oziq-ovqat turlari va ularning kimyoviy tarkibi

DOCX 12 pages 157.3 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 157.3 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

3-ma’ruza mavzusi: oziq ovqat haqida umumiy ma’lumot. standart bo’yicha oziq – ovqat turlari. oziq – ovqatlarning kimyoviy tarkibi. ma’ruza mashg’ulotning maqsadi: ta’limiy: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalariga oziq – ovqat haqida umumiy ma’lumot, standart bo’yicha oziq-ovqat turlari, kimyoviy tarkibini o’rganish jarayonlari haqida tanishtirish va tushunchalar berish, ular bilimini yanada mustahkamlash. tarbiyaviy: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalariga mavzular orqali vatanparvarlik, mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash. rivojlantiruvchi: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalarni oziq – ovqat haqida umumiy ma’lumot, standart bo’yicha oziq-ovqat turlari, kimyoviy tarkibini o’rganish jarayonlari orqali kelajakda olgan bilim, ko’nikma va malakalariga tayangan holda, ish unumdorligini oshirish yo’llarini takomillashtirishga undashdan iborat. reja: 1. standart bo’yicha oziq – ovqat turlari. 2. oziq – ovqatlarning kimyoviy tarkibi. standart bo’yicha oziq – ovqat turlari. dunyoning har bir mamlakati o’zining salohiyati va imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda o’z xalqini turli tuman xildagi va assortimentdagi oziq – ovqat mahsulotlarini ishlab chiqaradi va ta’minlaydi. o’zbekistonda ham qadim – qadimdan zamon va makon talablaridan …

2 / 12

tlar sifatiga hamda, shu bilan birga, ularning o’rab – joylanishi, markalanishi va tekshirish tartibiga qo’yiladigan talablarning umumiy ko’rsatgichlarini belgilash standartlash deb ataladi. bu ko’rsatgich va talablar bayon etilgan hujjat esa standart deb ataladi. standart – mamlakatning barcha ishlab chiqarish va savdo tashkilotlari itoat qilishlari zarur bo’lgan qonundir. standartlar ishlab chiqarishni ratsionalizatsiya qilish va mahsulot sifatini oshirish uchun xizmat qiladi. standartlar ishlab chiqarishga ta’sir etadi, hozirgi zamon texnika yutuqlarini yana ham to’laroq o’zlashtirishga majbur qiladi, mahnat unumdorligini oshirishga yordam beradi. biroq, standartlar avvaldan belgilab berilgan, o’zgarmas qat’iy bir narsa bo’lmay, ishlab chiqarishning yaxshilanishi, aholining mahsulotlar sifati va assortimentiga talabi osha borishi natijasida tayyor mahsulotlar sifatiga yana ham yuqoriroq talab qo’yadigan yangi standartlar bilan almashtirib turiladi. hozirgi vaqtda o’zbekiston respublikpublikasida xalq istemoli tovarlariga standartlar o’zbekiston respublikasi standartlashtirish davlat komiteti tomonidan ishlab chiqiladi. standart talabi bilan belgilanadigan tovarlarning sifat ko’rsatgichlari ularning oziqlik qiymatini, lazzatlilik xususiyatlarini, zararsizligini va yangiligini, umuman mahsulot sifatini kafolatlaydi. standartlar …

3 / 12

ganik va organik moddalar kiradi. noorganik moddalarga suv va mineral moddalar, organik moddalarga esa uglevodlar, yog‘lar, oqsillar, fermentlar, vitaminlar, organik kislotalar, fenol birikmalari, rang, hid beruvchi moddalar va boshqalar kiradi. shuning uchun ham oziq-ovqat mahsulotlari shu moddalarning qanday miqdorda, qanday holatda uchrashiga qarab bir-biridan keskin farq qiladi. oziq-ovqat mahsulotlarining tarkibida uchraydigan va inson hayotida eng zarur bo‘lgan ba’zi bir kimyoviy moddalar to’g’risida qo‘yida to’laroq yoritamiz. suv. suv tirik organizm hayot faoliyatining barcha jarayonlarida ishtirok etadi. suv inson va hayvon organizmining 2/3 qismini tashkil etsa, o’simlik organizmlarining bundan ham ko‘prog’ini tashkil etadi. katta yoshdagi odamlar uchun bir kunda o’rtacha 1,8—2,2 litr suv kerak bo‘ladi. inson o’z extiyoji uchun zarur bo‘lgan suvning yarmini oziq-ovqat mahsulotlari hisobiga, qolgan qismini esa ichimlik suvi va boshqa suyuq ichimliklar hisobiga oladi. suv miqdori hamma oziq-ovqat mahsulotlarida turlichadir. ba’zi mahsulotlar tarkibida suvning miqdori juda kam. shakar va qandda suvning miqdori 0,1 foizdan 0,4 foizgacha, o’simlik va hayvon …

