyatga «kirishadi» va u bilan o’zaro munosabatda bo’ladi. …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs rivojlanishining umumiy qonunlari, uning tashxisi to'g'risida g'oyalar"

3-mavzu: shaxsni shakllantirish va rivojlantirish metodlari (4-soat) termiz davlat universiteti boshlang’ich ta’lim kafedrasi katta o’qituvchisi o.j.xolmo`minova 3-mavzu: shaxs rivojlanishining umumiy qonunlari, uning tashxisi to'g'risida g'oyalar. (2-soat) reja: shaxsiy rivojlanish jarayoni shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi omillar muhit, irsiyat, ta’lim tarbiya, shaxsiy faoliyat rivojlanishning yosh va individual xususiyatlari. yosh bosqichlari. akseleratsia tayanch so`z va iboralar: shaxs, rivojlanish, irsiyat, muhit, ta'lim-tarbiya, shaxs faolligi, inson kamoloti, aqliy, axloqiy, jismoniy, estetik, mehnat, iqtisodiy tarbiya, tarbiyaning maqsadi; shaxs, individ va individuallik tushunchalari shaxsning o’zi nima? eng avvalo, biz shaxs individning fazilati ekanligini tan oladigan bo’lsa...

This file contains 21 pages in PPTX format (9.4 MB). To download "shaxs rivojlanishining umumiy qonunlari, uning tashxisi to'g'risida g'oyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs rivojlanishining umumiy q… PPTX 21 pages Free download Telegram