4 / 12

ga olinadi. uglevodlarga bo‘lgan kundalik extiyoj 500—600 grammni tashkil etadi. 1 g uglevod to’lik hazm bo‘lganda 15,7 kj (kilojoul) energiya beradi. uglevodlar faqat energiya manbaigina bo‘lib qolmasdan, ular organizmda hayotiy jarayonlarda muhim rol o’ynaydigan birikmalar, oqsillar, yog‘lar hosil bo‘lishida ham ishtirok etadi. uglevodlar asosan usimliklar olamida keng tar-kalgan bo‘lib, ular tarkibiy qismining 80—90 foizini tashkil etadi. uglevodlar fotosintez jarayoni natijasida xosil bo‘ladi. oziq-ovqat mahsulotlari tarkibida uglevodlarning miqdori xilma-xildir. hayvon, parranda va baliq go‘shti tarkibida uglevodlar, deyarli bo‘lmaydi; faqat sut va sut mahsulotlarida uglevodlar sut qandi ko‘rinishida 3 dan 5 foizgacha uchraydi. quritilgan shakar solib ishlangan, quyultirilgan sut bundan mustasnodir, chunki bu mahsulotlarda uglevodlar miqdori 50—60 foizgacha bo‘ladi. uglevodlarning umumiy mikdori meva va rezavor mevalarda 8—20 foizni, sabzavotlarda 2—10 foizni tashkil etadi. don, yorma va non mahsulotlari uglevodlarga boydir. masalan, donning tarkibida uglevodlar miqdori 52—84 foiz, nonda esa 40—70 foizni tashkil kiladi. kartoshka tarkibida ham uglevodlar kraxmal ko‘rinishida uchrab, uning mikdori …

5 / 12

rda hujayralarning asosiy komponentlaridan biri hisoblanadi. odamlarning kundalik sarf qilgan energiya miqdoriga qarab yog‘larning kishi boshiga bir kunda iste’mol qilinadigan o’rtacha normasi 80—100 g deb qabul qilingan. yog‘lar nimadan olinishiga qarab o’simlik moylari va hayvon yog‘lariga bo‘linadi. moylar o’simliklarning deyarli hamma qismida uchraydi. odatda, o’simliklarning meva va urug’laridan moy ajratib olinadi. har xil o’simliklar uchun tarkibidagi moy mikdori xar xil bo‘ladi. masalan, chigitda 16—29, kungaboqar urug’ida 33—57, zig’irda 37—50, yongoqda 60—74, soyada 14—25, eryongoqda esa 40—61 foiz miqdorida moy bo‘ladi. shuning uchun ham bu o’simliklar moy beradigan o’simliklar deb yuritiladi. hayvonlar yog’lariga esa eritilgan mol, qo‘y, cho‘chqa yog‘lari, uy parrandalari yog‘i (tovuk, goz, urdak, kurka), ilik yog‘i, dengiz sut emizuvchi hayvonlari va baliq yog‘lari kiradi. oqsillar. oqsillar tirik organizmlarning hayotida muhim rol o’ynab, muskul, asab, qon miya to’qimalarining asosiy tarkibiy qismini tashkil etadi. oqsillar boshqa organik moddalardan tarkibida azot borligi bilan ajralib turadi. oqsillar tarkibida azot miqdori doimiy bo‘lib, o’rta …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziq-ovqat turlari va ularning kimyoviy tarkibi"

3-ma’ruza mavzusi: oziq ovqat haqida umumiy ma’lumot. standart bo’yicha oziq – ovqat turlari. oziq – ovqatlarning kimyoviy tarkibi. ma’ruza mashg’ulotning maqsadi: ta’limiy: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalariga oziq – ovqat haqida umumiy ma’lumot, standart bo’yicha oziq-ovqat turlari, kimyoviy tarkibini o’rganish jarayonlari haqida tanishtirish va tushunchalar berish, ular bilimini yanada mustahkamlash. tarbiyaviy: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalariga mavzular orqali vatanparvarlik, mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash. rivojlantiruvchi: texnologik ta’lim yo’nalishi talabalarni oziq – ovqat haqida umumiy ma’lumot, standart bo’yicha oziq-ovqat turlari, kimyoviy tarkibini o’rganish jarayonlari orqali kelajakda olgan bilim, ko’nikma va malakalariga tayangan holda, ish unumdorligini osh...

This file contains 12 pages in DOCX format (157.3 KB). To download "oziq-ovqat turlari va ularning kimyoviy tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: oziq-ovqat turlari va ularning … DOCX 12 pages Free download Telegram

oziq-ovqat turlari va ularning kimyoviy tarkibi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "oziq-ovqat turlari va ularning kimyoviy tarkibi"

Similar files